Sahih al-Bukhari, hadithi 2750
Imepokelewa na Hakim ibn Hizam. Maandishi ya Kiarabu pamoja na tafsiri na maelezo yetu.
Imesimuliwa na Hakim ibn Hizam
Sahih al-Bukhari kwa ujumla inachukuliwa kuwa yenye kuaminika.
Riwaya
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ يُوسُفَ، حَدَّثَنَا الأَوْزَاعِيُّ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، عَنْ سَعِيدِ بْنِ الْمُسَيَّبِ، وَعُرْوَةَ بْنِ الزُّبَيْرِ، أَنَّ حَكِيمَ بْنَ حِزَامٍ ـ رضى الله عنه ـ قَالَ سَأَلْتُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَأَعْطَانِي، ثُمَّ سَأَلْتُهُ فَأَعْطَانِي ثُمَّ قَالَ لِي " يَا حَكِيمُ، إِنَّ هَذَا الْمَالَ خَضِرٌ حُلْوٌ، فَمَنْ أَخَذَهُ بِسَخَاوَةِ نَفْسٍ بُورِكَ لَهُ فِيهِ، وَمَنْ أَخَذَهُ بِإِشْرَافِ نَفْسٍ لَمْ يُبَارَكْ لَهُ فِيهِ، وَكَانَ كَالَّذِي يَأْكُلُ وَلاَ يَشْبَعُ، وَالْيَدُ الْعُلْيَا خَيْرٌ مِنَ الْيَدِ السُّفْلَى ". قَالَ حَكِيمٌ فَقُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ، وَالَّذِي بَعَثَكَ بِالْحَقِّ لاَ أَرْزَأُ أَحَدًا بَعْدَكَ شَيْئًا حَتَّى أُفَارِقَ الدُّنْيَا. فَكَانَ أَبُو بَكْرٍ يَدْعُو حَكِيمًا لِيُعْطِيَهُ الْعَطَاءَ فَيَأْبَى أَنْ يَقْبَلَ مِنْهُ شَيْئًا، ثُمَّ إِنَّ عُمَرَ دَعَاهُ لِيُعْطِيَهُ فَيَأْبَى أَنْ يَقْبَلَهُ فَقَالَ يَا مَعْشَرَ الْمُسْلِمِينَ، إِنِّي أَعْرِضُ عَلَيْهِ حَقَّهُ الَّذِي قَسَمَ اللَّهُ لَهُ مِنْ هَذَا الْفَىْءِ فَيَأْبَى أَنْ يَأْخُذَهُ. فَلَمْ يَرْزَأْ حَكِيمٌ أَحَدًا مِنَ النَّاسِ بَعْدَ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم حَتَّى تُوُفِّيَ رَحِمَهُ اللَّهُ.
Ametuelezea Muhammad bin Yusuf, ametuelezea Al-Awza'i, kutoka kwa Az-Zuhri, kutoka kwa Sa'id bin Al-Musayyib na 'Urwah bin Az-Zubair, kwamba Hakim bin Hizam — radiya Allahu 'anhu — alisema: Nilimuomba Rasulullah ﷺ akapa, kisha nikamuomba tena akapa, kisha akaniambia:
"Ewe Hakim! Mali hii ni ya kijani na tamu; yeyote anayeichukua kwa ukarimu wa nafsi hubarikiwa ndani yake, na yeyote anayeichukua kwa tamaa ya nafsi habarikiwi ndani yake, na anakuwa kama yule anayekula lakini hashibi. Mkono wa juu (utoaji) ni bora kuliko mkono wa chini (upokeaji)." Hakim alisema: Nikasema, "Ewe Rasulullah ﷺ! Naapa kwa Yule aliyekutuma kwa Haki, sitamwomba mtu yeyote chochote baada yako hadi nifariki dunia." Baadaye Abu Bakr alikuwa akimwita Hakim ili ampe kitu lakini alikataa kupokea chochote kutoka kwake. Kisha Umar alimwita ili ampe lakini alikataa kupokea. Basi Umar akasema: "Enyi Waislamu! Ninampa haki yake ambayo Allah amemgawia katika faida hii lakini anakataa kuichukua." Hivyo Hakim hakumwomba mtu yeyote chochote baada ya Nabii ﷺ hadi alipofariki — rahimahullah.
Tafsiri na maelezo na Khutba World, yaliyotafsiriwa kutoka Kiarabu.
Mali iliyobarikiwa inahitaji kuridhika; kutoa ni bora kuliko kupokea kwa tamaa.
Tamathali ya mali inayoweza kuvutia na kushawishi.
Kupokea mali bila pupa na kwa kuridhika moyoni.
Mkono unaotoa; mkono wa chini ni mkono unaopokea.
Wanazuoni wa kale wameeleza kutokana na hadithi hii kwamba mali yenyewe si jambo baya, lakini tamaa inaweza kuondoa baraka zake. Hadithi inasifu kujidhibiti na kujitegemea, bila kuainisha kuwa sehemu halali ya mali ya umma ni haramu: Umar anataja kuwa sehemu ya Hakim ilikuwa haki yake. Kutoa kumewekwa kuwa na fadhila zaidi kuliko kupokea, lakini hilo si lawama ya jumla kwa mtu anayekubali msaada anaostahili kisheria.
- Pokea msaada au mali bila tamaa na ushukuru kwa ulichopata.
- Jizoeze kutoa kulingana na uwezo wako, hata kama ni kiasi kidogo.
- Omba msaada tu unapouhitaji, na usikatae sehemu unayostahili kwa kiburi.
Riwaya hii kutoka sura hiyo hiyo inasisitiza subira na kujizuia katika kuomba na kupokea mali.
Sahih al-Bukhari · #2749 (Sahih)Riwaya hii sahihi pia inazungumzia namna ya kushughulika na mali na inakamilisha himizo la kuridhika.
Sahih al-Bukhari · #2751 (Sahih)Riwaya hii inaendana na ubora wa kutoa na himizo la kutotamani mali kwa pupa.
Hadithi kila siku, katika lugha yako
Programu hukuletea hadithi kila siku pamoja na maelezo, pia kama wijeti kwenye simu yako. Ni bure kutumia.