Fadhila na Sifa za Mtume ﷺ na Masahaba wake · Sahih al-Bukhari

Sahih al-Bukhari, hadithi 3522

Imepokelewa na Abdullah ibn Abbas. Maandishi ya Kiarabu pamoja na tafsiri na maelezo yetu.

Sahih (ya kuaminika)Kitabu: Fadhila na Sifa za Mtume ﷺ na Masahaba wake
صحيح البخاري
Nani aliisimulia?

Imesimuliwa na Abdullah ibn Abbas

Sahih (ya kuaminika)

Sahih al-Bukhari kwa ujumla inachukuliwa kuwa yenye kuaminika.

Riwaya

Maandishi ya Kiarabu

حَدَّثَنَا زَيْدٌ ـ هُوَ ابْنُ أَخْزَمَ ـ قَالَ أَبُو قُتَيْبَةَ سَلْمُ بْنُ قُتَيْبَةَ حَدَّثَنِي مُثَنَّى بْنُ سَعِيدٍ الْقَصِيرُ، قَالَ حَدَّثَنِي أَبُو جَمْرَةَ، قَالَ لَنَا ابْنُ عَبَّاسِ أَلاَ أُخْبِرُكُمْ بِإِسْلاَمِ أَبِي ذَرٍّ، قَالَ قُلْنَا بَلَى‏.‏ قَالَ قَالَ أَبُو ذَرٍّ كُنْتُ رَجُلاً مِنْ غِفَارٍ، فَبَلَغَنَا أَنَّ رَجُلاً قَدْ خَرَجَ بِمَكَّةَ، يَزْعُمُ أَنَّهُ نَبِيٌّ، فَقُلْتُ لأَخِي انْطَلِقْ إِلَى هَذَا الرَّجُلِ كَلِّمْهُ وَأْتِنِي بِخَبَرِهِ‏.‏ فَانْطَلَقَ فَلَقِيَهُ، ثُمَّ رَجَعَ فَقُلْتُ مَا عِنْدَكَ فَقَالَ وَاللَّهِ لَقَدْ رَأَيْتُ رَجُلاً يَأْمُرُ بِالْخَيْرِ وَيَنْهَى عَنِ الشَّرِّ‏.‏ فَقُلْتُ لَهُ لَمْ تَشْفِنِي مِنَ الْخَبَرِ‏.‏ فَأَخَذْتُ جِرَابًا وَعَصًا، ثُمَّ أَقْبَلْتُ إِلَى مَكَّةَ فَجَعَلْتُ لاَ أَعْرِفُهُ، وَأَكْرَهُ أَنْ أَسْأَلَ عَنْهُ، وَأَشْرَبُ مِنْ مَاءِ زَمْزَمَ وَأَكُونُ فِي الْمَسْجِدِ‏.‏ قَالَ فَمَرَّ بِي عَلِيٌّ فَقَالَ كَأَنَّ الرَّجُلَ غَرِيبٌ‏.‏ قَالَ قُلْتُ نَعَمْ‏.‏ قَالَ فَانْطَلِقْ إِلَى الْمَنْزِلِ‏.‏ قَالَ فَانْطَلَقْتُ مَعَهُ لاَ يَسْأَلُنِي عَنْ شَىْءٍ، وَلاَ أُخْبِرُهُ، فَلَمَّا أَصْبَحْتُ غَدَوْتُ إِلَى الْمَسْجِدِ لأَسْأَلَ عَنْهُ، وَلَيْسَ أَحَدٌ يُخْبِرُنِي عَنْهُ بِشَىْءٍ‏.‏ قَالَ فَمَرَّ بِي عَلِيٌّ فَقَالَ أَمَا نَالَ لِلرَّجُلِ يَعْرِفُ مَنْزِلَهُ بَعْدُ قَالَ قُلْتُ لاَ‏.‏ قَالَ انْطَلِقْ مَعِي‏.‏ قَالَ فَقَالَ مَا أَمْرُكَ وَمَا أَقْدَمَكَ هَذِهِ الْبَلْدَةَ قَالَ قُلْتُ لَهُ إِنْ كَتَمْتَ عَلَىَّ أَخْبَرْتُكَ‏.‏ قَالَ فَإِنِّي أَفْعَلُ‏.‏ قَالَ قُلْتُ لَهُ بَلَغَنَا أَنَّهُ قَدْ خَرَجَ هَا هُنَا رَجُلٌ يَزْعُمُ أَنَّهُ نَبِيٌّ، فَأَرْسَلْتُ أَخِي لِيُكَلِّمَهُ فَرَجَعَ وَلَمْ يَشْفِنِي مِنَ الْخَبَرِ، فَأَرَدْتُ أَنْ أَلْقَاهُ‏.‏ فَقَالَ لَهُ أَمَا إِنَّكَ قَدْ رَشَدْتَ، هَذَا وَجْهِي إِلَيْهِ، فَاتَّبِعْنِي، ادْخُلْ حَيْثُ أَدْخُلُ، فَإِنِّي إِنْ رَأَيْتُ أَحَدًا أَخَافُهُ عَلَيْكَ، قُمْتُ إِلَى الْحَائِطِ، كَأَنِّي أُصْلِحُ نَعْلِي، وَامْضِ أَنْتَ، فَمَضَى وَمَضَيْتُ مَعَهُ، حَتَّى دَخَلَ وَدَخَلْتُ مَعَهُ عَلَى النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم فَقُلْتُ لَهُ اعْرِضْ عَلَىَّ الإِسْلاَمَ‏.‏ فَعَرَضَهُ فَأَسْلَمْتُ مَكَانِي، فَقَالَ لِي ‏ "‏ يَا أَبَا ذَرٍّ اكْتُمْ هَذَا الأَمْرَ، وَارْجِعْ إِلَى بَلَدِكَ، فَإِذَا بَلَغَكَ ظُهُورُنَا فَأَقْبِلْ ‏"‏‏.‏ فَقُلْتُ وَالَّذِي بَعَثَكَ بِالْحَقِّ لأَصْرُخَنَّ بِهَا بَيْنَ أَظْهُرِهِمْ‏.‏ فَجَاءَ إِلَى الْمَسْجِدِ، وَقُرَيْشٌ فِيهِ فَقَالَ يَا مَعْشَرَ قُرَيْشٍ، إِنِّي أَشْهَدُ أَنْ لاَ إِلَهَ إِلاَّ اللَّهُ، وَأَشْهَدُ أَنَّ مُحَمَّدًا عَبْدُهُ وَرَسُولُهُ‏.‏ فَقَالُوا قُومُوا إِلَى هَذَا الصَّابِئِ‏.‏ فَقَامُوا فَضُرِبْتُ لأَمُوتَ فَأَدْرَكَنِي الْعَبَّاسُ، فَأَكَبَّ عَلَىَّ ثُمَّ أَقْبَلَ عَلَيْهِمْ، فَقَالَ وَيْلَكُمْ تَقْتُلُونَ رَجُلاً مِنْ غِفَارَ، وَمَتْجَرُكُمْ وَمَمَرُّكُمْ عَلَى غِفَارَ‏.‏ فَأَقْلَعُوا عَنِّي، فَلَمَّا أَنْ أَصْبَحْتُ الْغَدَ رَجَعْتُ فَقُلْتُ مِثْلَ مَا قُلْتُ بِالأَمْسِ، فَقَالُوا قُومُوا إِلَى هَذَا الصَّابِئِ‏.‏ فَصُنِعَ ‏{‏بِي‏}‏ مِثْلَ مَا صُنِعَ بِالأَمْسِ وَأَدْرَكَنِي الْعَبَّاسُ فَأَكَبَّ عَلَىَّ، وَقَالَ مِثْلَ مَقَالَتِهِ بِالأَمْسِ‏.‏ قَالَ فَكَانَ هَذَا أَوَّلَ إِسْلاَمِ أَبِي ذَرٍّ رَحِمَهُ اللَّهُ‏.‏

Tafsiri

Imesimuliwa na Abu Jamra: Ibn Abbas alituambia,

"Je, niwaambieni habari za kusilimu kwa Abu Dhar?" Tukasema, "Ndiyo." Akasema, "Abu Dhar alisema: Nilikuwa mtu kutoka kabila la Ghifar. Tukafikiwa na habari kwamba mtu mmoja ametokea Makka akidai kuwa yeye ni Nabii. Nikamwambia ndugu yangu, 'Nenda kwa mtu huyo, ongea naye na uniletee habari zake.' Akaenda, akakutana naye, akarudi. Nikamuuliza, 'Una habari gani?' Akasema, 'Kwa Allah, nimeona mtu anayeagiza mema na kukataza maovu.' Nikamwambia, 'Hujaniridhisha na habari hizi chache.' Kwa hivyo, nikachukua kiriba cha maji na fimbo, nikauelekea Makka. Sikumjua Nabii (ﷺ) wala sikupenda kumuuliza yeyote kumhusu. Nilikunywa maji ya Zamzam na kukaa Msikitini. Kisha Ali akanipitia na kusema, 'Inaonekana wewe ni mgeni.' Nikasema, 'Ndiyo.' Akaelekea nyumbani kwake na nikafuatana naye. Hakuniuliza chochote wala mimi sikumwambia chochote. Asubuhi iliyofuata nikaenda Msikitini kuulizia habari za Nabii lakini hakuna aliyeipa habari zozote. Ali akanipitia tena na kuuliza, 'Je, mtu huyu hajui bado mahali pa kuishi?' Nikasema, 'La.' Akasema, 'Njoo tufuatane.' Akaniuliza, 'Shughuli yako ni nini? Nini kimekuleta mji huu?' Nikamwambia, 'Ikiwa utanisitiria siri yangu, nitakuambia.' Akasema, 'Nitafanya hivyo.' Nikamwambia, 'Tumesikia kuwa mtu ametokea hapa akidai kuwa ni Nabii. Nilimtuma ndugu yangu aongee naye lakini aliporudi hakuleta habari za kuniridhisha; kwa hivyo nilitaka kukutana naye mwenyewe.' Ali akamwambia Abu Dhar, 'Umefanikiwa; sasa hivi naenda kwake, kwa hivyo nifuate, na popote nitapoingia, ingia nyuma yangu. Ikiwa nitaona mtu anayeweza kukuletea shida, nitasimama karibu na ukuta kana kwamba natengeneza viatu vyangu (kama onyo), nawe uondoke hapo.' Ali akaenda na nikafuatana naye hadi akaingia mahali fulani, na nikaingia pamoja naye kwa Nabii (ﷺ). Nikamwambia, 'Nieleze Uislamu.' Alipoeleza, nikasilimu papo hapo. Akanambia, 'Ewe Abu Dhar! Ficha jambo hili na urudi kwenu; na utakaposikia habari za kushinda kwetu, rudi kwetu.' Nikasema, 'Kwa Yule aliyekutuma na Ukweli, lazima nitangaze Uislamu wangu kwa sauti kubwa miongoni mwao.' Abu Dhar akaenda Msikitini, ambapo watu wa Quraysh walikuwepo, na kusema, 'Enyi watu wa Quraysh! Nashahidi kuwa hakuna mungu ila Allah, na nashahidi kuwa Muhammad ni Mja Wake na Mtume Wake.' Wakasema, 'Mshtukieni huyu Msabi (Muislamu)!' Wakaondoka na kunipiga karibu kufa. Al-Abbas akaniona na kujitupa juu yangu kunilinda. Kisha akawaelekea na kusema, 'Ole wenu! Mnataka kumuua mtu wa kabila la Ghifar, hali biashara yenu na njia zenu zinapita katika ardhi ya Ghifar?' Wakaacha kuniumia. Asubuhi iliyofuata nikarudi Msikitini na kusema kama nilivyosema jana. Wakasema tena, 'Mshtukieni huyu Msabi!' Nikafanyiwa kama jana, na tena Al-Abbas akanikuta na kujitupa juu yangu kunilinda, akawaambia kama alivyosema jana. Hiyo ndiyo ilikuwa mwanzo wa Uislamu wa Abu Dhar, Allah amrehemu.

Tafsiri na maelezo na Khutba World, yaliyotafsiriwa kutoka Kiarabu.

Ujumbe mkuu

Abu Dharr alisilimu na akatangaza imani yake licha ya hatari iliyokuwepo.

Usuli na sababu

Abu Dharr alisikia kwamba mtu fulani huko Makka alikuwa akidai unabii. Alisafiri kwenda huko ili achunguze ujumbe huo mwenyewe, kisha akaukubali Uislamu.

Maelezo ya maneno magumu
Ghifār

Kabila la Kiarabu ambalo Abu Dharr alitoka.

Zamzam

Chemchemi na kisima maarufu kilicho karibu na Kaaba huko Makka.

Ṣābiʾ

Jina ambalo Quraysh walilitumia hapa kama tusi kumwita Muislamu.

Maoni ya wanazuoni

Wanazuoni wanatoa katika kisa cha Abu Dharr umuhimu wa kutafuta ukweli kwa dhati, kuthibitisha habari na kusimama imara baada ya kuukubali imani. Mtume ﷺ alimshauri kwanza afiche kusilimu kwake na arudi kwa watu wake; Abu Dharr alichagua kutoa ushahidi wake waziwazi na akakabiliana na matokeo yake. Riwaya hii inasimulia uamuzi wake binafsi, wala haifanyi kutafuta hatari kuwa wajibu wa jumla katika kila hali. Al-Abbas alimlinda na akawakumbusha Quraysh masilahi yao; hivyo kisa hiki pia kinaonyesha umuhimu wa ulinzi na kutenda kwa busara.

Mafunzo kwa maisha ya leo
  1. Chunguza kwa makini habari muhimu za imani na utafute elimu ya kuaminika kabla ya kutoa hukumu.
  2. Shikamana na imani yako, lakini unapoitangaza zingatia pia usalama na ushauri wenye busara.
  3. Watetee wanaoshambuliwa na utafute njia za kuwalinda kwa vitendo.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

Hadithi kila siku, katika lugha yako

Programu hukuletea hadithi kila siku pamoja na maelezo, pia kama wijeti kwenye simu yako. Ni bure kutumia.