Sahih al-Bukhari, hadithi 3887
Imepokelewa na Anas ibn Malik. Maandishi ya Kiarabu pamoja na tafsiri na maelezo yetu.
Kutoka kwa al‑Bukhari hadi kwa Malik ibn Sa'sa'a
- 1Hudba ibn Khalidalimhadithia al‑Bukhariهُدْبَةُ بْنُ خَالِدٍ
- 2Hammam ibn Yahyaهَمَّامُ بْنُ يَحْيَى
- 3Qatadaقَتَادَةُ
- 4Anas ibn Malikأَنَسِ بْنِ مَالِكٍ
- 5Malik ibn Sa'sa'aمَالِكِ بْنِ صَعْصَعَةَ
Mpangilio ni kama ulivyo katika maandishi ya Kiarabu ya riwaya hii. Majina yamehamishwa kutoka Kiarabu hadi maandishi ya Kilatini. Sahih al-Bukhari kwa ujumla inachukuliwa kuwa yenye kuaminika.
Riwaya
حَدَّثَنَا هُدْبَةُ بْنُ خَالِدٍ، حَدَّثَنَا هَمَّامُ بْنُ يَحْيَى، حَدَّثَنَا قَتَادَةُ، عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ، عَنْ مَالِكِ بْنِ صَعْصَعَةَ ـ رضى الله عنهما ـ أَنَّ نَبِيَّ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم حَدَّثَهُمْ عَنْ لَيْلَةَ أُسْرِيَ بِهِ " بَيْنَمَا أَنَا فِي الْحَطِيمِ ـ وَرُبَّمَا قَالَ فِي الْحِجْرِ ـ مُضْطَجِعًا، إِذْ أَتَانِي آتٍ فَقَدَّ ـ قَالَ وَسَمِعْتُهُ يَقُولُ فَشَقَّ ـ مَا بَيْنَ هَذِهِ إِلَى هَذِهِ ـ فَقُلْتُ لِلْجَارُودِ وَهْوَ إِلَى جَنْبِي مَا يَعْنِي بِهِ قَالَ مِنْ ثُغْرَةِ نَحْرِهِ إِلَى شِعْرَتِهِ، وَسَمِعْتُهُ يَقُولُ مِنْ قَصِّهِ إِلَى شِعْرَتِهِ ـ فَاسْتَخْرَجَ قَلْبِي، ثُمَّ أُتِيتُ بِطَسْتٍ مِنْ ذَهَبٍ مَمْلُوءَةٍ إِيمَانًا، فَغُسِلَ قَلْبِي ثُمَّ حُشِيَ، ثُمَّ أُوتِيتُ بِدَابَّةٍ دُونَ الْبَغْلِ وَفَوْقَ الْحِمَارِ أَبْيَضَ ". ـ فَقَالَ لَهُ الْجَارُودُ هُوَ الْبُرَاقُ يَا أَبَا حَمْزَةَ قَالَ أَنَسٌ نَعَمْ، يَضَعُ خَطْوَهُ عِنْدَ أَقْصَى طَرْفِهِ ـ " فَحُمِلْتُ عَلَيْهِ، فَانْطَلَقَ بِي جِبْرِيلُ حَتَّى أَتَى السَّمَاءَ الدُّنْيَا فَاسْتَفْتَحَ، فَقِيلَ مَنْ هَذَا قَالَ جِبْرِيلُ. قِيلَ وَمَنْ مَعَكَ قَالَ مُحَمَّدٌ. قِيلَ وَقَدْ أُرْسِلَ إِلَيْهِ قَالَ نَعَمْ. قِيلَ مَرْحَبًا بِهِ، فَنِعْمَ الْمَجِيءُ جَاءَ فَفَتَحَ، فَلَمَّا خَلَصْتُ، فَإِذَا فِيهَا آدَمُ، فَقَالَ هَذَا أَبُوكَ آدَمُ فَسَلِّمْ عَلَيْهِ. فَسَلَّمْتُ عَلَيْهِ فَرَدَّ السَّلاَمَ ثُمَّ قَالَ مَرْحَبًا بِالاِبْنِ الصَّالِحِ وَالنَّبِيِّ الصَّالِحِ. ثُمَّ صَعِدَ حَتَّى أَتَى السَّمَاءَ الثَّانِيَةَ فَاسْتَفْتَحَ، قِيلَ مَنْ هَذَا قَالَ جِبْرِيلُ. قِيلَ وَمَنْ مَعَكَ قَالَ مُحَمَّدٌ. قِيلَ وَقَدْ أُرْسِلَ إِلَيْهِ قَالَ نَعَمْ. قِيلَ مَرْحَبًا بِهِ فَنِعْمَ الْمَجِيءُ جَاءَ. فَفَتَحَ، فَلَمَّا خَلَصْتُ، إِذَا يَحْيَى وَعِيسَى، وَهُمَا ابْنَا الْخَالَةِ قَالَ هَذَا يَحْيَى وَعِيسَى فَسَلِّمْ عَلَيْهِمَا. فَسَلَّمْتُ فَرَدَّا، ثُمَّ قَالاَ مَرْحَبًا بِالأَخِ الصَّالِحِ وَالنَّبِيِّ الصَّالِحِ. ثُمَّ صَعِدَ بِي إِلَى السَّمَاءِ الثَّالِثَةِ، فَاسْتَفْتَحَ قِيلَ مَنْ هَذَا قَالَ جِبْرِيلُ. قِيلَ وَمَنْ مَعَكَ قَالَ مُحَمَّدٌ. قِيلَ وَقَدْ أُرْسِلَ إِلَيْهِ قَالَ نَعَمْ. قِيلَ مَرْحَبًا بِهِ، فَنِعْمَ الْمَجِيءُ جَاءَ. فَفُتِحَ، فَلَمَّا خَلَصْتُ إِذَا يُوسُفُ. قَالَ هَذَا يُوسُفُ فَسَلِّمْ عَلَيْهِ. فَسَلَّمْتُ عَلَيْهِ فَرَدَّ، ثُمَّ قَالَ مَرْحَبًا بِالأَخِ الصَّالِحِ وَالنَّبِيِّ الصَّالِحِ، ثُمَّ صَعِدَ بِي حَتَّى أَتَى السَّمَاءَ الرَّابِعَةَ، فَاسْتَفْتَحَ، قِيلَ مَنْ هَذَا قَالَ جِبْرِيلُ. قِيلَ وَمَنْ مَعَكَ قَالَ مُحَمَّدٌ. قِيلَ أَوَقَدْ أُرْسِلَ إِلَيْهِ قَالَ نَعَمْ. قِيلَ مَرْحَبًا بِهِ، فَنِعْمَ الْمَجِيءُ جَاءَ. فَفُتِحَ، فَلَمَّا خَلَصْتُ إِلَى إِدْرِيسَ قَالَ هَذَا إِدْرِيسُ فَسَلِّمْ عَلَيْهِ. فَسَلَّمْتُ عَلَيْهِ فَرَدَّ ثُمَّ قَالَ مَرْحَبًا بِالأَخِ الصَّالِحِ وَالنَّبِيِّ الصَّالِحِ. ثُمَّ صَعِدَ بِي حَتَّى أَتَى السَّمَاءَ الْخَامِسَةَ، فَاسْتَفْتَحَ، قِيلَ مَنْ هَذَا قَالَ جِبْرِيلُ. قِيلَ وَمَنْ مَعَكَ قَالَ مُحَمَّدٌ صلى الله عليه وسلم. قِيلَ وَقَدْ أُرْسِلَ إِلَيْهِ قَالَ نَعَمْ. قِيلَ مَرْحَبًا بِهِ، فَنِعْمَ الْمَجِيءُ جَاءَ. فَلَمَّا خَلَصْتُ فَإِذَا هَارُونُ قَالَ هَذَا هَارُونُ فَسَلِّمْ عَلَيْهِ. فَسَلَّمْتُ عَلَيْهِ فَرَدَّ ثُمَّ قَالَ مَرْحَبًا بِالأَخِ الصَّالِحِ وَالنَّبِيِّ الصَّالِحِ. ثُمَّ صَعِدَ بِي حَتَّى أَتَى السَّمَاءَ السَّادِسَةَ، فَاسْتَفْتَحَ، قِيلَ مَنْ هَذَا قَالَ جِبْرِيلُ. قِيلَ مَنْ مَعَكَ قَالَ مُحَمَّدٌ. قِيلَ وَقَدْ أُرْسِلَ إِلَيْهِ قَالَ نَعَمْ. قَالَ مَرْحَبًا بِهِ، فَنِعْمَ الْمَجِيءُ جَاءَ، فَلَمَّا خَلَصْتُ، فَإِذَا مُوسَى قَالَ هَذَا مُوسَى فَسَلِّمْ عَلَيْهِ، فَسَلَّمْتُ عَلَيْهِ فَرَدَّ ثُمَّ قَالَ مَرْحَبًا بِالأَخِ الصَّالِحِ وَالنَّبِيِّ الصَّالِحِ. فَلَمَّا تَجَاوَزْتُ بَكَى، قِيلَ لَهُ مَا يُبْكِيكَ قَالَ أَبْكِي لأَنَّ غُلاَمًا بُعِثَ بَعْدِي، يَدْخُلُ الْجَنَّةَ مِنْ أُمَّتِهِ أَكْثَرُ مَنْ يَدْخُلُهَا مِنْ أُمَّتِي. ثُمَّ صَعِدَ بِي إِلَى السَّمَاءِ السَّابِعَةِ، فَاسْتَفْتَحَ جِبْرِيلُ، قِيلَ مَنْ هَذَا قَالَ جِبْرِيلُ. قِيلَ وَمَنْ مَعَكَ قَالَ مُحَمَّدٌ. قِيلَ وَقَدْ بُعِثَ إِلَيْهِ. قَالَ نَعَمْ. قَالَ مَرْحَبًا بِهِ، فَنِعْمَ الْمَجِيءُ جَاءَ فَلَمَّا خَلَصْتُ، فَإِذَا إِبْرَاهِيمُ قَالَ هَذَا أَبُوكَ فَسَلِّمْ عَلَيْهِ. قَالَ فَسَلَّمْتُ عَلَيْهِ، فَرَدَّ السَّلاَمَ قَالَ مَرْحَبًا بِالاِبْنِ الصَّالِحِ وَالنَّبِيِّ الصَّالِحِ. ثُمَّ رُفِعَتْ لِي سِدْرَةُ الْمُنْتَهَى، فَإِذَا نَبِقُهَا مِثْلُ قِلاَلِ هَجَرَ، وَإِذَا وَرَقُهَا مِثْلُ آذَانِ الْفِيَلَةِ قَالَ هَذِهِ سِدْرَةُ الْمُنْتَهَى، وَإِذَا أَرْبَعَةُ أَنْهَارٍ نَهْرَانِ بَاطِنَانِ، وَنَهْرَانِ ظَاهِرَانِ. فَقُلْتُ مَا هَذَانِ يَا جِبْرِيلُ قَالَ أَمَّا الْبَاطِنَانِ، فَنَهَرَانِ فِي الْجَنَّةِ، وَأَمَّا الظَّاهِرَانِ فَالنِّيلُ وَالْفُرَاتُ. ثُمَّ رُفِعَ لِي الْبَيْتُ الْمَعْمُورُ، ثُمَّ أُتِيتُ بِإِنَاءٍ مِنْ خَمْرٍ، وَإِنَاءٍ مِنْ لَبَنٍ وَإِنَاءٍ مِنْ عَسَلٍ، فَأَخَذْتُ اللَّبَنَ، فَقَالَ هِيَ الْفِطْرَةُ أَنْتَ عَلَيْهَا وَأُمَّتُكَ. ثُمَّ فُرِضَتْ عَلَىَّ الصَّلَوَاتُ خَمْسِينَ صَلاَةً كُلَّ يَوْمٍ. فَرَجَعْتُ فَمَرَرْتُ عَلَى مُوسَى، فَقَالَ بِمَا أُمِرْتَ قَالَ أُمِرْتُ بِخَمْسِينَ صَلاَةً كُلَّ يَوْمٍ. قَالَ إِنَّ أُمَّتَكَ لاَ تَسْتَطِيعُ خَمْسِينَ صَلاَةً كُلَّ يَوْمٍ، وَإِنِّي وَاللَّهِ قَدْ جَرَّبْتُ النَّاسَ قَبْلَكَ، وَعَالَجْتُ بَنِي إِسْرَائِيلَ أَشَدَّ الْمُعَالَجَةِ، فَارْجِعْ إِلَى رَبِّكَ فَاسْأَلْهُ التَّخْفِيفَ لأُمَّتِكَ. فَرَجَعْتُ، فَوَضَعَ عَنِّي عَشْرًا، فَرَجَعْتُ إِلَى مُوسَى فَقَالَ مِثْلَهُ، فَرَجَعْتُ فَوَضَعَ عَنِّي عَشْرًا، فَرَجَعْتُ إِلَى مُوسَى فَقَالَ مِثْلَهُ، فَرَجَعْتُ فَوَضَعَ عَنِّي عَشْرًا، فَرَجَعْتُ إِلَى مُوسَى فَقَالَ مِثْلَهُ، فَرَجَعْتُ فَأُمِرْتُ بِعَشْرِ صَلَوَاتٍ كُلَّ يَوْمٍ، فَرَجَعْتُ فَقَالَ مِثْلَهُ، فَرَجَعْتُ فَأُمِرْتُ بِخَمْسِ صَلَوَاتٍ كُلَّ يَوْمٍ، فَرَجَعْتُ إِلَى مُوسَى، فَقَالَ بِمَا أُمِرْتَ قُلْتُ أُمِرْتُ بِخَمْسِ صَلَوَاتٍ كُلَّ يَوْمٍ. قَالَ إِنَّ أُمَّتَكَ لاَ تَسْتَطِيعُ خَمْسَ صَلَوَاتٍ كُلَّ يَوْمٍ، وَإِنِّي قَدْ جَرَّبْتُ النَّاسَ قَبْلَكَ، وَعَالَجْتُ بَنِي إِسْرَائِيلَ أَشَدَّ الْمُعَالَجَةِ، فَارْجِعْ إِلَى رَبِّكَ فَاسْأَلْهُ التَّخْفِيفَ لأُمَّتِكَ. قَالَ سَأَلْتُ رَبِّي حَتَّى اسْتَحْيَيْتُ، وَلَكِنْ أَرْضَى وَأُسَلِّمُ ـ قَالَ ـ فَلَمَّا جَاوَزْتُ نَادَى مُنَادٍ أَمْضَيْتُ فَرِيضَتِي وَخَفَّفْتُ عَنْ عِبَادِي ".
Ametuambia Anas bin Maalik: Maalik bin Sasaa alisema kwamba Mtume wa Allah ﷺ aliwaelezea kuhusu Safari yake ya Usiku (Isra) akisema,
"Nilipokuwa nimejinyoosha katika Al-Hatim — au wakati mwingine alisema Al-Hijr — ghafla mtu alinijia na kupasua mwili wangu kuanzia hapa hadi hapa." Nikamuuliza Al-Jarud aliyekuwa pembeni yangu, "Anamaanisha nini?" Akasema, "Anamaanisha kuanzia shingo hadi sehemu ya siri," au alisema "Kuanzia kifua hadi nywele zake." Kisha akatoa moyo wangu. Kisha nikaletewa bakuli la dhahabu lililojaa Imani, na moyo wangu ukafuliwa, ukajazwa Imani, kisha ukarudishwa mahali pake. Kisha nikaletewa mnyama mweupe mdogo kuliko nyumbu na mkubwa kuliko punda." (Hapa Al-Jarud aliuliza, "Je, alikuwa Buraq, ewe Abu Hamza?" Anas akajibu ndiyo). Mtume ﷺ akasema, "Hatua ya mnyama huyo ilifikia mbali zaidi ya macho yake. Nikapandishwa juu yake, na Jibril akaenda nami hadi tukafika mbinguni ya kwanza. Alipoomba kufunguliwa mlango, ikaulizwa, 'Ni nani huyu?' Jibril akajibu, 'Ni Jibril.' Ikaulizwa, 'Nani yuko nawe?' Akajibu, 'Ni Muhammad.' Ikaulizwa, 'Je, ametumwa?' Akajibu, 'Ndiyo.' Ikasemwa, 'Karibu sana, ujio wake ni mzuri!' Mlango ukafunguliwa, na nilipoingia, nikamkuta Adamu. Jibril akasema, 'Huyu ni baba yako Adamu; msalimu.' Nikamsalimu, akarudisha salamu, kisha akasema, 'Karibu ewe mwana mwema na Mtume mwema.' Kisha Jibril akapanda nami hadi mbinguni ya pili. Akaomba kufunguliwa. Ikaulizwa, 'Ni nani huyu?' Akajibu, 'Ni Jibril.' Ikaulizwa, 'Nani yuko nawe?' Akajibu, 'Ni Muhammad.' Ikaulizwa, 'Je, ametumwa?' Akajibu, 'Ndiyo.' Ikasemwa, 'Karibu sana, ujio wake ni mzuri!' Mlango ukafunguliwa. Nilipoingia mbinguni ya pili, nikawakuta Yahya na Isa, ambao ni binamu. Jibril akasema, 'Hawa ni Yahya na Isa; wasalimu.' Nikawasalimu, wakarudisha salamu, kisha wakasema, 'Karibu ewe ndugu mwema na Mtume mwema.' Kisha Jibril akapanda nami mbinguni ya tatu akaomba kufunguliwa. Ikaulizwa, 'Ni nani huyu?' Akajibu, 'Ni Jibril.' Ikaulizwa, 'Nani yuko nawe?' Akajibu, 'Ni Muhammad.' Ikaulizwa, 'Je, ametumwa?' Akajibu, 'Ndiyo.' Ikasemwa, 'Karibu sana, ujio wake ni mzuri!' Mlango ukafunguliwa, na nilipoingia, nikamkuta Yusufu. Jibril akasema, 'Huyu ni Yusufu; msalimu.' Nikamsalimu, akarudisha salamu, kisha akasema, 'Karibu ewe ndugu mwema na Mtume mwema.' Kisha Jibril akapanda nami mbinguni ya nne akaomba kufunguliwa. Ikaulizwa, 'Ni nani huyu?' Akajibu, 'Ni Jibril.' Ikaulizwa, 'Nani yuko nawe?' Akajibu, 'Ni Muhammad.' Ikaulizwa, 'Je, ametumwa?' Akajibu, 'Ndiyo.' Ikasemwa, 'Karibu sana, ujio wake ni mzuri!' Mlango ukafunguliwa, na nilipoingia, nikamkuta Idris. Jibril akasema, 'Huyu ni Idris; msalimu.' Nikamsalimu, akarudisha salamu, kisha akasema, 'Karibu ewe ndugu mwema na Mtume mwema.' Kisha Jibril akapanda nami mbinguni ya tano akaomba kufunguliwa. Ikaulizwa, 'Ni nani huyu?' Akajibu, 'Ni Jibril.' Ikaulizwa, 'Nani yuko nawe?' Akajibu, 'Ni Muhammad ﷺ.' Ikaulizwa, 'Je, ametumwa?' Akajibu, 'Ndiyo.' Ikasemwa, 'Karibu sana, ujio wake ni mzuri!' Nilipoingia, nikamkuta Haruni. Jibril akasema, 'Huyu ni Haruni; msalimu.' Nikamsalimu, akarudisha salamu, kisha akasema, 'Karibu ewe ndugu mwema na Mtume mwema.' Kisha Jibril akapanda nami mbinguni ya sita akaomba kufunguliwa. Ikaulizwa, 'Ni nani huyu?' Akajibu, 'Ni Jibril.' Ikaulizwa, 'Nani yuko nawe?' Akajibu, 'Ni Muhammad.' Ikaulizwa, 'Je, ametumwa?' Akajibu, 'Ndiyo.' Ikasemwa, 'Karibu sana, ujio wake ni mzuri!' Nilipoingia, nikamkuta Musa. Jibril akasema, 'Huyu ni Musa; msalimu.' Nikamsalimu, akarudisha salamu, kisha akasema, 'Karibu ewe ndugu mwema na Mtume mwema.' Nilipopita, akalia. Akaulizwa, 'Unalia kwa nini?' Akasema, 'Nalia kwa sababu baada yangu ametumwa kijana ambaye umma wake utaingia Peponi kwa wingi kuliko umma wangu.' Kisha Jibril akapanda nami mbinguni ya saba akaomba kufunguliwa. Ikaulizwa, 'Ni nani huyu?' Akajibu, 'Ni Jibril.' Ikaulizwa, 'Nani yuko nawe?' Akajibu, 'Ni Muhammad.' Ikaulizwa, 'Je, ametumwa?' Akajibu, 'Ndiyo.' Ikasemwa, 'Karibu sana, ujio wake ni mzuri!' Nilipoingia, nikamkuta Ibrahim. Jibril akasema, 'Huyu ni baba yako; msalimu.' Nikamsalimu, akarudisha salamu, kisha akasema, 'Karibu ewe mwana mwema na Mtume mwema.' Kisha nikaonyeshwa Sidratul-Muntaha. Matunda yake yalikuwa kama vyombo vya Hajar, na majani yake kama masikio ya tembo. Jibril akasema, 'Hii ni Sidratul-Muntaha.' Na kulikuwa na mito minne: miwili ya ndani na miwili ya nje. Nikauliza, 'Mito hii ni ipi, ewe Jibril?' Akasema, 'Mito ya ndani ni mito miwili Peponi, na mito ya nje ni Naili na Frati.' Kisha nikaonyeshwa Al-Bait-ul-Ma'mur. Nikaletewa chombo cha mvinyo, chombo cha maziwa, na chombo cha asali. Nikachukua maziwa. Jibril akasema, 'Hii ndiyo Fitra ambayo wewe na umma wako mnaifuata.' Kisha nikaamrishwa kuswali sala hamsini kila siku. Niliporudi, nikampita Musa akaniuliza, 'Umeamrishwa nini?' Nikajibu, 'Nimeamrishwa kuswali sala hamsini kila siku.' Akasema, 'Umma wako hauwezi kuhimili sala hamsini kila siku. Wallahi, nimejaribu watu kabla yako, na nilijitahidi sana na Bani Israel. Rudi kwa Mola wako uombe kupunguziwa ili kuwapunguzia umma wako.' Nikarudi, Akanipunguzia kumi. Nikarudi kwa Musa akasema vilevile. Nikarudi tena, Akanipunguzia kumi nyingine. Nikarudi kwa Musa akasema vilevile. Nikarudi tena, nikaamrishwa kuswali sala kumi kila siku. Nikarudi kwa Musa akasema vilevile. Nikarudi tena, nikaamrishwa kuswali sala tano kila siku. Nikarudi kwa Musa, akauliza, 'Umeamrishwa nini?' Nikajibu, 'Nimeamrishwa kuswali sala tano kila siku.' Akasema, 'Umma wako hauwezi kuhimili sala tano kila siku. Nimejaribu watu kabla yako, na nilijitahidi sana na Bani Israel. Rudi kwa Mola wako uombe kupunguziwa.' Nikasema, 'Nimeomba kwa Mola wangu hadi n
Tafsiri na maelezo na Khutba World, yaliyotafsiriwa kutoka Kiarabu.
Safari ya usiku ya mbinguni ilileta sala tano za kila siku kama rehema kwa umma.
Safari ya usiku ya Mtume ﷺ kutoka Makka kwenda Yerusalemu.
Mti wa lote ulioinuliwa, katika mpaka wa mwisho wa mbingu.
Maumbile ya asili yanayomwelekeza mtu kuukubali ukweli na dini iliyo safi.
Wanazuoni wa kale wanasisitiza kuwa sala ina nafasi ya pekee: ilifaradhishwa wakati wa safari ya mbinguni na ikabaki kuwa sala tano kila siku, huku thawabu yake ikilingana na sala hamsini. Kukutana na Musa kunaonyesha kuwa kuomba ushauri na kuwa na huruma kwa umma kunaenda pamoja. Madhehebu manne ya fiqhi ya Sunni yanatambua sala tano za kila siku kuwa ni wajibu wa lazima kwa kila mtu; kanuni mahususi za kuzitekeleza na misamaha hufafanuliwa zaidi katika fiqhi zao.
- Linda sala tano za kila siku kwa kuweka nyakati maalumu na ratiba unayoweza kuifuata.
- Ikaribie ibada kwa shukrani: sala tano ni wajibu wa kudumu na rehema kwa umma.
- Toa ushauri wa dhati kwa hekima na uangalifu, kama Musa alivyofanya akizingatia maslahi ya umma.
Hadithi kila siku, katika lugha yako
Programu hukuletea hadithi kila siku pamoja na maelezo, pia kama wijeti kwenye simu yako. Ni bure kutumia.