Mapigano Yaliyoongozwa na Mtume ﷺ · Sahih al-Bukhari

Sahih al-Bukhari, hadithi 3950

Imepokelewa na Abdullah ibn Masud. Maandishi ya Kiarabu pamoja na tafsiri na maelezo yetu.

Sahih (ya kuaminika)Kitabu: Mapigano Yaliyoongozwa na Mtume ﷺ
صحيح البخاري
Nani aliisimulia?

Kutoka kwa al‑Bukhari hadi kwa Sa'd ibn Mu'adh

Sahih (ya kuaminika)
  1. 1Ahmad ibn Uthmanalimhadithia al‑Bukhariأَحْمَدُ بْنُ عُثْمَانَ
  2. 2Shurayh ibn Maslamaشُرَيْحُ بْنُ مَسْلَمَةَ
  3. 3Ibrahim ibn Yusufإِبْرَاهِيمُ بْنُ يُوسُفَ
  4. 4Baba yake, Yusufأَبِيهِ
  5. 5Abu Ishaqأَبِي إِسْحَاقَ
  6. 6Amr ibn Maymunعَمْرُو بْنُ مَيْمُونٍ
  7. 7Abdullah ibn Mas'ud Haddathعَبْدَ اللَّهِ بْنَ مَسْعُودٍ حَدَّثَ
  8. 8Sa'd ibn Mu'adhسَعْدِ بْنِ مُعَاذٍ

Mpangilio ni kama ulivyo katika maandishi ya Kiarabu ya riwaya hii. Majina yamehamishwa kutoka Kiarabu hadi maandishi ya Kilatini. Sahih al-Bukhari kwa ujumla inachukuliwa kuwa yenye kuaminika.

Riwaya

Maandishi ya Kiarabu

حَدَّثَنِي أَحْمَدُ بْنُ عُثْمَانَ، حَدَّثَنَا شُرَيْحُ بْنُ مَسْلَمَةَ، حَدَّثَنَا إِبْرَاهِيمُ بْنُ يُوسُفَ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ أَبِي إِسْحَاقَ، قَالَ حَدَّثَنِي عَمْرُو بْنُ مَيْمُونٍ، أَنَّهُ سَمِعَ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ مَسْعُودٍ ـ رضى الله عنه ـ حَدَّثَ عَنْ سَعْدِ بْنِ مُعَاذٍ، أَنَّهُ قَالَ كَانَ صَدِيقًا لأُمَيَّةَ بْنِ خَلَفٍ، وَكَانَ أُمَيَّةُ إِذَا مَرَّ بِالْمَدِينَةِ نَزَلَ عَلَى سَعْدٍ، وَكَانَ سَعْدٌ إِذَا مَرَّ بِمَكَّةَ نَزَلَ عَلَى أُمَيَّةَ، فَلَمَّا قَدِمَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم الْمَدِينَةَ انْطَلَقَ سَعْدٌ مُعْتَمِرًا، فَنَزَلَ عَلَى أُمَيَّةَ بِمَكَّةَ، فَقَالَ لأُمَيَّةَ انْظُرْ لِي سَاعَةَ خَلْوَةٍ لَعَلِّي أَنْ أَطُوفَ بِالْبَيْتِ‏.‏ فَخَرَجَ بِهِ قَرِيبًا مِنْ نِصْفِ النَّهَارِ فَلَقِيَهُمَا أَبُو جَهْلٍ فَقَالَ يَا أَبَا صَفْوَانَ، مَنْ هَذَا مَعَكَ فَقَالَ هَذَا سَعْدٌ‏.‏ فَقَالَ لَهُ أَبُو جَهْلٍ أَلاَ أَرَاكَ تَطُوفُ بِمَكَّةَ آمِنًا، وَقَدْ أَوَيْتُمُ الصُّبَاةَ، وَزَعَمْتُمْ أَنَّكُمْ تَنْصُرُونَهُمْ وَتُعِينُونَهُمْ، أَمَا وَاللَّهِ لَوْلاَ أَنَّكَ مَعَ أَبِي صَفْوَانَ مَا رَجَعْتَ إِلَى أَهْلِكَ سَالِمًا‏.‏ فَقَالَ لَهُ سَعْدٌ وَرَفَعَ صَوْتَهُ عَلَيْهِ أَمَا وَاللَّهِ لَئِنْ مَنَعْتَنِي هَذَا لأَمْنَعَنَّكَ مَا هُوَ أَشَدُّ عَلَيْكَ مِنْهُ طَرِيقَكَ عَلَى الْمَدِينَةِ‏.‏ فَقَالَ لَهُ أُمَيَّةُ لاَ تَرْفَعْ صَوْتَكَ يَا سَعْدُ عَلَى أَبِي الْحَكَمِ سَيِّدِ أَهْلِ الْوَادِي‏.‏ فَقَالَ سَعْدٌ دَعْنَا عَنْكَ يَا أُمَيَّةُ، فَوَاللَّهِ لَقَدْ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَقُولُ إِنَّهُمْ قَاتِلُوكَ‏.‏ قَالَ بِمَكَّةَ قَالَ لاَ أَدْرِي‏.‏ فَفَزِعَ لِذَلِكَ أُمَيَّةُ فَزَعًا شَدِيدًا، فَلَمَّا رَجَعَ أُمَيَّةُ إِلَى أَهْلِهِ قَالَ يَا أُمَّ صَفْوَانَ، أَلَمْ تَرَىْ مَا قَالَ لِي سَعْدٌ قَالَتْ وَمَا قَالَ لَكَ قَالَ زَعَمَ أَنَّ مُحَمَّدًا أَخْبَرَهُمْ أَنَّهُمْ قَاتِلِيَّ، فَقُلْتُ لَهُ بِمَكَّةَ قَالَ لاَ أَدْرِي‏.‏ فَقَالَ أُمَيَّةُ وَاللَّهِ لاَ أَخْرُجُ مِنْ مَكَّةَ، فَلَمَّا كَانَ يَوْمَ بَدْرٍ اسْتَنْفَرَ أَبُو جَهْلٍ النَّاسَ قَالَ أَدْرِكُوا عِيرَكُمْ‏.‏ فَكَرِهَ أُمَيَّةُ أَنْ يَخْرُجَ، فَأَتَاهُ أَبُو جَهْلٍ فَقَالَ يَا أَبَا صَفْوَانَ، إِنَّكَ مَتَى مَا يَرَاكَ النَّاسُ قَدْ تَخَلَّفْتَ وَأَنْتَ سَيِّدُ أَهْلِ الْوَادِي تَخَلَّفُوا مَعَكَ، فَلَمْ يَزَلْ بِهِ أَبُو جَهْلٍ حَتَّى قَالَ أَمَّا إِذْ غَلَبْتَنِي، فَوَاللَّهِ لأَشْتَرِيَنَّ أَجْوَدَ بَعِيرٍ بِمَكَّةَ ثُمَّ قَالَ أُمَيَّةُ يَا أُمَّ صَفْوَانَ جَهِّزِينِي‏.‏ فَقَالَتْ لَهُ يَا أَبَا صَفْوَانَ وَقَدْ نَسِيتَ مَا قَالَ لَكَ أَخُوكَ الْيَثْرِبِيُّ قَالَ لاَ، مَا أُرِيدُ أَنْ أَجُوزَ مَعَهُمْ إِلاَّ قَرِيبًا‏.‏ فَلَمَّا خَرَجَ أُمَيَّةُ أَخَذَ لاَ يَنْزِلُ مَنْزِلاً إِلاَّ عَقَلَ بَعِيرَهُ، فَلَمْ يَزَلْ بِذَلِكَ حَتَّى قَتَلَهُ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ بِبَدْرٍ‏.‏

Tafsiri

Ahmad bin Uthman amenieleza, Shuraih bin Maslama ametueleza, Ibrahim bin Yusuf ametueleza, kutoka kwa baba yake, kutoka kwa Abu Ishaq, alisema: Amr bin Maimun amenieleza kwamba alimsikia Abdullah bin Mas'ud - Allah amridhie - akisimulia hadithi kutoka kwa Sa'd bin Mu'adh, kwamba alisema: Alikuwa rafiki mkubwa wa Umayya bin Khalaf, na Umayya alipokuwa akipita Madina alikuwa akiishi kwa Sa'd, na Sa'd alipokuwa akipita Makka alikuwa akiishi kwa Umayya. Basi Rasûlullah ﷺ alipofika Madina, Sa'd alienda kufanya Umra na akaishia kwa Umayya huko Makka. Akamwambia Umayya:

"Nitafutie wakati ambapo hakuna watu ili niweze kuzunguka Nyumba (Ka'ba)." Akatoka naye karibu saa sita mchana, nao Abu Jahl akawakuta na kusema: "Ewe Abu Safwan! Ni nani huyu aliye pamoja nawe?" Akasema: "Huyu ni Sa'd." Abu Jahl akamwambia Sa'd: "Je, sikuoni ukizunguka Makka kwa usalama, hali nyinyi mmewapa makazi wale waliobadili dini yao (Waislamu), na mkadai kuwa mtawasaidia na kuwatetea? Wallahi, lau si kwamba uko pamoja na Abu Safwan, usingelirudi kwa familia yako salama." Sa'd akainua sauti yake dhidi yake na kusema: "Wallahi, ukizuia hili langu (kuzunguka Ka'ba), nitakuzuilia kitu kilicho kigumu zaidi kwako kuliko hili, nacho ni njia yako ya kupita Madina." Umayya akamwambia: "Usiinulishe sauti yako ewe Sa'd mbele ya Abul-Hakam, bwana wa watu wa Bonde hili." Sa'd akasema: "Tuache hayo ewe Umayya! Wallahi, nimemsikia Rasûlullah ﷺ akisema: 'Hakika watakuua.'" Umayya akauliza: "Huko Makka?" Akasema: "Sijui." Umayya akaogopa sana kwa habari hiyo. Aliporudi kwa familia yake, akasema: "Ewe Umm Safwan! Je, hujaona kile Sa'd alichoniambia?" Akasema: "Amekuambia nini?" Akasema: "Anadai kuwa Muhammad amewaarifu kuwa wataniondoa maisha. Nikamuuliza: 'Huko Makka?' Akasema: 'Sijui.'" Umayya akasema: "Wallahi, sitatoka tena Makka." Lakini siku ya Badr ilipofika, Abu Jahl akawahamasisha watu akisema: "Fuatieni msafara wenu!" Umayya akachukia kutoka, Abu Jahl akaja kwake na kusema: "Ewe Abu Safwan! Watu wakikuona umebaki nyuma hali wewe ni bwana wa watu wa Bonde, nao watabaki nyuma pamoja nawe." Abu Jahl akaendelea kumshinikiza hadi akasema: "Kwa kuwa umenishinda, Wallahi, nitanunua ngamia bora zaidi huko Makka." Kisha Umayya akasema: "Ewe Umm Safwan, niandalie mahitaji yangu." Akamwambia: "Ewe Abu Safwan! Je, umesahau kile ndugu yako wa Yathrib alichokuambia?" Akasema: "La, lakini sipendi kwenda nao isipokuwa umbali mfupi tu." Umayya alipotoka, hakushuka mahali popote bila kumfunga ngamia wake. Akaendelea hivyo hadi Allah Azza wa Jalla akamuua huko Badr.

Tafsiri na maelezo na Khutba World, yaliyotafsiriwa kutoka Kiarabu.

Ujumbe mkuu

Onyo la Sa‘d kuhusu Umayya lilitimia na linaonyesha kutimia kwa elimu ya kinabii.

Usuli na sababu

Riwaya hii inaeleza jinsi Sa‘d ibn Mu‘adh alivyomwonya Umayya ibn Khalaf, alipomtembelea Makka, kwamba Waislamu wangemuua. Baadaye Umayya aliondoka kwenda kwenye Vita vya Badr licha ya hofu yake, na akauawa huko.

Maelezo ya maneno magumu
Tawafu

Ibada ya kuizunguka Ka‘ba.

Umra

Hija ndogo ya Makka inayoweza kufanywa nje ya kipindi cha Hija.

Yathrib

Jina la zamani la Madina.

Maoni ya wanazuoni

Wanazuoni wanaona katika kisa hiki ishara ya ukweli wa Mtume ﷺ: Sa‘d alisimulia aliyoyasikia kutoka kwake, na tukio hilo likatokea Badr. Kisa hiki pia kinaonyesha kuwa maamuzi ya binadamu na shinikizo la kijamii huambatana na qadari ya Allah; Umayya alijua kuhusu onyo hilo, lakini bado akashawishiwa kuondoka. Hadithi hii ni maelezo ya kihistoria, si agizo huru kuhusu kusafiri au kushiriki katika vita.

Mafunzo kwa maisha ya leo
  1. Tathmini kwa makini onyo kutoka kwa watu wanaoaminika, na usiruhusu tamaa ya makuu au shinikizo la kundi litawale uamuzi wako.
  2. Pinga dhuluma kwa ujasiri, lakini chagua maneno na mwenendo unaofaa hali husika.
  3. Tambua qadari ya Allah bila kukana wajibu wako kuhusu maamuzi yako na matokeo yake.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

Hadithi kila siku, katika lugha yako

Programu hukuletea hadithi kila siku pamoja na maelezo, pia kama wijeti kwenye simu yako. Ni bure kutumia.