Mapigano Yaliyoongozwa na Mtume ﷺ · Sahih al-Bukhari

Sahih al-Bukhari, hadithi 3989

Imepokelewa na Abu Huraira. Maandishi ya Kiarabu pamoja na tafsiri na maelezo yetu.

Sahih (ya kuaminika)Kitabu: Mapigano Yaliyoongozwa na Mtume ﷺ
صحيح البخاري
Nani aliisimulia?

Imesimuliwa na Abu Huraira

Sahih (ya kuaminika)

Sahih al-Bukhari kwa ujumla inachukuliwa kuwa yenye kuaminika.

Riwaya

Maandishi ya Kiarabu

حَدَّثَنَا مُوسَى بْنُ إِسْمَاعِيلَ، حَدَّثَنَا إِبْرَاهِيمُ، أَخْبَرَنَا ابْنُ شِهَابٍ، قَالَ أَخْبَرَنِي عُمَرُ بْنُ أَسِيدِ بْنِ جَارِيَةَ الثَّقَفِيُّ، حَلِيفُ بَنِي زُهْرَةَ ـ وَكَانَ مِنْ أَصْحَابِ أَبِي هُرَيْرَةَ ـ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ ـ رضى الله عنه ـ قَالَ بَعَثَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم عَشَرَةً عَيْنًا، وَأَمَّرَ عَلَيْهِمْ عَاصِمَ بْنَ ثَابِتٍ الأَنْصَارِيَّ، جَدَّ عَاصِمِ بْنِ عُمَرَ بْنِ الْخَطَّابِ، حَتَّى إِذَا كَانُوا بِالْهَدَةِ بَيْنَ عُسْفَانَ وَمَكَّةَ ذُكِرُوا لِحَىٍّ مِنْ هُذَيْلٍ يُقَالُ لَهُمْ بَنُو لِحْيَانَ، فَنَفَرُوا لَهُمْ بِقَرِيبٍ مِنْ مِائَةِ رَجُلٍ رَامٍ، فَاقْتَصُّوا آثَارَهُمْ حَتَّى وَجَدُوا مَأْكَلَهُمُ التَّمْرَ فِي مَنْزِلٍ نَزَلُوهُ فَقَالُوا تَمْرُ يَثْرِبَ‏.‏ فَاتَّبَعُوا آثَارَهُمْ، فَلَمَّا حَسَّ بِهِمْ عَاصِمٌ وَأَصْحَابُهُ لَجَئُوا إِلَى مَوْضِعٍ، فَأَحَاطَ بِهِمُ الْقَوْمُ، فَقَالُوا لَهُمْ انْزِلُوا فَأَعْطُوا بِأَيْدِيكُمْ وَلَكُمُ الْعَهْدُ وَالْمِيثَاقُ أَنْ لاَ نَقْتُلَ مِنْكُمْ أَحَدًا‏.‏ فَقَالَ عَاصِمُ بْنُ ثَابِتٍ أَيُّهَا الْقَوْمُ، أَمَّا أَنَا فَلاَ أَنْزِلُ فِي ذِمَّةِ كَافِرٍ‏.‏ ثُمَّ قَالَ اللَّهُمَّ أَخْبِرْ عَنَّا نَبِيَّكَ صلى الله عليه وسلم‏.‏ فَرَمَوْهُمْ بِالنَّبْلِ، فَقَتَلُوا عَاصِمًا، وَنَزَلَ إِلَيْهِمْ ثَلاَثَةُ نَفَرٍ عَلَى الْعَهْدِ وَالْمِيثَاقِ، مِنْهُمْ خُبَيْبٌ وَزَيْدُ بْنُ الدَّثِنَةِ، وَرَجُلٌ آخَرُ، فَلَمَّا اسْتَمْكَنُوا مِنْهُمْ أَطْلَقُوا أَوْتَارَ قِسِيِّهِمْ فَرَبَطُوهُمْ بِهَا‏.‏ قَالَ الرَّجُلُ الثَّالِثُ هَذَا أَوَّلُ الْغَدْرِ، وَاللَّهِ لاَ أَصْحَبُكُمْ، إِنَّ لِي بِهَؤُلاَءِ أُسْوَةً‏.‏ يُرِيدُ الْقَتْلَى، فَجَرَّرُوهُ وَعَالَجُوهُ، فَأَبَى أَنْ يَصْحَبَهُمْ، فَانْطُلِقَ بِخُبَيْبٍ وَزَيْدِ بْنِ الدَّثِنَةِ حَتَّى بَاعُوهُمَا بَعْدَ وَقْعَةِ بَدْرٍ، فَابْتَاعَ بَنُو الْحَارِثِ بْنِ عَامِرِ بْنِ نَوْفَلٍ خُبَيْبًا، وَكَانَ خُبَيْبٌ هُوَ قَتَلَ الْحَارِثَ بْنَ عَامِرٍ يَوْمَ بَدْرٍ، فَلَبِثَ خُبَيْبٌ عِنْدَهُمْ أَسِيرًا حَتَّى أَجْمَعُوا قَتْلَهُ، فَاسْتَعَارَ مِنْ بَعْضِ بَنَاتِ الْحَارِثِ مُوسَى يَسْتَحِدُّ بِهَا فَأَعَارَتْهُ، فَدَرَجَ بُنَىٌّ لَهَا وَهْىَ غَافِلَةٌ حَتَّى أَتَاهُ، فَوَجَدَتْهُ مُجْلِسَهُ عَلَى فَخِذِهِ وَالْمُوسَى بِيَدِهِ قَالَتْ فَفَزِعْتُ فَزْعَةً عَرَفَهَا خُبَيْبٌ فَقَالَ أَتَخْشَيْنَ أَنْ أَقْتُلَهُ مَا كُنْتُ لأَفْعَلَ ذَلِكَ قَالَتْ وَاللَّهِ مَا رَأَيْتُ أَسِيرًا قَطُّ خَيْرًا مِنْ خُبَيْبٍ، وَاللَّهِ لَقَدْ وَجَدْتُهُ يَوْمًا يَأْكُلُ قِطْفًا مِنْ عِنَبٍ فِي يَدِهِ، وَإِنَّهُ لَمُوثَقٌ بِالْحَدِيدِ، وَمَا بِمَكَّةَ مِنْ ثَمَرَةٍ وَكَانَتْ تَقُولُ إِنَّهُ لَرِزْقٌ رَزَقَهُ اللَّهُ خُبَيْبًا، فَلَمَّا خَرَجُوا بِهِ مِنَ الْحَرَمِ لِيَقْتُلُوهُ فِي الْحِلِّ قَالَ لَهُمْ خُبَيْبٌ دَعُونِي أُصَلِّي رَكْعَتَيْنِ‏.‏ فَتَرَكُوهُ فَرَكَعَ رَكْعَتَيْنِ، فَقَالَ وَاللَّهِ لَوْلاَ أَنْ تَحْسِبُوا أَنَّ مَا بِي جَزَعٌ لَزِدْتُ، ثُمَّ قَالَ اللَّهُمَّ أَحْصِهِمْ عَدَدًا، وَاقْتُلْهُمْ بَدَدًا، وَلاَ تُبْقِ مِنْهُمْ أَحَدًا‏.‏ ثُمَّ أَنْشَأَ يَقُولُ فَلَسْتُ أُبَالِي حِينَ أُقْتَلُ مُسْلِمًا عَلَى أَىِّ جَنْبٍ كَانَ لِلَّهِ مَصْرَعِي وَذَلِكَ فِي ذَاتِ الإِلَهِ وَإِنْ يَشَأْ يُبَارِكْ عَلَى أَوْصَالِ شِلْوٍ مُمَزَّعِ ثُمَّ قَامَ إِلَيْهِ أَبُو سِرْوَعَةَ عُقْبَةُ بْنُ الْحَارِثِ، فَقَتَلَهُ وَكَانَ خُبَيْبٌ هُوَ سَنَّ لِكُلِّ مُسْلِمٍ قُتِلَ صَبْرًا الصَّلاَةَ، وَأَخْبَرَ أَصْحَابَهُ يَوْمَ أُصِيبُوا خَبَرَهُمْ، وَبَعَثَ نَاسٌ مِنْ قُرَيْشٍ إِلَى عَاصِمِ بْنِ ثَابِتٍ حِينَ حُدِّثُوا أَنَّهُ قُتِلَ أَنْ يُؤْتَوْا بِشَىْءٍ مِنْهُ يُعْرَفُ، وَكَانَ قَتَلَ رَجُلاً عَظِيمًا مِنْ عُظَمَائِهِمْ، فَبَعَثَ اللَّهُ لِعَاصِمٍ مِثْلَ الظُّلَّةِ مِنَ الدَّبْرِ، فَحَمَتْهُ مِنْ رُسُلِهِمْ، فَلَمْ يَقْدِرُوا أَنْ يَقْطَعُوا مِنْهُ شَيْئًا‏.‏ وَقَالَ كَعْبُ بْنُ مَالِكٍ ذَكَرُوا مُرَارَةَ بْنَ الرَّبِيعِ الْعَمْرِيَّ وَهِلاَلَ بْنَ أُمَيَّةَ الْوَاقِفِيَّ، رَجُلَيْنِ صَالِحَيْنِ قَدْ شَهِدَا بَدْرًا‏.‏

Tafsiri

Abu Huraira (Allah amridhie) amesimulia kuwa: Mjumbe wa Allah ﷺ alituma watu kumi kwa ajili ya upelelezi, na akamweka Asim bin Thabit Al-Ansari, babu yake Asim bin Umar bin Al-Khattab, kuwa kiongozi wao. Walipofika mahali panaitwa Al-Hadah, kati ya Usfan na Makka, habari zao zilifikia kabila dogo la Hudhail linaloitwa Bani Lihyan. Kundi hilo likawafuatia kwa takriban wanaume mia moja wapiga mishale. Wakaifuata nyayo zao hadi wakapata mabaki ya tende walizokula katika mojawapo ya vituo vyao vya kupumzika. Wakasema:

"Hizi ni tende za Yathrib (Madinah)." Wakaendelea kufuatilia nyayo zao. Asim na sahaba zake walipowatambua maadui hao, wakakimbilia mahali pa juu kwa ajili ya kujikinga. Lakini adui wakawazunguka na kuwambia: "Shukeni chini na salimu amri; tunawapa ahadi na mkataba thabiti kwamba hatutamuua yeyote kati yenu." Asim bin Thabit akajibu: "Enyi watu! Mimi sitashuka chini kuwa chini ya ulinzi wa kafiri. Ee Allah! Mfahamishe Mtume wako ﷺ kuhusu hali yetu." Basi wakawarushia mishale na wakamuua Asim pamoja na wenzake. Watatu kati yao walishuka chini na kukubali ahadi na mkataba wao; nao walikuwa Khubaib, Zaid bin Ad-Dathina, na mtu mwingine. Maadui walipowashika, wakavunja nyuzi za upinde wao na kuwafunga wafungwa hao kwa nyuzi hizo. Mtu wa tatu akasema: "Hii ndiyo dalili ya kwanza ya usaliti! Wallahi, sitakuenda nanyi, kwani mimi nafuata mfano wa hawa waliouawa." Akimaanisha sahaba waliouawa shahidi. Wakamvuta na kumsumbua hadi wakamuua. Kisha Khubaib na Zaid bin Ad-Dathina walipelekwa na baadaye wakaouzwa kama watumwa huko Makka baada ya tukio la vita vya Badr. Wana wa Al-Harith bin Amr bin Naufal walimnunua Khubaib kwa sababu alikuwa ndiye aliyemuua baba yao, Al-Harith bin Amr, siku ya vita vya Badr. Khubaib akabaki kifungoni kwao hadi walipoamua kwa pamoja kumuua. Siku moja Khubaib aliomba kutoka kwa binti mmoja wa Al-Harith wembe wa kunyolea nywele za aibuni, naye akampa. Kwa bahati mbaya, mtoto wake mdogo akamwendea Khubaib mama yake akiwa amelala au amepuuza, akamkuta Khubaib amemkalisha mtoto huyo paja lake huku wembe ukiwa mkononi mwake. Mama huyo akapatwa na hofu kubwa kiasi kwamba Khubaib alitambua hofu yake na kusema: "Je, unaogopa nitamuua? Kamwe singefanya jambo hilo." Baadaye alipokuwa akisimulia tukio hilo, alisema: "Wallahi, sijawahi kuona mfungwa aliye bora kuliko Khubaib. Wallahi, siku moja nilimwona akikula tunda la zabibu mkononi mwake huku amefungwa minyororo ya chuma, wakati huo hakukuwa na matunda yoyote huko Makka." Aliyekuwa akisema: "Hilo lilikuwa riziki ambayo Allah alimpatia Khubaib." Walipomtoa nje ya eneo takatifu la Haram ili wamuue katika eneo la Halali, Khubaib aliwaomba: "Niruhusuni niswali rakaa mbili." Wakamruhusu, akaswali rakaa mbili, kisha akasema: "Wallahi! Lisingekuwa hofu ya kufikiri kwamba nina wasiwasi, ningaliongeza swala hili." Kisha akaomba dua dhidi yao akisema: "Ee Allah! Wahesabu idadi, uwauze mmoja mmoja, na usiache yeyote kati yao." Kisha akaanza kusoma mashairi haya: "Sitajali ninapouawa kama Muislamu, kwa upande gani mauti yangu itakuwa kwa ajili ya Allah; hii ni katika njia ya Mwenyezi Mungu, na Akitaka atabariki viungo vya mwili uliokatwakatwa." Kisha Abu Sirwa'a, Uqba bin Al-Harith, akamwendea na kumuua. Ni Khubaib aliyeweka Sunnah ya kuswali rakaa mbili kwa kila Muislamu anayeuawa kifungoni kabla ya kuuawa. Na Mtume ﷺ aliwafahamisha sahaba zake habari za wale kumi siku ileile walipouawa shahidi. Baadhi ya watu wa Quraish, walipopewa habari za kifo cha Asim bin Thabit, walituma wajumbe ili walete sehemu ya mwili wake ili kuthibitisha kifo chake, kwani alikuwa amemuua mmoja wa makubwa wao. Lakini Allah alimtumea Asim kivuli cha nyuki ambazo zilimkinga dhidi ya wajumbe hao, na hawakuweza kukata chochote kutoka kwa mwili wake. Kaab bin Malik pia alitaja Murara bin Ar-Rabi' Al-Amri na Hilal bin Umayya Al-Waqifi, watu wawili wema waliyoshuhudia vita vya Badr.

Tafsiri na maelezo na Khutba World, yaliyotafsiriwa kutoka Kiarabu.

Ujumbe mkuu

Khubayb alibaki imara, akaswali kabla ya kuuawa, na akamtegemea Allah.

Usuli na sababu

Hadithi inaeleza msafara wa wapelelezi kumi ulioongozwa na ‘Āṣim ibn Thābit, kuzingirwa kwao na Banū Liḥyān, na kutekwa na kuuawa kwa Khubayb na Zayd ibn ad-Dathina.

Maelezo ya maneno magumu
Wapelelezi

Watu wanaotumwa kukusanya taarifa kuhusu eneo au hali fulani.

Ahadi

Tamko rasmi ambalo wengine wanaweza kulitegemea.

Rakaa

Vipengele vya swala; Khubayb aliswali rakaa mbili kabla ya kuuawa.

Maoni ya wanazuoni

Wanazuoni wamehitimisha kutokana na swala ya Khubayb kuwa inaruhusiwa, na inapendekezwa, kwa mtu anayekaribia kuuawa kuswali rakaa mbili ikiwa hali inaruhusu. Riwaya hii inasifu uthabiti, ikhlasi na kumtegemea Allah, lakini haitoi msingi wa kutafuta kufungwa au kujiweka hatarini. Pia inaonyesha kuwa kuvunja ahadi iliyotolewa ni jambo la kulaumiwa.

Mafunzo kwa maisha ya leo
  1. Shikamana na imani na kanuni zako unapokabiliwa na shinikizo, bila kujitafutia hatari kwa uzembe.
  2. Timiza ahadi na makubaliano; ichukulie imani ya wengine kwako kuwa jukumu kubwa.
  3. Katika hali ngumu, tenga nafasi ya kuswali na umuombe Allah akupe uthabiti.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

Hadithi kila siku, katika lugha yako

Programu hukuletea hadithi kila siku pamoja na maelezo, pia kama wijeti kwenye simu yako. Ni bure kutumia.