Mapigano Yaliyoongozwa na Mtume ﷺ · Sahih al-Bukhari

Sahih al-Bukhari, hadithi 4101

Imepokelewa na Jabir ibn Abdullah. Maandishi ya Kiarabu pamoja na tafsiri na maelezo yetu.

Sahih (ya kuaminika)Kitabu: Mapigano Yaliyoongozwa na Mtume ﷺ
صحيح البخاري
Nani aliisimulia?

Imesimuliwa na Jabir ibn Abdullah

Sahih (ya kuaminika)

Sahih al-Bukhari kwa ujumla inachukuliwa kuwa yenye kuaminika.

Riwaya

Maandishi ya Kiarabu

حَدَّثَنَا خَلاَّدُ بْنُ يَحْيَى، حَدَّثَنَا عَبْدُ الْوَاحِدِ بْنُ أَيْمَنَ، عَنْ أَبِيهِ، قَالَ أَتَيْتُ جَابِرًا ـ رضى الله عنه ـ فَقَالَ إِنَّا يَوْمَ الْخَنْدَقِ نَحْفِرُ فَعَرَضَتْ كُدْيَةٌ شَدِيدَةٌ، فَجَاءُوا النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم فَقَالُوا هَذِهِ كُدْيَةٌ عَرَضَتْ فِي الْخَنْدَقِ، فَقَالَ ‏"‏ أَنَا نَازِلٌ ‏"‏‏.‏ ثُمَّ قَامَ وَبَطْنُهُ مَعْصُوبٌ بِحَجَرٍ، وَلَبِثْنَا ثَلاَثَةَ أَيَّامٍ لاَ نَذُوقُ ذَوَاقًا، فَأَخَذَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم الْمِعْوَلَ فَضَرَبَ، فَعَادَ كَثِيبًا أَهْيَلَ أَوْ أَهْيَمَ، فَقُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ ائْذَنْ لِي إِلَى الْبَيْتِ‏.‏ فَقُلْتُ لاِمْرَأَتِي رَأَيْتُ بِالنَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم شَيْئًا، مَا كَانَ فِي ذَلِكَ صَبْرٌ، فَعِنْدَكِ شَىْءٌ قَالَتْ عِنْدِي شَعِيرٌ وَعَنَاقٌ‏.‏ فَذَبَحْتُ الْعَنَاقَ وَطَحَنَتِ الشَّعِيرَ، حَتَّى جَعَلْنَا اللَّحْمَ فِي الْبُرْمَةِ، ثُمَّ جِئْتُ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم وَالْعَجِينُ قَدِ انْكَسَرَ، وَالْبُرْمَةُ بَيْنَ الأَثَافِيِّ قَدْ كَادَتْ أَنْ تَنْضَجَ فَقُلْتُ طُعَيِّمٌ لِي، فَقُمْ أَنْتَ يَا رَسُولَ اللَّهِ وَرَجُلٌ أَوْ رَجُلاَنِ‏.‏ قَالَ ‏"‏ كَمْ هُوَ ‏"‏‏.‏ فَذَكَرْتُ لَهُ، قَالَ ‏"‏ كَثِيرٌ طَيِّبٌ ‏"‏‏.‏ قَالَ ‏"‏ قُلْ لَهَا لاَ تَنْزِعُ الْبُرْمَةَ وَلاَ الْخُبْزَ مِنَ التَّنُّورِ حَتَّى آتِيَ ‏"‏‏.‏ فَقَالَ ‏"‏ قُومُوا ‏"‏‏.‏ فَقَامَ الْمُهَاجِرُونَ وَالأَنْصَارُ، فَلَمَّا دَخَلَ عَلَى امْرَأَتِهِ قَالَ وَيْحَكِ جَاءَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم بِالْمُهَاجِرِينَ وَالأَنْصَارِ وَمَنْ مَعَهُمْ‏.‏ قَالَتْ هَلْ سَأَلَكَ قُلْتُ نَعَمْ‏.‏ فَقَالَ ‏"‏ ادْخُلُوا وَلاَ تَضَاغَطُوا ‏"‏‏.‏ فَجَعَلَ يَكْسِرُ الْخُبْزَ وَيَجْعَلُ عَلَيْهِ اللَّحْمَ، وَيُخَمِّرُ الْبُرْمَةَ وَالتَّنُّورَ إِذَا أَخَذَ مِنْهُ، وَيُقَرِّبُ إِلَى أَصْحَابِهِ ثُمَّ يَنْزِعُ، فَلَمْ يَزَلْ يَكْسِرُ الْخُبْزَ وَيَغْرِفُ حَتَّى شَبِعُوا وَبَقِيَ بَقِيَّةٌ قَالَ ‏"‏ كُلِي هَذَا وَأَهْدِي، فَإِنَّ النَّاسَ أَصَابَتْهُمْ مَجَاعَةٌ ‏"‏‏.‏

Tafsiri

Khalaad bin Yahya ametusimulia, Abd al-Wahid bin Ayman ametusimulia, kutoka kwa baba yake, alisema: Nilimjia Jabir - Allah amridhie - akasema: Siku ya Khandaq tulikuwa tukichimba, kisha tukakutana na mwamba mgumu sana. Wakaja kwa Nabii ﷺ wakasema: 'Huu ni mwamba mgumu uliotokea kwenye khandaq.' Akasema: 'Mimi ninashuka.' Kisha akasimama huku tumbo lake limefungwa kwa jiwe, na tulikuwa tumekaa siku tatu bila kuonja chakula chochote. Nabii ﷺ akachukua jembe akapiga, na mwamba ukageuka kuwa mchanga laini. Nikasema: 'Ee Mjumbe wa Allah! Niruhusu niende nyumbani.' Nikamwambia mke wangu: 'Nimemwona Nabii ﷺ katika hali ambayo siwezi kuipuuza; je, una kitu chochote?' Akasema: 'Nina shayiri na mbuzi mdogo.' Nikamchinja yule mbuzi, naye akasaga shayiri, hadi tukiweka nyama kwenye chungu. Kisha nikamjia Nabii ﷺ huku unga ukiwa umelowa na chungu kikiwa juu ya mawe ya jikoni karibu kuiva. Nikasema: 'Ni chakula kidogo nilichoandaa, basi inuka Ee Mjumbe wa Allah, wewe na mtu mmoja au wawili pamoja nawe.' Akasema: 'Ni kiasi gani?' Nikamuelezea. Akasema: 'Ni kingi na chema.' Akasema: 'Mwambie asiondoe chungu motoni wala mkate kutoka kwenye tanuri mpaka nifike.' Kisha akasema: 'Inukeni.' Wakahama Muhajirina na Ansari. Alipoingia kwa mke wake, mke akasema: 'Ole wako! Nabii ﷺ amekuja na Muhajirina na Ansari na waliopo pamoja nao.' Nikasema: 'Je, alikuuliza?' Nikasema: 'Ndiyo.' Nabii ﷺ akasema: 'Ingieni msisongamane.' Akaanza kuvunja mkate na kuweka nyama juu yake, akifunika chungu na tanuri anapochukua, akiwakaribia masahaba zake kisha akichukua tena. Aliendelea kuvunja mkate na kuchota nyama hadi wakashiba na bakabaki baki. Akasema: 'Kula hii na toa sadaka, kwani watu wamepatwa na njaa.'

Tafsiri na maelezo na Khutba World, yaliyotafsiriwa kutoka Kiarabu.

Ujumbe mkuu

Mtume ﷺ aliwasaidia wenye njaa na akagawana chakula na watu wengi.

Usuli na sababu

Tukio hili lilitokea wakati wa kuchimba handaki, maswahaba walipokuwa wakifanya kazi katika hali ngumu na wakikabiliwa na njaa.

Maelezo ya maneno magumu
Handaki

Handaki la kujikinga ambalo Waislamu walilichimba wakati wa Vita vya al-Khandaq.

Muhajirun na Ansar

Muhajirun walikuwa Waislamu waliohama kwenda Madina; Ansar walikuwa wakazi wa Madina waliowaunga mkono.

Piki

Chombo kizito kinachotumiwa kuvunja ardhi ngumu au mwamba.

Maoni ya wanazuoni

Wanazuoni wa kale, akiwemo Ibn Hajar, wanaeleza kuwa kisa hiki kinaonyesha msaada wa pekee wa Allah na pia juhudi za Mtume ﷺ: yeye mwenyewe alikwenda kwenye mwamba mgumu, kisha akawahudumia maswahaba wake. Riwaya hii inasifu ukarimu, kugawana chakula wakati wa uhaba, na kuzuia msongamano wakati wa kula. Pia inaonyesha kuwa chakula kidogo kinaweza kuwashibisha watu wengi kwa baraka za Allah.

Mafunzo kwa maisha ya leo
  1. Gawana ulicho nacho na wenye njaa, hata kama akiba yako ni ndogo.
  2. Jitolee kusaidia wengine wanapofanya kazi ngumu; uongozi huonekana pia katika kuwahudumia watu.
  3. Unapogawa chakula, hakikisha kuna utulivu na nafasi ili kila mtu asaidiwe kwa usalama.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

Hadithi kila siku, katika lugha yako

Programu hukuletea hadithi kila siku pamoja na maelezo, pia kama wijeti kwenye simu yako. Ni bure kutumia.