Tafsiri ya Mtume wa Qur'an · Sahih al-Bukhari

Sahih al-Bukhari, hadithi 4566

Imepokelewa na Usama ibn Zayd. Maandishi ya Kiarabu pamoja na tafsiri na maelezo yetu.

Sahih (ya kuaminika)Kitabu: Tafsiri ya Mtume wa Qur'an
صحيح البخاري
Nani aliisimulia?

Kutoka kwa al‑Bukhari hadi kwa Mtume ﷺ

Sahih (ya kuaminika)
  1. 1Abu al‑Yamanalimhadithia al‑Bukhariأَبُو الْيَمَانِ
  2. 2Shu'aybشُعَيْبٌ
  3. 3Az‑Zuhriالزُّهْرِيِّ
  4. 4Urwa ibn az‑Zubayrعُرْوَةُ بْنُ الزُّبَيْرِ
  5. 5Usama ibn Zaydأُسَامَةَ بْنَ زَيْدٍ
  6. 6Mtume wa Allah ﷺرَسُولُ اللَّهِ ﷺ

Mpangilio ni kama ulivyo katika maandishi ya Kiarabu ya riwaya hii. Majina yamehamishwa kutoka Kiarabu hadi maandishi ya Kilatini. Sahih al-Bukhari kwa ujumla inachukuliwa kuwa yenye kuaminika.

Riwaya

Maandishi ya Kiarabu

حَدَّثَنَا أَبُو الْيَمَانِ، أَخْبَرَنَا شُعَيْبٌ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، قَالَ أَخْبَرَنِي عُرْوَةُ بْنُ الزُّبَيْرِ، أَنَّ أُسَامَةَ بْنَ زَيْدٍ ـ رضى الله عنهما ـ أَخْبَرَهُ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم رَكِبَ عَلَى حِمَارٍ عَلَى قَطِيفَةٍ فَدَكِيَّةٍ، وَأَرْدَفَ أُسَامَةَ بْنَ زَيْدٍ وَرَاءَهُ، يَعُودُ سَعْدَ بْنَ عُبَادَةَ فِي بَنِي الْحَارِثِ بْنِ الْخَزْرَجِ قَبْلَ وَقْعَةِ بَدْرٍ ـ قَالَ ـ حَتَّى مَرَّ بِمَجْلِسٍ فِيهِ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ أُبَىٍّ، ابْنُ سَلُولَ، وَذَلِكَ قَبْلَ أَنْ يُسْلِمَ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ أُبَىٍّ فَإِذَا فِي الْمَجْلِسِ أَخْلاَطٌ مِنَ الْمُسْلِمِينَ وَالْمُشْرِكِينَ عَبَدَةِ الأَوْثَانِ وَالْيَهُودِ وَالْمُسْلِمِينَ، وَفِي الْمَجْلِسِ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ رَوَاحَةَ، فَلَمَّا غَشِيَتِ الْمَجْلِسَ عَجَاجَةُ الدَّابَّةِ خَمَّرَ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ أُبَىٍّ أَنْفَهُ بِرِدَائِهِ، ثُمَّ قَالَ لاَ تُغَبِّرُوا عَلَيْنَا‏.‏ فَسَلَّمَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم عَلَيْهِمْ ثُمَّ وَقَفَ فَنَزَلَ فَدَعَاهُمْ إِلَى اللَّهِ، وَقَرَأَ عَلَيْهِمُ الْقُرْآنَ، فَقَالَ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ أُبَىٍّ ابْنُ سَلُولَ أَيُّهَا الْمَرْءُ، إِنَّهُ لاَ أَحْسَنَ مِمَّا تَقُولُ، إِنْ كَانَ حَقًّا، فَلاَ تُؤْذِينَا بِهِ فِي مَجْلِسِنَا، ارْجِعْ إِلَى رَحْلِكَ، فَمَنْ جَاءَكَ فَاقْصُصْ عَلَيْهِ‏.‏ فَقَالَ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ رَوَاحَةَ بَلَى يَا رَسُولَ اللَّهِ، فَاغْشَنَا بِهِ فِي مَجَالِسِنَا، فَإِنَّا نُحِبُّ ذَلِكَ‏.‏ فَاسْتَبَّ الْمُسْلِمُونَ وَالْمُشْرِكُونَ وَالْيَهُودُ حَتَّى كَادُوا يَتَثَاوَرُونَ، فَلَمْ يَزَلِ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم يُخَفِّضُهُمْ حَتَّى سَكَنُوا، ثُمَّ رَكِبَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم دَابَّتَهُ فَسَارَ حَتَّى دَخَلَ عَلَى سَعْدِ بْنِ عُبَادَةَ، فَقَالَ لَهُ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ يَا سَعْدُ أَلَمْ تَسْمَعْ مَا قَالَ أَبُو حُبَابٍ ‏"‏‏.‏ يُرِيدُ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ أُبَىٍّ ‏"‏ قَالَ كَذَا وَكَذَا ‏"‏‏.‏ قَالَ سَعْدُ بْنُ عُبَادَةَ يَا رَسُولَ اللَّهِ، اعْفُ عَنْهُ وَاصْفَحْ عَنْهُ، فَوَالَّذِي أَنْزَلَ عَلَيْكَ الْكِتَابَ، لَقَدْ جَاءَ اللَّهُ بِالْحَقِّ الَّذِي أَنْزَلَ عَلَيْكَ، لَقَدِ اصْطَلَحَ أَهْلُ هَذِهِ الْبُحَيْرَةِ عَلَى أَنْ يُتَوِّجُوهُ فَيُعَصِّبُونَهُ بِالْعِصَابَةِ، فَلَمَّا أَبَى اللَّهُ ذَلِكَ بِالْحَقِّ الَّذِي أَعْطَاكَ اللَّهُ شَرِقَ بِذَلِكَ، فَذَلِكَ فَعَلَ بِهِ ما رَأَيْتَ‏.‏ فَعَفَا عَنْهُ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَكَانَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم وَأَصْحَابُهُ يَعْفُونَ عَنِ الْمُشْرِكِينَ وَأَهْلِ الْكِتَابِ كَمَا أَمَرَهُمُ اللَّهُ، وَيَصْبِرُونَ عَلَى الأَذَى قَالَ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ ‏{‏وَلَتَسْمَعُنَّ مِنَ الَّذِينَ أُوتُوا الْكِتَابَ مِنْ قَبْلِكُمْ وَمِنَ الَّذِينَ أَشْرَكُوا أَذًى كَثِيرًا ‏}‏ الآيَةَ، وَقَالَ اللَّهُ ‏{‏وَدَّ كَثِيرٌ مِنْ أَهْلِ الْكِتَابِ لَوْ يَرُدُّونَكُمْ مِنْ بَعْدِ إِيمَانِكُمْ كُفَّارًا حَسَدًا مِنْ عِنْدِ أَنْفُسِهِمْ‏}‏ إِلَى آخِرِ الآيَةِ، وَكَانَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم يَتَأَوَّلُ الْعَفْوَ مَا أَمَرَهُ اللَّهُ بِهِ، حَتَّى أَذِنَ اللَّهُ فِيهِمْ، فَلَمَّا غَزَا رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم بَدْرًا، فَقَتَلَ اللَّهُ بِهِ صَنَادِيدَ كُفَّارِ قُرَيْشٍ قَالَ ابْنُ أُبَىٍّ ابْنُ سَلُولَ، وَمَنْ مَعَهُ مِنَ الْمُشْرِكِينَ، وَعَبَدَةِ الأَوْثَانِ هَذَا أَمْرٌ قَدْ تَوَجَّهَ‏.‏ فَبَايَعُوا الرَّسُولَ صلى الله عليه وسلم عَلَى الإِسْلاَمِ فَأَسْلَمُوا‏.‏

Tafsiri

Abu Al-Yaman ametusimulia, Shu'ayb ametuarifu, kutoka kwa Az-Zuhriy, amesema: Urwa bin Az-Zubair aliniarifu kwamba Usama bin Zaid (Allah awaridhie wote wawili) alimuarifu kwamba Mjumbe wa Allah ﷺ alipanda punda aliyefunikwa na blanketi nene la Fadak, akampandisha Usama bin Zaid nyuma yake. Alikuwa akienda kumtembelea Sa'd bin Ubada katika Bani Al-Harith bin Al-Khazraj kabla ya vita vya Badr. Alisema: Hadi alipopita kwenye mkutano ambao ulikuwemo Abdullah bin Ubai bin Salul, na hayo yalikuwa kabla Abdullah bin Ubai hajaingia Uislamu. Katika mkutano huo kulikuwa na mchanganyiko wa watu: Waislamu, washirikina, waabudu sanamu, na Wayahudi, na pia alikuwemo Abdullah bin Rawaha. Vumbi lililoinuka kutoka kwa punda lilipofika kwenye mkutano huo, Abdullah bin Ubai alifunika pua yake kwa nguo yake kisha akasema:

"Msitufunikie vumbi." Mjumbe wa Allah ﷺ akawasalimia, kisha akasimama na kushuka, akawaita kwa Allah na akawasomea Qur'an. Abdullah bin Ubai bin Salul akasema: "Ewe mtu! Hakuna kilicho bora zaidi ya unachosema ikiwa ni kweli, lakini usitutese nacho katika mikutano yetu. Rudi mahali pako, na yeyote anayekujia umsimulie." Abdullah bin Rawaha akasema: "Hapana, ewe Mjumbe wa Allah! Tuletee katika mikutano yetu, kwani tunapenda hilo." Kisha Waislamu, washirikina na Wayahudi wakaanza kutukaniana hata karibu wapigane. Nabii ﷺ aliendelea kuwatuliza hadi wakatuamia. Kisha Nabii ﷺ akapanda dabbah yake na akaenda hadi akamuingilia Sa'd bin Ubada. Nabii ﷺ akamwambia: "Ewe Sa'd, je hukusikia kile alichosema Abu Hubab?" Akimaanisha Abdullah bin Ubai. "Amesema hivi na vile." Sa'd bin Ubada akasema: "Ewe Mjumbe wa Allah! Msamehe na umpuuze. Naapa kwa Yule aliyekuteremshia Kitabu, Allah ameleta Haki aliyokuteremshia wakati ambapo watu wa mji huu walikuwa wamekubaliana kumtawaza na kumfunga ukuta kichwani mwake kama mfalme. Lakini Allah alipopinga hilo kupitia Haki aliyokupa, aliumia moyo kwa hasira na wivu, na ndiyo maana akafanya ulivyoonna." Mjumbe wa Allah ﷺ akamsamehe. Nabii ﷺ na masahaba wake walikuwa wakiwasamehe washirikina na Ahlul Kitab kama Allah alivyowaamuru, na walikuwa wakivumilia udhiki. Allah Azza wa Jalla amesema: {Na hakika mtasikia mengi yanayoumiza kutoka kwa wale waliopewa Kitabu kabla yenu na kutoka kwa washirikina...} [3:186]. Na Allah amesema: {Wengi miongoni mwa Ahlul Kitab wangetamani wangeweza kuwarudisheni baada ya imani yenu kuwa makafiri kwa wivu wa nafsi zao...} [2:109]. Nabii ﷺ alikuwa akizingatia msamaha kama Allah alivyomuamuru, hadi Allah aliporuhusu mapambano dhidi yao. Mjumbe wa Allah ﷺ alipopiga vita vya Badr na Allah akawaangamiza mashujaa wa makafiri wa Quraish kupitia yeye, Ibn Ubai bin Salul na washirikina na waabudu sanamu waliokuwa pamoja naye walisema: "Jambo hili limekwisha shika njia yake." Wakampa Mjumbe ﷺ bay'a ya Uislamu na wakaingia Uislamu.

Tafsiri na maelezo na Khutba World, yaliyotafsiriwa kutoka Kiarabu.

Ujumbe mkuu

Mtume ﷺ alijibu maneno ya kuumiza kwa utulivu na msamaha.

Usuli na sababu

Tukio hilo lilitokea kabla ya vita vya Badr, Mtume ﷺ alipokuwa njiani kumtembelea Sa'd ibn Ubada. Hadithi inaeleza jinsi alivyowaalika Uislamu watu wa kundi lenye mchanganyiko, akatuliza ugomvi uliokuwa ukizidi na akamsamehe Abdullah ibn Ubayy.

Maelezo ya maneno magumu
Watu wa Kitabu

Jina linalotumiwa kwa jamii zilizopokea kitabu kilichoteremshwa hapo awali, kama Mayahudi na Wakristo.

Abu Hubab

Lakabu ya Abdullah ibn Ubayy ibn Salul.

Haki

Ufunuo na mwongozo wa Allah ambao Mtume ﷺ aliufikisha.

Maoni ya wanazuoni

Wanazuoni wanahitimisha kutokana na riwaya hii kwamba kuwaalika watu kwa Allah kunahitaji hekima, subira na kujizuia, hata mtu anapokataa ujumbe au kusema maneno ya kuumiza. Mtume ﷺ hakuruhusu mgogoro uzidi; kwa kutegemea amri ya Allah iliyokuwepo wakati huo, alichagua kusamehe. Sa'd ibn Ubada alieleza kwamba wivu na matarajio yaliyokatishwa tamaa yalifafanua tabia ya Abdullah ibn Ubayy; ufahamu huo haukusababisha kulipiza kisasi, bali uliongoza kwenye kusameheana. Aidha, kifungu hiki kinaeleza kipindi maalumu cha kihistoria na hakipaswi kutumiwa bila kuzingatia wahyi na mazingira husika.

Mafunzo kwa maisha ya leo
  1. Usijibu tusi mara moja; kwanza jipe muda ili hali ya wasiwasi itulie.
  2. Waalike wengine kwa heshima na kwa kuzingatia hali, hata kama hawaukubali ujumbe.
  3. Katika mgogoro, tafuta sababu zake na uchague kusamehe pale inapokuwa haki na inafaa.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

Hadithi kila siku, katika lugha yako

Programu hukuletea hadithi kila siku pamoja na maelezo, pia kama wijeti kwenye simu yako. Ni bure kutumia.