Sahih al-Bukhari, hadithi 4913
Imepokelewa na Abdullah ibn Abbas. Maandishi ya Kiarabu pamoja na tafsiri na maelezo yetu.
Imesimuliwa na Abdullah ibn Abbas
Sahih al-Bukhari kwa ujumla inachukuliwa kuwa yenye kuaminika.
Riwaya
حَدَّثَنَا عَبْدُ الْعَزِيزِ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ، حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ بْنُ بِلاَلٍ، عَنْ يَحْيَى، عَنْ عُبَيْدِ بْنِ حُنَيْنٍ، أَنَّهُ سَمِعَ ابْنَ عَبَّاسٍ ـ رضى الله عنهما ـ يُحَدِّثُ أَنَّهُ قَالَ مَكَثْتُ سَنَةً أُرِيدُ أَنْ أَسْأَلَ عُمَرَ بْنَ الْخَطَّابِ عَنْ آيَةٍ، فَمَا أَسْتَطِيعُ أَنْ أَسْأَلَهُ هَيْبَةً لَهُ، حَتَّى خَرَجَ حَاجًّا فَخَرَجْتُ مَعَهُ فَلَمَّا رَجَعْتُ وَكُنَّا بِبَعْضِ الطَّرِيقِ عَدَلَ إِلَى الأَرَاكِ لِحَاجَةٍ لَهُ ـ قَالَ ـ فَوَقَفْتُ لَهُ حَتَّى فَرَغَ سِرْتُ مَعَهُ فَقُلْتُ يَا أَمِيرَ الْمُؤْمِنِينَ مَنِ اللَّتَانِ تَظَاهَرَتَ�� عَلَى النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم مِنْ أَزْوَاجِهِ فَقَالَ تِلْكَ حَفْصَةُ وَعَائِشَةُ. قَالَ فَقُلْتُ وَاللَّهِ إِنْ كُنْتُ لأُرِيدُ أَنْ أَسْأَلَكَ عَنْ هَذَا مُنْذُ سَنَةٍ، فَمَا أَسْتَطِيعُ هَيْبَةً لَكَ. قَالَ فَلاَ تَفْعَلْ مَا ظَنَنْتَ أَنَّ عِنْدِي مِنْ عِلْمٍ فَاسْأَلْنِي، فَإِنْ كَانَ لِي عِلْمٌ خَبَّرْتُكَ بِهِ ـ قَالَ ـ ثُمَّ قَالَ عُمَرُ وَاللَّهِ إِنْ كُنَّا فِي الْجَاهِلِيَّةِ مَا نَعُدُّ لِلنِّسَاءِ أَمْرًا، حَتَّى أَنْزَلَ اللَّهُ فِيهِنَّ مَا أَنْزَلَ وَقَسَمَ لَهُنَّ مَا قَسَمَ ـ قَالَ ـ فَبَيْنَا أَنَا فِي أَمْرٍ أَتَأَمَّرُهُ إِذْ قَالَتِ امْرَأَتِي لَوْ صَنَعْتَ كَذَا وَكَذَا ـ قَالَ ـ فَقُلْتُ لَهَا مَالَكِ وَلِمَا هَا هُنَا فِيمَا تَكَلُّفُكِ فِي أَمْرٍ أُرِيدُهُ. فَقَالَتْ لِي عَجَبًا لَكَ يَا ابْنَ الْخَطَّابِ مَا تُرِيدُ أَنْ تُرَاجَعَ أَنْتَ، وَإِنَّ ابْنَتَكَ لَتُرَاجِعُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم حَتَّى يَظَلَّ يَوْمَهُ غَضْبَانَ. فَقَامَ عُمَرُ فَأَخَذَ رِدَاءَهُ مَكَانَهُ حَتَّى دَخَلَ عَلَى حَفْصَةَ فَقَالَ لَهَا يَا بُنَيَّةُ إِنَّكِ لَتُرَاجِعِينَ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم حَتَّى يَظَلَّ يَوْمَهُ غَضْبَانَ. فَقَالَتْ حَفْصَةُ وَاللَّهِ إِنَّا لَنُرَاجِعُهُ. فَقُلْتُ. تَعْلَمِينَ أَنِّي أُحَذِّرُكِ عُقُوبَةَ اللَّهِ وَغَضَبَ رَسُولِهِ صلى الله عليه وسلم يَا بُنَيَّةُ لاَ يَغُرَّنَّكِ هَذِهِ الَّتِي أَعْجَبَهَا حُسْنُهَا حُبُّ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم إِيَّاهَا ـ يُرِيدُ عَائِشَةَ ـ قَالَ ثُمَّ خَرَجْتُ حَتَّى دَخَلْتُ عَلَى أُمِّ سَلَمَةَ لِقَرَابَتِي مِنْهَا فَكَلَّمْتُهَا. فَقَالَتْ أُمُّ سَلَمَةَ عَجَبًا لَكَ يَا ابْنَ الْخَطَّابِ دَخَلْتَ فِي كُلِّ شَىْءٍ، حَتَّى تَبْتَغِي أَنْ تَدْخُلَ بَيْنَ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَأَزْوَاجِهِ. فَأَخَذَتْنِي وَاللَّهِ أَخْذًا كَسَرَتْنِي عَنْ بَعْضِ مَا كُنْتُ أَجِدُ، فَخَرَجْتُ مِنْ عِنْدِهَا، وَكَانَ لِي صَاحِبٌ مِنَ الأَنْصَارِ إِذَا غِبْتُ أَتَانِي بِالْخَبَرِ، وَإِذَا غَابَ كُنْتُ أَنَا آتِيهِ بِالْخَبَرِ، وَنَحْنُ نَتَخَوَّفُ مَلِكًا مِنْ مُلُوكِ غَسَّانَ، ذُكِرَ لَنَا أَنَّهُ يُرِيدُ أَنْ يَسِيرَ إِلَيْنَا، فَقَدِ امْتَلأَتْ صُدُورُنَا مِنْهُ، فَإِذَا صَاحِبِي الأَنْصَارِيُّ يَدُقُّ الْبَابَ فَقَالَ افْتَحِ افْتَحْ. فَقُلْتُ جَاءَ الْغَسَّانِيُّ فَقَالَ بَلْ أَشَدُّ مِنْ ذَلِكَ. اعْتَزَلَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم أَزْوَاجَهُ. فَقُلْتُ رَغَمَ أَنْفُ حَفْصَةَ وَعَائِشَةَ. فَأَخَذْتُ ثَوْبِيَ فَأَخْرُجُ حَتَّى جِئْتُ فَإِذَا رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فِي مَشْرُبَةٍ لَهُ يَرْقَى عَلَيْهَا بِعَجَلَةٍ، وَغُلاَمٌ لِرَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم أَسْوَدُ عَلَى رَأْسِ الدَّرَجَةِ فَقُلْتُ لَهُ قُلْ هَذَا عُمَرُ بْنُ الْخَطَّابِ. فَأَذِنَ لِي ـ قَالَ عُمَرُ ـ فَقَصَصْتُ عَلَى رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم هَذَا الْحَدِيثَ، فَلَمَّا بَلَغْتُ حَدِيثَ أُمِّ سَلَمَةَ تَبَسَّمَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَإِنَّهُ لَعَلَى حَصِيرٍ مَا بَيْنَهُ وَبَيْنَهُ شَىْءٌ، وَتَحْتَ رَأْسِهِ وِسَادَةٌ مِنْ أَدَمٍ حَشْوُهَا لِيفٌ، وَإِنَّ عِنْدَ رِجْلَيْهِ قَرَظًا مَصْبُوبًا، وَعِنْدَ رَأْسِهِ أَهَبٌ مُعَلَّقَةٌ فَرَأَيْتُ أَثَرَ الْحَصِيرِ فِي جَنْبِهِ فَبَكَيْتُ فَقَالَ " مَا يُبْكِيكَ ". فَقُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنَّ كِسْرَى وَقَيْصَرَ فِيمَا هُمَا فِيهِ وَأَنْتَ رَسُولُ اللَّهِ. فَقَالَ " أَمَا تَرْضَى أَنْ تَكُونَ لَهُمُ الدُّنْيَا وَلَنَا الآخِرَةُ ".
Ibn Abbas alisimulia: Kwa mwaka mzima nilikuwa na hamu ya kumuuliza Umar ibn al-Khattab kuhusu aya (katika Surat Al-Tahrim), lakini sikuweza kumuuliza kwa sababu ya heshima yangu kubwa kwake. Alipokwenda kufanya Hajj, mimi pia nilienda naye. Tulipokuwa tukirudi, bado tukiwa njiani, Umar aliepusha pembeni kwenye miti ya Arak kwa ajili ya haja yake. Nilisubiri hadi alipomaliza, kisha nikaendelea naye na nikamuuliza,
"Ewe Amirul Muuminin! Ni nani wale wake wawili wa Mtume ﷺ walioungana dhidi yake?" Akasema, "Ni Hafsa na Aisha." Kisha nikamwambia, "Wallahi, nilikuwa nikitaka kukuuliza hili tangu mwaka uliopita, lakini sikuweza kwa sababu ya kukuheshimu." Umar akasema, "Usisahau kuniuliza. Ikiwa unadhani nina ujuzi kuhusu jambo fulani, niulize; na ikiwa najua kitu, nitakuambia." Umar akaongeza, "Wallahi, katika zama za Jahiliyya kabla ya Uislamu, hatukuwapa wanawake umuhimu hadi Allah alipoteremsha amri zake kuhusu wao na kuwagawia haki zao. Siku moja nilipokuwa nikifikiria jambo fulani, mke wangu akasema, 'Ninakupendekeza ufanye hivi na vile.' Nikamwambia, 'Una shughuli gani na jambo hili? Kwa nini unajihusisha na jambo ambalo ninataka kulitimiza?' Akasema, 'Ya ajabu kwako, ewe mwana wa Al-Khattab! Hutaki kupingwa, wakati binti yako anampinga Mtume wa Allah ﷺ hadi anabaki akiwa amekasirika siku nzima!' Umar akaondoka mara moja, akachukua vazi lake na kwenda kwa Hafsa. Akamwambia, 'Ewe binti yangu! Je, unampinga Mtume wa Allah ﷺ hadi anabaki akiwa amekasirika siku nzima?' Hafsa akasema, 'Wallahi, tunampinga.' Umar akasema, 'Jua kuwa ninakuonya adhabu ya Allah na hasira ya Mtume wake ﷺ. Ewe binti yangu! Usidanganywe na yule anayejivunia uzuri wake kwa sababu ya upendo wa Mtume wa Allah ﷺ kwake' (akimaanisha Aisha). Kisha nikatoka na kwenda nyumbani kwa Umm Salama kwa sababu ya undugu wetu, na nikazungumza naye. Umm Salama akasema, 'Ya ajabu kwako, ewe mwana wa Al-Khattab! Umeingilia kila jambo, hata unataka kuingilia kati ya Mtume wa Allah ﷺ na wake zake!' Wallahi, maneno yake yalinigusa sana na kupunguza sehemu ya hasira yangu. Nikatoka kwake na kurudi nyumbani. Wakati huo nilikuwa na rafiki kutoka kwa Ansar ambaye alikuwa akiniletea habari nikiondoka, na mimi nilikuwa nikimletea habari akiondoka. Siku hizo tulikuwa tukimhofia mfalme mmoja wa kabila la Ghassan. Tuliambiwa alitaka kutushambulia, hivyo mioyo yetu ikajaa hofu. Siku moja rafiki yangu wa Ki-Ansar aligonga mlango kwa nguvu akasema, 'Fungua! Fungua!' Nikasema, 'Je, Mghassani amekuja?' Akasema, 'Hapana, lakini kuna jambo baya zaidi. Mtume wa Allah ﷺ ametengana na wake zake.' Nikasema, 'Pua za Hafsa na Aisha ziungue vumbi!' Nikachukua nguo zangu na kutoka hadi nikafika kwa Mtume wa Allah ﷺ. Alikuwa katika chumba chake cha juu alichopanda kwa ngazi, na mtumwa mweusi wa Mtume wa Allah ﷺ alikuwa ameketi kwenye ngazi ya kwanza. Nikamwambia, 'Sema, huyu ni Umar ibn al-Khattab.' Akaniruhusu kuingia. Nikamsimulia hadithi hii Mtume wa Allah ﷺ. Nilipofikia hadithi ya Umm Salama, Mtume wa Allah ﷺ alitabasamu huku akiwa amelala kwenye mkeka wa majani ya mchikichi bila kitu chochote kati yake na mkeka. Chini ya kichwa chake kulikuwa na mto wa ngozi uliojazwa nyuzi za mitende, na karibu na miguu yake kulikuwa na majani makavu ya qarz, na juu ya kichwa chake kulikuwa na viriba vya majani vilivyoning'inia. Nilipoona athari za mkeka ubavuni mwake, nikalia. Akasema, 'Kwa nini unalia?' Nikajibu, 'Ewe Mtume wa Allah! Kisra na Kaisar wanaishi katika anasa, wakati wewe, Mtume wa Allah ﷺ, unaishi katika umasikini.' Mtume ﷺ akasema, 'Je, huridhiki kwamba wao wapate dunia na sisi tupate Akhera?'
Tafsiri na maelezo na Khutba World, yaliyotafsiriwa kutoka Kiarabu.
Umar anawataja wake waliokuwa wanahusika na analisifu chaguo la Akhera.
Rejeo la Hafsa na Aisha, ambao kwa mujibu wa Umar walishirikiana katika jambo lililomhusu Mtume ﷺ.
Kipindi kabla ya Uislamu, ambapo watu wengi waliishi bila mwongozo wa wahyi.
Watawala wa milki za Uajemi na Roma ya Mashariki mtawalia, waliofahamika kwa nguvu na utajiri mkubwa wa kidunia.
Wafasiri wa kale wanahusisha swali la Ibn Abbas na aya za mwanzo za sura At-Tahrim kuhusu wake walioungana katika jambo dhidi ya Mtume ﷺ; Umar anawataja Hafsa na Aisha. Riwaya hii inaonyesha umakini wa Ibn Abbas katika kutafuta elimu kwa kuuliza, na utayari wa Umar kujibu. Wanazuoni pia wanaelekeza kwenye maisha rahisi ya Mtume ﷺ na kuchagua kwake Akhera badala ya utajiri wa dunia. Maandishi haya hayaweki kanuni ya jumla ya kisheria kuhusu mazungumzo ya wanandoa, bali yanasisitiza heshima, kushauriana na kuepuka kuingilia mambo bila ujuzi.
- Uliza maswali kuhusu elimu ya dini kwa heshima, lakini usiache kicho kikuzuie kujifunza daima.
- Unapokabiliwa na maamuzi magumu, usichague mali au hadhi moja kwa moja; kumbuka lengo la mwisho la Akhera.
- Toa ushauri kwa unyenyekevu unaofaa, na usikilize mtu anapokuambia usiingilie jambo lake binafsi.
Riwaya hii kutoka katika mfululizo huohuo wa tafsiri husaidia kusoma aya za sura At-Tahrim katika muktadha wake.
Sahih al-Bukhari · #4912 (Sahih)Inaleta taarifa kutoka kwa Aisha kuhusu tukio lililohusiana na kushuka kwa kifungu hiki.
Sahih al-Bukhari · #4914 (Sahih)Toleo hili pia linasimulia jinsi Ibn Abbas alivyomuuliza Umar kuhusu wake wawili, na kufafanua muktadha wa tafsiri.
Hadithi kila siku, katika lugha yako
Programu hukuletea hadithi kila siku pamoja na maelezo, pia kama wijeti kwenye simu yako. Ni bure kutumia.