Sahih al-Bukhari, hadithi 5663
Imepokelewa na Usama ibn Zayd. Maandishi ya Kiarabu pamoja na tafsiri na maelezo yetu.
Kutoka kwa al‑Bukhari hadi kwa Mtume ﷺ
- 1Yahya ibn Bukayralimhadithia al‑Bukhariيَحْيَى بْنُ بُكَيْرٍ
- 2Al‑Laythاللَّيْثُ
- 3Uqaylعُقَيْلٍ
- 4Ibn Shihabابْنِ شِهَابٍ
- 5Urwaعُرْوَةَ
- 6Usama ibn Zaydأُسَامَةَ بْنَ زَيْدٍ
- 7Mtume wa Allah ﷺرَسُولُ اللَّهِ ﷺ
Mpangilio ni kama ulivyo katika maandishi ya Kiarabu ya riwaya hii. Majina yamehamishwa kutoka Kiarabu hadi maandishi ya Kilatini. Sahih al-Bukhari kwa ujumla inachukuliwa kuwa yenye kuaminika.
Riwaya
حَدَّثَنِي يَحْيَى بْنُ بُكَيْرٍ، حَدَّثَنَا اللَّيْثُ، عَنْ عُقَيْلٍ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، عَنْ عُرْوَةَ، أَنَّ أُسَامَةَ بْنَ زَيْدٍ، أَخْبَرَهُ أَنَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم رَكِبَ عَلَى حِمَارٍ عَلَى إِكَافٍ عَلَى قَطِيفَةٍ فَدَكِيَّةٍ، وَأَرْدَفَ أُسَامَةَ وَرَاءَهُ يَعُودُ سَعْدَ بْنَ عُبَادَةَ قَبْلَ وَقْعَةِ بَدْرٍ فَسَارَ حَتَّى مَرَّ بِمَجْلِسٍ فِيهِ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ أُبَىٍّ ابْنُ سَلُولَ وَذَلِكَ قَبْلَ أَنْ يُسْلِمَ عَبْدُ اللَّهِ، وَفِي الْمَجْلِسِ أَخْلاَطٌ مِنَ الْمُسْلِمِينَ وَالْمُشْرِكِينَ عَبَدَةِ الأَوْثَانِ وَالْيَهُودِ، وَفِي الْمَجْلِسِ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ رَوَاحَةَ، فَلَمَّا غَشِيَتِ الْمَجْلِسَ عَجَاجَةُ الدَّابَّةِ خَمَّرَ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ أُبَىٍّ أَنْفَهُ بِرِدَائِهِ، قَالَ لاَ تُغَيِّرُوا عَلَيْنَا فَسَلَّمَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم وَوَقَفَ وَنَزَلَ فَدَعَاهُمْ إِلَى اللَّهِ فَقَرَأَ عَلَيْهِمُ الْقُرْآنَ، فَقَالَ لَهُ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ أُبَىٍّ يَا أَيُّهَا الْمَرْءُ إِنَّهُ لاَ أَحْسَنَ مِمَّا تَقُولُ إِنْ كَانَ حَقًّا، فَلاَ تُؤْذِنَا بِهِ فِي مَجْلِسِنَا، وَارْجِعْ إِلَى رَحْلِكَ فَمَنْ جَاءَكَ فَاقْصُصْ عَلَيْهِ. قَالَ ابْنُ رَوَاحَةَ بَلَى يَا رَسُولَ اللَّهِ فَاغْشَنَا بِهِ فِي مَجَالِسِنَا فَإِنَّا نُحِبُّ ذَلِكَ فَاسْتَبَّ الْمُسْلِمُونَ وَالْمُشْرِكُونَ وَالْيَهُودُ حَتَّى كَادُوا يَتَثَاوَرُونَ فَلَمْ يَزَلِ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم حَتَّى سَكَتُوا فَرَكِبَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم دَابَّتَهُ حَتَّى دَخَلَ عَلَى سَعْدِ بْنِ عُبَادَةَ فَقَالَ لَهُ " أَىْ سَعْدُ أَلَمْ تَسْمَعْ مَا قَالَ أَبُو حُبَابٍ ". يُرِيدُ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ أُبَىٍّ. قَالَ سَعْدٌ يَا رَسُولَ اللَّهِ اعْفُ عَنْهُ وَاصْفَحْ فَلَقَدْ أَعْطَاكَ اللَّهُ مَا أَعْطَاكَ وَلَقَدِ اجْتَمَعَ أَهْلُ هَذِهِ الْبَحْرَةِ أَنْ يُتَوِّجُوهُ فَيُعَصِّبُوهُ فَلَمَّا رَدَّ ذَلِكَ بِالْحَقِّ الَّذِي أَعْطَاكَ شَرِقَ بِذَلِكَ، فَذَلِكَ الَّذِي فَعَلَ بِهِ مَا رَأَيْتَ.
Usama bin Zaid alinifahamisha kuwa Nabii ﷺ alipanda punda akiwa na tandiko la kitambaa cha Fadakiyya, akampandisha Usama nyuma yake kwenda kumtembelea Sa'd bin Ubada kabla ya vita vya Badr. Alitembea hadi akapita kwenye mkusanyiko ambao ulikuwemo Abdullah bin Ubayy bin Salul, na hayo yalikuwa kabla Abdullah hajaingia Uislamu. Katika mkusanyiko huo kulikuwa na mchanganyiko wa Waislamu, washirikina wanaoabudu masanamu, na Wayahudi, pia kulikuwemo Abdullah bin Rawaha. Vumbi lilipotanda kutoka kwa punda hiyo, Abdullah bin Ubayy alijifunika pua yake kwa nguo yake na kusema:
"Msitufukizie vumbi." Nabii ﷺ aliwasalimia, akasimama na kushuka, kisha akawaita kwa Allah na akawasomea Qur'an. Abdullah bin Ubayy akamwambia: "Ewe mtu! Hakuna kilicho bora zaidi ya unachosema ikiwa ni kweli, lakini usitutese nacho katika mkusanyiko wetu; rudi nyumbani kwako, na yeyote anayekujia umuhadithie hapo." Abdullah bin Rawaha akasema: "Hapana, Ee Mjumbe wa Allah ﷺ! Tuletee mafundisho yako katika mikusanyiko yetu, kwani tunapenda hayo." Kisha Waislamu, washirikina na Wayahudi wakaanza kutukaniana hadi walikaribia kupigana. Nabii ﷺ aliendelea kuwatuliza hadi wakanyamaza. Kisha Nabii ﷺ alipanda dabbah yake na kuingia kwa Sa'd bin Ubada, akamwambia: "Ewe Sa'd! Je, hukusikia kile alichosema Abu Hubab?" (Akimaanisha Abdullah bin Ubayy). Sa'd akasema: "Ee Mjumbe wa Allah ﷺ! Msamehe na umpuuze, kwani Allah amekupa ulichopewa. Watu wa mji huu walikuwa wamekusudia kumtawaza na kumfunga utaji ili awe mfalme wao, lakini Haki uliyopewa na Allah ilipozuia hilo, aliumia moyo kwa hasira, na ndiyo sababu iliyomfanya afanye ulivyoona."
Tafsiri na maelezo na Khutba World, yaliyotafsiriwa kutoka Kiarabu.
Mtume ﷺ aliendelea kuwaalika watu na kutuliza hali, huku Saʿd akihimiza msamaha.
Tukio hilo lilitokea kabla ya vita vya Badr, Mtume ﷺ alipokuwa njiani kumtembelea Saʿd ibn ʿUbada. Akiwa pamoja na kundi mchanganyiko mjini Madina, aliwaalika waliokuwepo kwa Allah na kuwasomea Qur’ani. Baada ya mabadilishano ya maneno yaliyokuwa na mvutano, Saʿd alimwomba amsamehe ʿAbdullah ibn Ubayy.
Kitambaa cha velvet kilichopewa jina la Fadak.
Jina la utani la ʿAbdullah ibn Ubayy.
Kusamehe na kupuuza kwa ukarimu kitendo kilichoumiza.
Wanazuoni wa kale wanahitimisha kutokana na riwaya hii kwamba kuwatembelea wagonjwa na kudumisha uhusiano wa kijamii ni matendo mema, na kwamba mtu anaweza kuwasilisha ujumbe wa Allah kwa namna inayofaa. Mtume ﷺ alibaki mtulivu na kuzuia hali isizidi kuwa mbaya; ushauri wa Saʿd unaonyesha kwamba msamaha na upole wakati mwingine ni busara zaidi kuliko kulipiza kisasi. Riwaya hii haitaji kanuni maalumu ya kisheria ambayo madhehebu manne ya Sunni yanatofautiana kuhusu suala hili.
- Mtembelee mtu mgonjwa au anayehitaji msaada, na umjali kwa dhati.
- Baki mtulivu mazungumzo yanapotishia kuharibika, na uwasaidie wengine watulie.
- Inapofaa, chagua msamaha na upole badala ya kuchochea zaidi mzozo.
Riwaya hii imo katika kitabu hicho hicho kuhusu wagonjwa na mitihani, na inaongeza muktadha kuhusu subira wakati wa dhiki.
Sahih al-Bukhari · #5662 (Sahih)Riwaya hii nyingine sahihi kutoka katika sura hiyo hiyo pia inahusu jinsi ya kushughulika na ugonjwa na kutafuta faraja.
Sahih al-Bukhari · #194 (Sahih)Riwaya hii inaeleza jinsi Mtume ﷺ alivyojisitiri katika hali ya kijamii, hivyo inakamilisha mfano wa mwenendo wake wenye utulivu.
Hadithi kila siku, katika lugha yako
Programu hukuletea hadithi kila siku pamoja na maelezo, pia kama wijeti kwenye simu yako. Ni bure kutumia.