Sahih al-Bukhari, hadithi 6207
Imepokelewa na Usama ibn Zayd. Maandishi ya Kiarabu pamoja na tafsiri na maelezo yetu.
Kutoka kwa al‑Bukhari hadi kwa Mtume ﷺ
- 1Abu al‑Yamanalimhadithia al‑Bukhariأَبُو الْيَمَانِ
- 2Shu'aybشُعَيْبٌ
- 3Az‑Zuhriالزُّهْرِيِّ
- 4Isma'ilإِسْمَاعِيلُ
- 5Kaka yakeأَخِي
- 6Sulaymanسُلَيْمَانَ
- 7Muhammad ibn Abu Atiqمُحَمَّدِ بْنِ أَبِي عَتِيقٍ
- 8Ibn Shihabابْنِ شِهَابٍ
- 9Urwa ibn az‑Zubayrعُرْوَةَ بْنِ الزُّبَيْرِ
- 10Usama ibn Zaydأُسَامَةَ بْنَ زَيْدٍ
- 11Mtume wa Allah ﷺرَسُولُ اللَّهِ ﷺ
Mpangilio ni kama ulivyo katika maandishi ya Kiarabu ya riwaya hii. Majina yamehamishwa kutoka Kiarabu hadi maandishi ya Kilatini. Sahih al-Bukhari kwa ujumla inachukuliwa kuwa yenye kuaminika.
Riwaya
حَدَّثَنَا أَبُو الْيَمَانِ، أَخْبَرَنَا شُعَيْبٌ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ، قَالَ حَدَّثَنِي أَخِي، عَنْ سُلَيْمَانَ، عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ أَبِي عَتِيقٍ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، عَنْ عُرْوَةَ بْنِ الزُّبَيْرِ، أَنَّ أُسَامَةَ بْنَ زَيْدٍ ـ رضى الله عنهما ـ أَخْبَرَهُ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم رَكِبَ عَلَى حِمَارٍ عَلَيْهِ قَطِيفَةٌ فَدَكِيَّةٌ وَأُسَامَةُ وَرَاءَهُ، يَعُودُ سَعْدَ بْنَ عُبَادَةَ فِي بَنِي حَارِثِ بْنِ الْخَزْرَجِ قَبْلَ وَقْعَةِ بَدْرٍ، فَسَارَا حَتَّى مَرَّا بِمَجْلِسٍ فِيهِ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ أُبَىٍّ ابْنُ سَلُولَ، وَذَلِكَ قَبْلَ أَنْ يُسْلِمَ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ أُبَىٍّ، فَإِذَا فِي الْمَجْلِسِ أَخْلاَطٌ مِنَ الْمُسْلِمِينَ وَالْمُشْرِكِينَ عَبَدَةِ الأَوْثَانِ وَالْيَهُودِ، وَفِي الْمُسْلِمِينَ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ رَوَاحَةَ، فَلَمَّا غَشِيَتِ الْمَجْلِسَ عَجَاجَةُ الدَّابَّةِ خَمَّرَ ابْنُ أُبَىٍّ أَنْفَهُ بِرِدَائِهِ وَقَالَ لاَ تُغَبِّرُوا عَلَيْنَا. فَسَلَّمَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم عَلَيْهِمْ، ثُمَّ وَقَفَ فَنَزَلَ فَدَعَاهُمْ إِلَى اللَّهِ وَقَرَأَ عَلَيْهِمُ الْقُرْآنَ، فَقَالَ لَهُ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ أُبَىٍّ ابْنُ سَلُولَ أَيُّهَا الْمَرْءُ لاَ أَحْسَنَ مِمَّا تَقُولُ إِنْ كَانَ حَقًّا، فَلاَ تُؤْذِنَا بِهِ فِي مَجَالِسِنَا، فَمَنْ جَاءَكَ فَاقْصُصْ عَلَيْهِ. قَالَ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ رَوَاحَةَ بَلَى يَا رَسُولَ اللَّهِ فَاغْشَنَا فِي مَجَالِسِنَا فَإِنَّا نُحِبُّ ذَلِكَ. فَاسْتَبَّ الْمُسْلِمُونَ وَالْمُشْرِكُونَ وَالْيَهُودُ حَتَّى كَادُوا يَتَثَاوَرُونَ فَلَمْ يَزَلْ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَخْفِضُهُمْ حَتَّى سَكَتُوا، ثُمَّ رَكِبَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم دَابَّتَهُ فَسَارَ حَتَّى دَخَلَ عَلَى سَعْدِ بْنِ عُبَادَةَ، فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " أَىْ سَعْدُ أَلَمْ تَسْمَعْ مَا قَالَ أَبُو حُبَابٍ ـ يُرِيدُ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ أُبَىٍّ ـ قَالَ كَذَا وَكَذَا ". فَقَالَ سَعْدُ بْنُ عُبَادَةَ أَىْ رَسُولَ اللَّهِ بِأَبِي أَنْتَ، اعْفُ عَنْهُ وَاصْفَحْ، فَوَالَّذِي أَنْزَلَ عَلَيْكَ الْكِتَابَ لَقَدْ جَاءَ اللَّهُ بِالْحَقِّ الَّذِي أَنْزَلَ عَلَيْكَ، وَلَقَدِ اصْطَلَحَ أَهْلُ هَذِهِ الْبَحْرَةِ عَلَى أَنْ يُتَوِّجُوهُ وَيُعَصِّبُوهُ بِالْعِصَابَةِ، فَلَمَّا رَدَّ اللَّهُ ذَلِكَ بِالْحَقِّ الَّذِي أَعْطَاكَ شَرِقَ بِذَلِكَ فَذَلِكَ فَعَلَ بِهِ مَا رَأَيْتَ. فَعَفَا عَنْهُ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَكَانَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَأَصْحَابُهُ يَعْفُونَ عَنِ الْمُشْرِكِينَ وَأَهْلِ الْكِتَابِ كَمَا أَمَرَهُمُ اللَّهُ، وَيَصْبِرُونَ عَلَى الأَذَى، قَالَ اللَّهُ تَعَالَى {وَلَتَسْمَعُنَّ مِنَ الَّذِينَ أُوتُوا الْكِتَابَ} الآيَةَ، وَقَالَ {وَدَّ كَثِيرٌ مِنْ أَهْلِ الْكِتَابِ} فَكَانَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَتَأَوَّلُ فِي الْعَفْوِ عَنْهُمْ مَا أَمَرَهُ اللَّهُ بِهِ حَتَّى أَذِنَ لَهُ فِيهِمْ، فَلَمَّا غَزَا رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم بَدْرًا، فَقَتَلَ اللَّهُ بِهَا مَنْ قَتَلَ مِنْ صَنَادِيدِ الْكُفَّارِ، وَسَادَةِ قُرَيْشٍ، فَقَفَلَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَأَصْحَابُهُ مَنْصُورِينَ غَانِمِينَ مَعَهُمْ أُسَارَى مِنْ صَنَادِيدِ الْكُفَّارِ وَسَادَةِ قُرَيْشٍ قَالَ ابْنُ أُبَىٍّ ابْنُ سَلُولَ، وَمَنْ مَعَهُ مِنَ الْمُشْرِكِينَ عَبَدَةِ الأَوْثَانِ هَذَا أَمْرٌ قَدْ تَوَجَّهَ فَبَايِعُوا رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم عَلَى الإِسْلاَمِ فَأَسْلَمُوا.
Abu Al-Yaman alituambia, Shu'ayb alituarifu, kutoka kwa Az-Zuhriyy, Ismail alituambia, akasema ndugu yangu alinihadithia, kutoka kwa Sulaiman, kutoka kwa Muhammad bin Abi Atiq, kutoka kwa Ibn Shihab, kutoka kwa Urwah bin Az-Zubair, kwamba Usamah bin Zaid (Allah awaridhie wote wawili) alimhabari kwamba Mjumbe wa Allah ﷺ alipanda punda aliyefunikwa na shuka ya Fadakia huku Usamah akiwa nyuma yake, akienda kumtembelea Sa'd bin Ubadah katika makazi ya Bani Al-Harith bin Al-Khazraj kabla ya vita vya Badr. Wakaendelea kusafiri hadi wakapita kwenye mkutano ambao ulikuwemo Abdullah bin Ubai bin Salul, na hayo yalikuwa kabla Abdullah bin Ubai hajaingia Uislamu. Katika mkutano huo kulikuwa na mchanganyiko wa Waislamu, washirikina waabudu masanamu, na Wayahudi, na miongoni mwa Waislamu alikuwemo Abdullah bin Rawahah. Vumbi lilipotanda kutokana na mwendo wa mnyama huyo, Ibn Ubai alifunika pua yake kwa vazi lake na kusema:
"Msitutandalie vumbi." Mjumbe wa Allah ﷺ akawasalimia, kisha akasimama, akashuka, akawaita kwa Allah na akawasomea Qur'an. Abdullah bin Ubai bin Salul akamwambia: "Ewe mtu! Hakuna kilicho bora zaidi ya unachosema ikiwa ni kweli, basi usituumize nacho katika mikutano yetu; lakini mtu akikujia, msimulie." Abdullah bin Rawahah akasema: "Ndiyo, ewe Mjumbe wa Allah! Tujie katika mikutano yetu, kwani sisi tunapenda hilo." Basi Waislamu, washirikina, na Wayahudi wakaanza kutukaniana hata karibu wapigane. Mjumbe wa Allah ﷺ aliendelea kuwatuliza hadi wote wakanyamaza. Kisha Mjumbe wa Allah ﷺ akapanda mnyama wake akaendelea safari hadi akamuingilia Sa'd bin Ubadah. Mjumbe wa Allah ﷺ akasema: "Ewe Sa'd! Je, hukusikia kile alichosema Abu Habab (akimaanisha Abdullah bin Ubai)? Amesema hivi na hivi." Sa'd bin Ubadah akajibu: "Ewe Mjumbe wa Allah! Baba yangu awe fidia yako! Msamehe na umpuuze, kwa Yule aliyekuteremshia Kitabu, Allah ameleta Haki ambayo amekuteremshia, na watu wa mji huu walikuwa wamekubaliana kumtawaza na kumfunga ukuta wa utawala, lakini Allah alipozuia hilo kwa Haki aliyokupa, alisumbukana nayo, na ndiyo iliyosababisha atende yale uliyoyaona." Mjumbe wa Allah ﷺ akamsamehe. Na ilikuwa tabia ya Mjumbe wa Allah ﷺ na Masahaba zake kuwasamehe washirikina na Watu wa Kitabu kama Allah alivyowaamuru, na kuvumilia udhihiru. Allah Mtukufu amesema: {Na hakika mtasikia mengi yanayoumiza kutoka kwa wale waliopewa Kitabu...} [Ali Imran: 186], na Amepena: {Wengi miongoni mwa Watu wa Kitabu wangetamani...} [Al-Baqarah: 109]. Mjumbe wa Allah ﷺ alikuwa akitafsiri amri ya Allah ya msamaha kwa kuwasamehe hadi akaruhusiwa kupambana nao. Mjumbe wa Allah ﷺ alipopiga vita vya Badr, na Allah akauawa aliyemuua miongoni mwa mashujaa wa makafiri na masadati wa Quraish, Mjumbe wa Allah ﷺ na Masahaba zake wakarudi wameshinda na kupata ganima, wakiwa na mateka miongoni mwa mashujaa wa makafiri na masadati wa Quraish. Ibn Ubai bin Salul na waliokuwa pamoja naye miongoni mwa washirikina waabudu masanamu wakasema: "Jambo hili limeonekana wazi (Uislamu umeshinda), basi muape Mjumbe wa Allah ﷺ ahadi ya Uislamu." Nao wakaingia Uislamu.
Tafsiri na maelezo na Khutba World, yaliyotafsiriwa kutoka Kiarabu.
Mtume ﷺ alijibu tusi kwa utulivu na akasamehe kwa hekima.
Tukio hili lilitokea kabla ya vita vya Badr, Mtume ﷺ alipokuwa njiani kumtembelea Sa'd ibn 'Ubada. Katika mkutano mmoja, 'Abdullah ibn Ubayy alimtukana; Sa'd akaeleza masikitiko ya kisiasa yaliyosababisha hilo. Mtume ﷺ alimsamehe na kuvumilia tabia hiyo yenye kuumiza, kama Allah alivyokuwa ameamuru wakati huo.
Nguo kutoka Fadak, iliyofafanuliwa hapa kuwa kitambaa cha velvet au kitambaa laini.
Jina la kumwita Sa'd ibn 'Ubada alilotumia kumrejelea 'Abdullah ibn Ubayy.
Jina linalotumiwa kwa makundi yakiwemo Wayahudi na Wakristo.
Wanazuoni wa kale wanaeleza kutokana na tukio hili kwamba subira na msamaha vinafaa mtu anapotukana, hasa vinaposaidia kudumisha amani bila kusababisha madhara makubwa zaidi. Mtume ﷺ aliendelea kutuliza makundi yaliyokuwa yakigombana na, kwa kufuata amri ya Mungu iliyokuwapo wakati huo, akachagua kuvumilia. Wanazuoni hutofautisha kulipiza kisasi kwa jambo la binafsi, ambako mtu anaweza kuachana nako, na kujilinda kihalali dhidi ya uchokozi; kusamehe hakumaanishi kuidhinisha dhuluma.
- Usijibu tusi kwa tusi papo hapo; kwanza tuliza hali ya wasiwasi.
- Sikiliza mazingira yaliyosababisha tabia ya mtu bila kuhalalisha matendo yenye kuumiza.
- Chagua kusamehe kunaporejesha uhusiano mzuri na kutoweka wengine hatarini.
Hadithi kila siku, katika lugha yako
Programu hukuletea hadithi kila siku pamoja na maelezo, pia kama wijeti kwenye simu yako. Ni bure kutumia.