Sahih al-Bukhari, hadithi 6573
Imepokelewa na Abu Huraira. Maandishi ya Kiarabu pamoja na tafsiri na maelezo yetu.
Imesimuliwa na Abu Huraira
Sahih al-Bukhari kwa ujumla inachukuliwa kuwa yenye kuaminika.
Riwaya
حَدَّثَنَا أَبُو الْيَمَانِ، أَخْبَرَنَا شُعَيْبٌ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، أَخْبَرَنِي سَعِيدٌ، وَعَطَاءُ بْنُ يَزِيدَ، أَنَّ أَبَا هُرَيْرَةَ، أَخْبَرَهُمَا عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم. وَحَدَّثَنِي مَحْمُودٌ، حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ، أَخْبَرَنَا مَعْمَرٌ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، عَنْ عَطَاءِ بْنِ يَزِيدَ اللَّيْثِيِّ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، قَالَ قَالَ أُنَاسٌ يَا رَسُولَ اللَّهِ هَلْ نَرَى رَبَّنَا يَوْمَ الْقِيَامَةِ فَقَالَ " هَلْ تُضَارُّونَ فِي الشَّمْسِ، لَيْسَ دُونَهَا سَحَابٌ ". قَالُوا لاَ يَا رَسُولَ اللَّهِ. قَالَ " هَلْ تُضَارُّونَ فِي الْقَمَرِ لَيْلَةَ الْبَدْرِ، لَيْسَ دُونَهُ سَحَابٌ ". قَالُوا لاَ يَا رَسُولَ اللَّهِ. قَالَ " فَإِنَّكُمْ تَرَوْنَهُ يَوْمَ الْقِيَامَةِ كَذَلِكَ، يَجْمَعُ اللَّهُ النَّاسَ فَيَقُولُ مَنْ كَانَ يَعْبُدُ شَيْئًا فَلْيَتَّبِعْهُ، فَيَتْبَعُ مَنْ كَانَ يَعْبُدُ الشَّمْسَ، وَيَتْبَعُ مَنْ كَانَ يَعْبُدُ الْقَمَرَ، وَيَتْبَعُ مَنْ كَانَ يَعْبُدُ الطَّوَاغِيتَ، وَتَبْقَى هَذِهِ الأُمَّةُ فِيهَا مُنَافِقُوهَا، فَيَأْتِيهِمُ اللَّهُ فِي غَيْرِ الصُّورَةِ الَّتِي يَعْرِفُونَ فَيَقُولُ أَنَا رَبُّكُمْ. فَيَقُولُونَ نَعُوذُ بِاللَّهِ مِنْكَ، هَذَا مَكَانُنَا حَتَّى يَأْتِيَنَا رَبُّنَا، فَإِذَا أَتَانَا رَبُّنَا عَرَفْنَاهُ فَيَأْتِيهِمُ اللَّهُ فِي الصُّورَةِ الَّتِي يَعْرِفُونَ فَيَقُولُ أَنَا رَبُّكُمْ. فَيَقُولُونَ أَنْتَ رَبُّنَا، فَيَتْبَعُونَهُ وَيُضْرَبُ جِسْرُ جَهَنَّمَ ". قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " فَأَكُونُ أَوَّلَ مَنْ يُجِيزُ، وَدُعَاءُ الرُّسُلِ يَوْمَئِذٍ اللَّهُمَّ سَلِّمْ سَلِّمْ، وَبِهِ كَلاَلِيبُ مِثْلُ شَوْكِ السَّعْدَانِ، أَمَا رَأَيْتُمْ شَوْكَ السَّعْدَانِ ". قَالُوا بَلَى يَا رَسُولَ اللَّهِ. قَالَ " فَإِنَّهَا مِثْلُ شَوْكِ السَّعْدَانِ، غَيْرَ أَنَّهَا لاَ يَعْلَمُ قَدْرَ عِظَمِهَا إِلاَّ اللَّهُ، فَتَخْطَفُ النَّاسَ بِأَعْمَالِهِمْ، مِنْهُمُ الْمُوبَقُ، بِعَمَلِهِ وَمِنْهُمُ الْمُخَرْدَلُ، ثُمَّ يَنْجُو، حَتَّى إِذَا فَرَغَ اللَّهُ مِنَ الْقَضَاءِ بَيْنَ عِبَادِهِ، وَأَرَادَ أَنْ يُخْرِجَ مِنَ النَّارِ مَنْ أَرَادَ أَنْ يُخْرِجَ، مِمَّنْ كَانَ يَشْهَدُ أَنْ لاَ إِلَهَ إِلاَّ اللَّهُ، أَمَرَ الْمَلاَئِكَةَ أَنْ يُخْرِجُوهُمْ، فَيَعْرِفُونَهُمْ بِعَلاَمَةِ آثَارِ السُّجُودِ، وَحَرَّمَ اللَّهُ عَلَى النَّارِ أَنْ تَأْكُلَ مِنِ ابْنِ آدَمَ أَثَرَ السُّجُودِ، فَيُخْرِجُونَهُمْ قَدِ امْتُحِشُوا، فَيُصَبُّ عَلَيْهِمْ مَاءٌ يُقَالُ لَهُ مَاءُ الْحَيَاةِ، فَيَنْبُتُونَ نَبَاتَ الْحِبَّةِ فِي حَمِيلِ السَّيْلِ، وَيَبْقَى رَجُلٌ مُقْبِلٌ بِوَجْهِهِ عَلَى النَّارِ فَيَقُولُ يَا رَبِّ قَدْ قَشَبَنِي رِيحُهَا وَأَحْرَقَنِي ذَكَاؤُهَا، فَاصْرِفْ وَجْهِي عَنِ النَّارِ فَلاَ يَزَالُ يَدْعُو اللَّهَ. فَيَقُولُ لَعَلَّكَ إِنْ أَعْطَيْتُكَ أَنْ تَسْأَلَنِي غَيْرَهُ. فَيَقُولُ لاَ وَعِزَّتِكَ لاَ أَسْأَلُكَ غَيْرَهُ. فَيَصْرِفُ وَجْهَهُ عَنِ النَّارِ، ثُمَّ يَقُولُ بَعْدَ ذَلِكَ يَا رَبِّ قَرِّبْنِي إِلَى باب الْجَنَّةِ. فَيَقُولُ أَلَيْسَ قَدْ زَعَمْتَ أَنْ لاَ تَسْأَلْنِي غَيْرَهُ، وَيْلَكَ ابْنَ آدَمَ مَا أَغْدَرَكَ. فَلاَ يَزَالُ يَدْعُو. فَيَقُولُ لَعَلِّي إِنْ أَعْطَيْتُكَ ذَلِكَ تَسْأَلَنِي غَيْرَهُ. فَيَقُولُ لاَ وَعِزَّتِكَ لاَ أَسْأَلُكَ غَيْرَهُ. فَيُعْطِي اللَّهَ مِنْ عُهُودٍ وَمَوَاثِيقَ أَنْ لاَ يَسْأَلَهُ غَيْرَهُ، فَيُقَرِّبُهُ إِلَى باب الْجَنَّةِ، فَإِذَا رَأَى مَا فِيهَا سَكَتَ مَا شَاءَ اللَّهُ أَنْ يَسْكُتَ، ثُمَّ يَقُولُ رَبِّ أَدْخِلْنِي الْجَنَّةَ. ثُمَّ يَقُولُ أَوَلَيْسَ قَدْ زَعَمْتَ أَنْ لاَ تَسْأَلَنِي غَيْرَهُ، وَيْلَكَ يَا ابْنَ آدَمَ مَا أَغْدَرَكَ فَيَقُولُ يَا رَبِّ لاَ تَجْعَلْنِي أَشْقَى خَلْقِكَ. فَلاَ يَزَالُ يَدْعُو حَتَّى يَضْحَكَ، فَإِذَا ضَحِكَ مِنْهُ أَذِنَ لَهُ بِالدُّخُولِ فِيهَا، فَإِذَا دَخَلَ فِيهَا قِيلَ تَمَنَّ مِنْ كَذَا. فَيَتَمَنَّى، ثُمَّ يُقَالُ لَهُ تَمَنَّ مِنْ كَذَا. فَيَتَمَنَّى حَتَّى تَنْقَطِعَ بِهِ الأَمَانِيُّ فَيَقُولُ لَهُ هَذَا لَكَ وَمِثْلُهُ مَعَهُ ". قَالَ أَبُو هُرَيْرَةَ وَذَلِكَ الرَّجُلُ آخِرُ أَهْلِ الْجَنَّةِ دُخُولاً.
Abu Huraira alituarifu kuwa: Watu wengine walimwambia,
"Ewe Mjumbe wa Allah ﷺ! Je, tutamuona Rab wetu Siku ya Kiyama?" Akasema, "Je, mnasukumana au kuumizana mkitazama jua wakati halijafunikwa na mawingu?" Wakajibu, "La, Ewe Mjumbe wa Allah ﷺ." Akasema, "Je, mnasukumana au kuumizana mkitazama mwezi usiku wa mpevu wakati haujafunikwa na mawingu?" Wakajibu, "La, Ewe Mjumbe wa Allah ﷺ." Akasema, "Basi, mtamuona Yeye (Rab wenu) Siku ya Kiyama vivyo hivyo. Allah atawakusanya watu wote na kusema, 'Yeyote aliyekuwa akimuabudu kitu chochote, na afuate kitu hicho.' Basi, yule aliyekuwa akiabudu jua atakifuata, na yule aliyekuwa akiabudu mwezi ataufuata, na yule aliyekuwa akiabudu miungu bandia atawaifuata; na itabaki ummah hii pekee, ikiwemo wanafiki wake. Kisha Allah atakuja kwao katika sura isiyo ile wanayoifahamu na atasema, 'Mimi ni Rab wenu.' Watasema, 'Tunamtafuta kinga kwa Allah kutoka kwako. Hapa ndipo mahali petu; hatutakufuata hadi Rab wetu aje kwetu, na Rab wetu anapokuja kwetu, tutamtambua.' Kisha Allah atakuja kwao katika sura wanayoifahamu na atasema, 'Mimi ni Rab wenu.' Watasema, 'Wewe ni Rab wetu,' na watamfuata. Kisha daraja litawekwa juu ya Moto (Jahannam)." Mjumbe wa Allah ﷺ aliongeza, "Nitakuwa wa kwanza kulivuka. Na dua ya Mitume siku hiyo itakuwa, 'Allahumma Sallim, Sallim (Ewe Allah, tuokoe, tuokoe!).' Na juu ya daraja hilo kutakuwa na nundu kama miiba ya mti wa Sa'dan. Je, hamkuiona miiba ya Sa'dan?" Masahaba wakasema, "Ndiyo, Ewe Mjumbe wa Allah ﷺ." Aliongeza, "Basi, nundu hizo zitakuwa kama miiba ya Sa'dan, isipokuwa ukubwa wake unajulikana na Allah pekee. Nundu hizo zitawanyakua watu kulingana na matendo yao. Watu wengine wataangamia kutokana na maovu yao, na wengine watakatakatwa vipande na kuanguka Motoni, lakini wataokolewa baadaye. Allah atakapomaliza hukumu kati ya watumishi Wake na anapotaka kuwatoa Motoni wale anatakaowatoa miongoni mwa waliokuwa wakishuhudia kuwa hakuna ila Allah, ataamuru malaika wawatole. Malaika wawatambue kwa alama za athari za kusujudu, kwani Allah ameiharimia moto kula athari za kusujudu mwilini mwa binadamu. Watawatolea wakiwa wameungua kama makaa, kisha watamwagiwa maji yanayoitwa Maji ya Uhai (Ma'ul Hayat), na wataota kama mbegu inavyoota ukingoni mwa mkondo wa mvua. Na kutabaki mtu mmoja ambaye uso wake utakuwa umeelekea Motoni na atasema, 'Ewe Rab! Harufu yake imenilemea na moto wake umeniunguza; tafadhali geuza uso wangu usiangalie Moto.' Ataendelea kumwomba Allah hadi Allah aseme, 'Labda nikikupa unachoomba, utaomba kitu kingine?' Mtu huyo atasema, 'La, kwa Izzah Yako, sitakuomba kitu kingine.' Kisha Allah atageuza uso wake usiangalie Moto. Baada ya hapo, mtu huyo atasema, 'Ewe Rab, nikaribishe kwenye mlango wa Pepo.' Allah atamwambia, 'Je, hukuahidi kuwa hautaniomba kitu kingine? Ole wako ewe binadamu! Jinsi ulivyo mjanja!' Ataendelea kuomba hadi Allah aseme, 'Lakini nikikupa hilo, labda utanomba kitu kingine.' Atasema, 'La, kwa Izzah Yako, sitakuomba kitu kingine.' Atampa Allah ahadi na mikataba kwamba hatamwomba kitu kingine. Kisha Allah atamkaribisha kwenye mlango wa Pepo. Atapoona vilivyomo, atanyamaza muda ambao Allah atapenda anyamaze, kisha atasema, 'Ewe Rab, niingize Peponi.' Allah atasema, 'Je, hukuahidi kuwa hautaniomba kitu kingine? Ole wako ewe binadamu! Jinsi ulivyo mjanja!' Atasema, 'Ewe Rab, usinifanye kuwa mnyonge zaidi kati ya viumbe vyako.' Ataendelea kuomba hadi Allah atabasamu, na Allah atakapotabasamu kwake, ataruhusiwa kuingia Peponi. Atapoingia, ataambiwa, 'Tamani hiki na hiki.' Atatamani hadi matamanio yake yote yatimizwe, kisha ataambiwa, 'Haya yote ni yako, na pamoja na hayo kuna mfano wake pia.'" Abu Huraira aliongeza: Mtu huyo ndiye wa mwisho kuingia Peponi miongoni mwa watu wa Pepo.
Tafsiri na maelezo na Khutba World, yaliyotafsiriwa kutoka Kiarabu.
Waumini watamwona Allah na hatimaye watapata rehema Zake.
Ni mmea wenye miiba; miiba yake inatumika kufananisha ndoano zilizo kwenye daraja juu ya Jahannamu.
Kwa mujibu wa riwaya, ni maji ambayo huwafanya waliookolewa kutoka Motoni wafufuke na kukua tena.
Ni alama za sehemu za mwili zinazogusa ardhi wakati wa sala.
Wanazuoni wa kale wamehitimisha kutokana na hadithi hii kwamba waumini watamwona Allah kweli Akhera, kwa namna inayomstahili Allah na bila kumfananisha na viumbe. Maelezo kuhusu kuja kwa Allah yanakubaliwa bila kuuliza jinsi kunavyotokea. Hadithi hii pia inafundisha kwamba watu watavuka daraja juu ya Jahannamu kulingana na matendo yao, na kwamba waumini waliokufa wakimwamini Allah kuwa Mmoja wanaweza hatimaye kuokolewa Motoni kwa rehema ya Allah. Kisa cha mtu anayeingia Peponi kinasisitiza ukarimu wa Allah: Anampa zaidi ya alivyothubutu kuomba.
- Matarajio ya Siku ya Kiyama yakuhimize kuwa na imani ya kweli na kutenda kwa uangalifu leo.
- Sali kwa umakini; kusujudu ni ishara ya ibada na utii kwa Allah.
- Usikate tamaa juu ya rehema ya Allah; mwombe akuokoe na uendelee kutubu.
Hadithi hii pia inazungumzia matukio yanayohusu kumwona Allah na kuokolewa kwa waumini Siku ya Kiyama.
Sahih al-Bukhari · #6574 (Sahih)Abu Sa‘id al-Khudri anathibitisha kisa cha mkazi wa mwisho wa Peponi na malipo tele anayojaliwa.
Sahih al-Bukhari · #6575 (Sahih)Hadithi hii inataja daraja juu ya Jahannamu karibu na Birika, na inakamilisha maelezo ya matukio baada ya kufufuliwa.
Hadithi kila siku, katika lugha yako
Programu hukuletea hadithi kila siku pamoja na maelezo, pia kama wijeti kwenye simu yako. Ni bure kutumia.