Sahih al-Bukhari, hadithi 6939
Imepokelewa na Ali ibn Abi Talib. Maandishi ya Kiarabu pamoja na tafsiri na maelezo yetu.
Imesimuliwa na Ali ibn Abi Talib
Sahih al-Bukhari kwa ujumla inachukuliwa kuwa yenye kuaminika.
Riwaya
حَدَّثَنَا مُوسَى بْنُ إِسْمَاعِيلَ، حَدَّثَنَا أَبُو عَوَانَةَ، عَنْ حُصَيْنٍ، عَنْ فُلاَنٍ، قَالَ تَنَازَعَ أَبُو عَبْدِ الرَّحْمَنِ وَحِبَّانُ بْنُ عَطِيَّةَ فَقَالَ أَبُو عَبْدِ الرَّحْمَنِ لِحِبَّانَ لَقَدْ عَلِمْتُ الَّذِي جَرَّأَ صَاحِبَكَ عَلَى الدِّمَاءِ يَعْنِي عَلِيًّا. قَالَ مَا هُوَ لاَ أَبَا لَكَ قَالَ شَىْءٌ سَمِعْتُهُ يَقُولُهُ. قَالَ مَا هُوَ قَالَ بَعَثَنِي رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَالزُّبَيْرَ وَأَبَا مَرْثَدٍ وَكُلُّنَا فَارِسٌ قَالَ " انْطَلِقُوا حَتَّى تَأْتُوا رَوْضَةَ حَاجٍ ـ قَالَ أَبُو سَلَمَةَ هَكَذَا قَالَ أَبُو عَوَانَةَ حَاجٍ ـ فَإِنَّ فِيهَا امْرَأَةً مَعَهَا صَحِيفَةٌ مِنْ حَاطِبِ بْنِ أَبِي بَلْتَعَةَ إِلَى الْمُشْرِكِينَ فَأْتُونِي بِهَا ". فَانْطَلَقْنَا عَلَى أَفْرَاسِنَا حَتَّى أَدْرَكْنَاهَا حَيْثُ قَالَ لَنَا رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم تَسِيرُ عَلَى بَعِيرٍ لَهَا، وَكَانَ كَتَبَ إِلَى أَهْلِ مَكَّةَ بِمَسِيرِ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم إِلَيْهِمْ. فَقُلْنَا أَيْنَ الْكِتَابُ الَّذِي مَعَكِ قَالَتْ مَا مَعِي كِتَابٌ. فَأَنَخْنَا بِهَا بَعِيرَهَا، فَابْتَغَيْنَا فِي رَحْلِهَا فَمَا وَجَدْنَا شَيْئًا. فَقَالَ صَاحِبِي مَا نَرَى مَعَهَا كِتَابًا. قَالَ فَقُلْتُ لَقَدْ عَلِمْنَا مَا كَذَبَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ثُمَّ حَلَفَ عَلِيٌّ وَالَّذِي يُحْلَفُ بِهِ لَتُخْرِجِنَّ الْكِتَابَ أَوْ لأُجَرِّدَنَّكِ. فَأَهْوَتْ إِلَى حُجْزَتِهَا وَهْىَ مُحْتَجِزَةٌ بِكِسَاءٍ فَأَخْرَجَتِ الصَّحِيفَةَ، فَأَتَوْا بِهَا رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَقَالَ عُمَرُ يَا رَسُولَ اللَّهِ قَدْ خَانَ اللَّهَ وَرَسُولَهُ وَالْمُؤْمِنِينَ. دَعْنِي فَأَضْرِبَ عُنُقَهُ. فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " يَا حَاطِبُ مَا حَمَلَكَ عَلَى مَا صَنَعْتَ ". قَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ مَالِي أَنْ لاَ أَكُونَ مُؤْمِنًا بِاللَّهِ وَرَسُولِهِ، وَلَكِنِّي أَرَدْتُ أَنْ يَكُونَ لِي عِنْدَ الْقَوْمِ يَدٌ، يُدْفَعُ بِهَا عَنْ أَهْلِي وَمَالِي، وَلَيْسَ مِنْ أَصْحَابِكَ أَحَدٌ إِلاَّ لَهُ هُنَالِكَ مِنْ قَوْمِهِ مَنْ يَدْفَعُ اللَّهُ بِهِ عَنْ أَهْلِهِ وَمَالِهِ. قَالَ " صَدَقَ، لاَ تَقُولُوا لَهُ إِلاَّ خَيْرًا ". قَالَ فَعَادَ عُمَرُ فَقَالَ يَا رَسُولُ اللَّهِ قَدْ خَانَ اللَّهَ وَرَسُولَهُ وَالْمُؤْمِنِينَ، دَعْنِي فَلأَضْرِبَ عُنُقَهُ. قَالَ " أَوَلَيْسَ مِنْ أَهْلِ بَدْرٍ، وَمَا يُدْرِيكَ لَعَلَّ اللَّهَ اطَّلَعَ عَلَيْهِمْ فَقَالَ اعْمَلُوا مَا شِئْتُمْ فَقَدْ أَوْجَبْتُ لَكُمُ الْجَنَّةَ ". فَاغْرَوْرَقَتْ عَيْنَاهُ فَقَالَ اللَّهُ وَرَسُولُهُ أَعْلَمُ.
Tumesimuliwa na Musa bin Ismail, akasema: Tumesimuliwa na Abu Awana, kutoka kwa Husain, kutoka kwa fulani, alisema: Abu Abdur-Rahman na Hibban bin Atiyya walibishana. Abu Abdur-Rahman akamwambia Hibban:
"Hakika najua kilichomfanya rafiki yako (yaani Ali) kujitupa katika kumwaga damu." Akasema: "Ni nini hicho? La, baba yako afe!" Akasema: "Ni jambo nililosikia akisema." Akasema: "Ni nini hicho?" Akasema: "Mjumbe wa Allah ﷺ alinituma mimi, Zubair na Abu Marthad, na sisi sote tulikuwa wapanda farasi, akasema: 'Nendeni hadi mfike Raudat-Hajj — Abu Salama alisema hivi ndivyo Abu Awana alivyosema: Hajj — kwani kuna mwanamke aliye na waraka kutoka kwa Hatib bin Abi Balta'a kwenda kwa washirikina, basi leteni waraka huo kwangu.' Basi tukaondoka tukipanda farasi zetu hadi tukamkuta mahali pale Mjumbe wa Allah ﷺ alipotuelekeza, akienda juu ya ngamia wake. Na alikuwa ameandika kwa watu wa Makka kuhusu msafara wa Mjumbe wa Allah ﷺ kwenda kwao. Tukamwambia: 'Uko wapi ule waraka ulio nao?' Akasema: 'Sina waraka wowete.' Tukamfanya ngamia wake apige magoti, tukatafuta katika mzigo wake lakini hatukupata chochote. Wenzangu wakasema: 'Hatuboni ana waraka.' Nikasema: 'Tunajua kuwa Mjumbe wa Allah ﷺ hakuongo.' Kisha Ali akaapa akisema: 'Na Yule anayeapiwa kwa Jina Lake! Lazima utoe waraka huo au nitakuvua nguo zako!' Basi akanyoosha mkono wake kwenye ukanda wake — naye alikuwa amejifunga kwa vazi — akatoa ule waraka. Wakauleta kwa Mjumbe wa Allah ﷺ. Umar akasema: 'Ewe Mjumbe wa Allah! Amemsaliti Allah, Mtume Wake na waumini. Nipe ruhusa nimkate shingo!' Mjumbe wa Allah ﷺ akasema: 'Ewe Hatib! Ni nini kilichokusukuma kufanya uliyofanya?' Akasema: 'Ewe Mjumbe wa Allah! Mbona nisiwe muumini kwa Allah na Mtume Wake? Lakini nilitaka kuwa na mkono (fadila) kwa hao watu ili kulindwa familia yangu na mali yangu, na hakuna mmoja wa masahaba wako isipokuwa ana watu wake huko ambao Allah hulinda familia yake na mali yake kupitia wao.' Akasema: 'Amesema kweli; msimwambie isipokuwa mema tu.' Umar akarudi tena akasema: 'Ewe Mjumbe wa Allah! Amemsaliti Allah, Mtume Wake na waumini. Nipe ruhusa nimkate shingo!' Akasema: 'Je, si yeye ni miongoni mwa watu wa Badr? Na unajuaje, labda Allah aliwatazama akawaambia: Fanyeni mnayotaka, kwani Mimi nimewajibishia Peponi?' Macho yake yakajaa machozi, akasema: 'Allah na Mtume Wake wanajua zaidi.'
Tafsiri na maelezo na Khutba World, yaliyotafsiriwa kutoka Kiarabu.
Nia ya Hatib na huduma yake katika Badr vilisababisha kueleweka na kuhurumiwa.
Hatib ibn Abi Balta'a aliwatumia watu wa Makka barua kuhusu kuwasili kwa Mtume ﷺ wakati wa maandalizi ya kutekwa kwa Makka. Barua ilipokamatwa, Hatib alieleza kwamba alitaka kulinda familia na mali yake, na hakutenda kwa sababu ya ukafiri. Mtume ﷺ alikubali maelezo yake na akataja kushiriki kwake katika Badr.
Maswahaba walioshiriki katika vita vya Badr.
Kumfanyia mtu huduma ili kupata ulinzi au msaada wake.
Kuvunja uaminifu; hapa, kwa kupeleka taarifa za siri kwa upande mwingine.
Wanazuoni wa kale wanatoa kutokana na tukio hili kwamba tendo zito linapaswa kutathminiwa kwa makini kwa kuzingatia ushahidi, nia na mazingira. Tendo la Hatib halikuidhinishwa, lakini maelezo yake yalionyesha kwamba hakutenda kwa sababu ya ukafiri; sifa yake ya awali katika Badr nayo ilizingatiwa katika tathmini. Riwaya hii pia inaonyesha kwamba mwenye mamlaka anapaswa kutafuta maelezo kabla ya kutoa adhabu kali, na kwamba Muumini hapaswi kuitwa murtadi bila msingi. Madhehebu manne ya Sunni huchukulia uasi kutoka Uislamu kuwa hukumu ya kisheria yenye masharti magumu na inayohitaji mamlaka husika; tukio hili halimpi mtu binafsi ruhusa ya kutumia nguvu au kutoa adhabu mwenyewe.
- Omba maelezo kabla ya kumhukumu mtu kwa tuhuma nzito.
- Tathmini tendo la mtu kwa uzito, lakini tofautisha kati ya tendo baya na ukafiri.
- Tumia taarifa za siri kwa uangalifu na utafute ulinzi bila kuvunja uaminifu wa wengine.
Riwaya hii inaonyesha jinsi nia aliyoeleza Hatib ilivyozingatiwa. Hadithi mashuhuri kuhusu nia inafafanua kwamba matendo hupimwa kwa nia zake.
Sahih al-Bukhari · #6922 (Sahih)Riwaya zote mbili zimo katika kitabu kuhusu walioasi kutoka Uislamu, na zinataka tahadhari katika hukumu nzito. Riwaya hii inaonyesha kwamba Hatib hakuchukuliwa kuwa murtadi baada ya maelezo yake kusikilizwa.
Hadithi kila siku, katika lugha yako
Programu hukuletea hadithi kila siku pamoja na maelezo, pia kama wijeti kwenye simu yako. Ni bure kutumia.