Upweke wa Allah · Sahih al-Bukhari

Sahih al-Bukhari, hadithi 7440

Imepokelewa na Anas ibn Malik. Maandishi ya Kiarabu pamoja na tafsiri na maelezo yetu.

Sahih (ya kuaminika)Kitabu: Upweke wa Allah
صحيح البخاري
Nani aliisimulia?

Imesimuliwa na Anas ibn Malik

Sahih (ya kuaminika)

Sahih al-Bukhari kwa ujumla inachukuliwa kuwa yenye kuaminika.

Riwaya

Maandishi ya Kiarabu

وَقَالَ حَجَّاجُ بْنُ مِنْهَالٍ حَدَّثَنَا هَمَّامُ بْنُ يَحْيَى، حَدَّثَنَا قَتَادَةُ، عَنْ أَنَسٍ ـ رضى الله عنه ـ أَنَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم قَالَ ‏"‏ يُحْبَسُ الْمُؤْمِنُونَ يَوْمَ الْقِيَامَةِ حَتَّى يُهِمُّوا بِذَلِكَ فَيَقُولُونَ لَوِ اسْتَشْفَعْنَا إِلَى رَبِّنَا فَيُرِيحُنَا مِنْ مَكَانِنَا‏.‏ فَيَأْتُونَ آدَمَ فَيَقُولُونَ أَنْتَ آدَمُ أَبُو النَّاسِ خَلَقَكَ اللَّهُ بِيَدِهِ وَأَسْكَنَكَ جَنَّتَهُ، وَأَسْجَدَ لَكَ مَلاَئِكَتَهُ، وَعَلَّمَكَ أَسْمَاءَ كُلِّ شَىْءٍ، لِتَشْفَعْ لَنَا عِنْدَ رَبِّكَ حَتَّى يُرِيحَنَا مِنْ مَكَانِنَا هَذَا، قَالَ فَيَقُولُ لَسْتُ هُنَاكُمْ ـ قَالَ وَيَذْكُرُ خَطِيئَتَهُ الَّتِي أَصَابَ أَكْلَهُ مِنَ الشَّجَرَةِ وَقَدْ نُهِيَ عَنْهَا ـ وَلَكِنِ ائْتُوا نُوحًا أَوَّلَ نَبِيٍّ بَعَثَهُ اللَّهُ إِلَى أَهْلِ الأَرْضِ‏.‏ فَيَأْتُونَ نُوحًا فَيَقُولُ لَسْتُ هُنَاكُمْ ـ وَيَذْكُرُ خَطِيئَتَهُ الَّتِي أَصَابَ سُؤَالَهُ رَبَّهُ بِغَيْرِ عِلْمٍ ـ وَلَكِنِ ائْتُوا إِبْرَاهِيمَ خَلِيلَ الرَّحْمَنِ‏.‏ قَالَ فَيَأْتُونَ إِبْرَاهِيمَ فَيَقُولُ إِنِّي لَسْتُ هُنَاكُمْ ـ وَيَذْكُرُ ثَلاَثَ كَلِمَاتٍ كَذَبَهُنَّ ـ وَلَكِنِ ائْتُوا مُوسَى عَبْدًا آتَاهُ اللَّهُ التَّوْرَاةَ وَكَلَّمَهُ وَقَرَّبَهُ نَجِيًّا‏.‏ قَالَ فَيَأْتُونَ مُوسَى فَيَقُولُ إِنِّي لَسْتُ هُنَاكُمْ ـ وَيَذْكُرُ خَطِيئَتَهُ الَّتِي أَصَابَ قَتْلَهُ النَّفْسَ ـ وَلَكِنِ ائْتُوا عِيسَى عَبْدَ اللَّهِ وَرَسُولَهُ وَرُوحَ اللَّهِ وَكَلِمَتَهُ‏.‏ قَالَ فَيَأْتُونَ عِيسَى فَيَقُولُ لَسْتُ هُنَاكُمْ وَلَكِنِ ائْتُوا مُحَمَّدًا صلى الله عليه وسلم عَبْدًا غَفَرَ اللَّهُ لَهُ مَا تَقَدَّمَ مِنْ ذَنْبِهِ وَمَا تَأَخَّرَ‏.‏ فَيَأْتُونِي فَأَسْتَأْذِنُ عَلَى رَبِّي فِي دَارِهِ فَيُؤْذَنُ لِي عَلَيْهِ، فَإِذَا رَأَيْتُهُ وَقَعْتُ سَاجِدًا فَيَدَعُنِي مَا شَاءَ اللَّهُ أَنْ يَدَعَنِي فَيَقُولُ ارْفَعْ مُحَمَّدُ، وَقُلْ يُسْمَعْ، وَاشْفَعْ تُشَفَّعْ، وَسَلْ تُعْطَ ـ قَالَ ـ فَأَرْفَعُ رَأْسِي فَأُثْنِي عَلَى رَبِّي بِثَنَاءٍ وَتَحْمِيدٍ يُعَلِّمُنِيهِ، فَيَحُدُّ لِي حَدًّا فَأَخْرُجُ فَأُدْخِلُهُمُ الْجَنَّةَ ‏"‏‏.‏ قَالَ قَتَادَةُ وَسَمِعْتُهُ أَيْضًا يَقُولُ ‏"‏ فَأَخْرُجُ فَأُخْرِجُهُمْ مِنَ النَّارِ وَأُدْخِلُهُمُ الْجَنَّةَ، ثُمَّ أَعُودُ فَأَسْتَأْذِنُ عَلَى رَبِّي فِي دَارِهِ فَيُؤْذَنُ لِي عَلَيْهِ، فَإِذَا رَأَيْتُهُ وَقَعْتُ سَاجِدًا فَيَدَعُنِي مَا شَاءَ اللَّهُ أَنْ يَدَعَنِي ثُمَّ يَقُولُ ارْفَعْ مُحَمَّدُ، وَقُلْ يُسْمَعْ، وَاشْفَعْ تُشَفَّعْ، وَسَلْ تُعْطَ ـ قَالَ ـ فَأَرْفَعُ رَأْسِي فَأُثْنِي عَلَى رَبِّي بِثَنَاءٍ وَتَحْمِيدٍ يُعَلِّمُنِيهِ ـ قَالَ ـ ثُمَّ أَشْفَعُ فَيَحُدُّ لِي حَدًّا فَأَخْرُجُ فَأُدْخِلُهُمُ الْجَنَّةَ ‏"‏‏.‏ قَالَ قَتَادَةُ وَسَمِعْتُهُ يَقُولُ ‏"‏ فَأَخْرُجُ فَأُخْرِجُهُمْ مِنَ النَّارِ وَأُدْخِلُهُمُ الْجَنَّةَ، ثُمَّ أَعُودُ الثَّالِثَةَ فَأَسْتَأْذِنُ عَلَى رَبِّي فِي دَارِهِ فَيُؤْذَنُ لِي عَلَيْهِ، فَإِذَا رَأَيْتُهُ وَقَعْتُ سَاجِدًا فَيَدَعُنِي مَا شَاءَ اللَّهُ أَنْ يَدَعَنِي ثُمَّ يَقُولُ ارْفَعْ مُحَمَّدُ، وَقُلْ يُسْمَعْ، وَاشْفَعْ تُشَفَّعْ، وَسَلْ تُعْطَهْ ـ قَالَ ـ فَأَرْفَعُ رَأْسِي فَأُثْنِي عَلَى رَبِّي بِثَنَاءٍ وَتَحْمِيدٍ يُعَلِّمُنِيهِ ـ قَالَ ـ ثُمَّ أَشْفَعُ فَيَحُدُّ لِي حَدًّا فَأَخْرُجُ فَأُدْخِلُهُمُ الْجَنَّةَ ‏"‏‏.‏ قَالَ قَتَادَةُ وَقَدْ سَمِعْتُهُ يَقُولُ ‏"‏ فَأَخْرُجُ فَأُخْرِجُهُمْ مِنَ النَّارِ وَأُدْخِلُهُمُ الْجَنَّةَ، حَتَّى مَا يَبْقَى فِي النَّارِ إِلاَّ مَنْ حَبَسَهُ الْقُرْآنُ أَىْ وَجَبَ عَلَيْهِ الْخُلُودُ ـ قَالَ ـ ثُمَّ تَلاَ هَذِهِ الآيَةَ ‏{‏عَسَى أَنْ يَبْعَثَكَ رَبُّكَ مَقَامًا مَحْمُودًا‏}‏ قَالَ وَهَذَا الْمَقَامُ الْمَحْمُودُ الَّذِي وُعِدَهُ نَبِيُّكُمْ صلى الله عليه وسلم ‏"‏‏.‏

Tafsiri

Na Hajjaj bin Minhal alisema: Alituambia Hammam bin Yahya, alituambia Qatadah, kutoka kwa Anas — Allah amridhie — kwamba Mtume ﷺ alisema:

"Waumini watashikiliwa Siku ya Kiyama hadi watakapokuwa na wasiwasi na kusema, 'Hebu tutafute mtu wa kutuombea kwa Mola wetu ili atustareheshe kutoka mahali petu.' Kisha watakwenda kwa Adam na kusema, 'Wewe ni Adam, baba wa watu. Allah alikuumba kwa Mkono Wake, akakuweka Peponi mwake, akawaamuru Malaika wake kukusujudia, na akakufundisha majina ya vitu vyote. Je, utatuombea kwa Mola wako ili atustareheshe kutoka mahali hapa?' Atasema, 'Mimi si stahili kwa hilo' — na atataja kosa lake la kula kutoka kwenye mti ingawa alikatazwa — 'Lakini nendeni kwa Nuhu, Nabii wa kwanza ambaye Allah alimtuma kwa watu wa duniani.' Watakwenda kwa Nuhu naye atasema, 'Mimi si stahili kwa hilo' — na atataja kosa lake la kumuomba Mola wake bila kujua — 'Lakini nendeni kwa Ibrahim, Rafiki wa Ar-Rahman.' Watakwenda kwa Ibrahim naye atasema, 'Mimi si stahili kwa hilo' — na atataja maneno matatu aliyosema yasiyo kweli — 'Lakini nendeni kwa Musa, mja ambaye Allah alimpa Taurati, akazungumza naye moja kwa moja, na akamkaribia kwa mazungumzo ya siri.' Watakwenda kwa Musa naye atasema, 'Mimi si stahili kwa hilo' — na atataja kosa lake la kuua nafsi — 'Lakini nendeni kwa Isa, Mja wa Allah na Mtume Wake, na Roho Kutoka Kwake na Neno Lake.' Watakwenda kwa Isa naye atasema, 'Mimi si stahili kwa hilo, lakini nendeni kwa Muhammad ﷺ, mja ambaye Allah amemsamehe dhambi zake za zamani na za baadaye.' Kwa hivyo watanijia, nami nitataka ruhusa kwa Mola wangu kuingia Nyumbani Kwake, na nitaruhusiwa. Nikimwona, nitasujudu na ataniruhusu kubaki katika sujud kwa muda atakaoutaka, kisha atasema, 'Inua kichwa chako, Ewe Muhammad, na sema utasikiwa; ombea na utaombewa; na uliza utapewa.' Alisema: 'Nitainua kichwa changu na kumsifu Mola wangu kwa sifa na hamdi alizonifundisha. Kisha atanitajia kikomo, nami nitatoka na kuwaingiza Peponi.' Qatadah alisema: Pia nilimsikia akisema, 'Nitatoa na kuwatoa Motoni na kuwaingiza Peponi, kisha nitarudi na kutaka ruhusa kwa Mola wangu kuingia Nyumbani Kwake, na nitaruhusiwa. Nikimwona, nitasujudu na ataniruhusu kubaki katika sujud kwa muda atakaoutaka, kisha atasema, "Inua kichwa chako, Ewe Muhammad, na sema utasikiwa; ombea na utaombewa; na uliza utapewa." Alisema: 'Nitainua kichwa changu na kumsifu Mola wangu kwa sifa na hamdi alizonifundisha, kisha nitaombea na atanitajia kikomo. Nitatoka na kuwaingiza Peponi.' Qatadah alisema: Nilimsikia akisema, 'Nitatoa na kuwatoa Motoni na kuwaingiza Peponi, kisha nitarudi mara ya tatu na kutaka ruhusa kwa Mola wangu kuingia Nyumbani Kwake, na nitaruhusiwa. Nikimwona, nitasujudu na ataniruhusu kubaki katika sujud kwa muda atakaoutaka, kisha atasema, "Inua kichwa chako, Ewe Muhammad, na sema utasikiwa; ombea na utaombewa; na uliza utapewa." Alisema: 'Nitainua kichwa changu na kumsifu Mola wangu kwa sifa na hamdi alizonifundisha, kisha nitaombea na atanitajia kikomo. Nitatoka na kuwaingiza Peponi.' Qatadah alisema: Nilimsikia akisema, 'Nitatoa na kuwatoa Motoni na kuwaingiza Peponi, hadi wasibaki Motoni isipokuwa wale ambao Qur'an imewashikilia (yaani, waliolazimishwa kukaa milele).' Kisha alisoma aya hii: {Huenda Mola wako akakuinua katika Maqamu ya Kusifiwa} [Al-Isra: 79]. Na alisema: Hii ndiyo Maqamu ya Kusifiwa ambayo Nabii wenu ﷺ ameahidiwa.

Tafsiri na maelezo na Khutba World, yaliyotafsiriwa kutoka Kiarabu.

Ujumbe mkuu

Mtume ﷺ ataombea watu Siku ya Hukumu kwa idhini ya Allah.

Maelezo ya maneno magumu
uombezi (shafa'a)

Ombi la kuwatakia wengine wema, ambalo Siku ya Hukumu hukubaliwa kwa idhini ya Allah pekee.

cheo kinachosifiwa

Daraja la pekee na uombezi ambao Allah amemjaalia Mtume ﷺ Siku ya Hukumu.

sujudu

Kusujudu kwa kuweka paji la uso chini kama tendo la ibada.

Maoni ya wanazuoni

Wanazuoni wa kale, akiwemo Ibn Hajar, wanatoa hitimisho kutokana na riwaya hii kwamba uombezi mkuu wa Mtume ﷺ Siku ya Hukumu utatokea kweli, na unategemea idhini na hukumu ya Allah pekee. Mfuatano wa manabii unaonyesha unyenyekevu wao mbele ya Allah; hatimaye heshima ya uombezi inamwendea Muhammad ﷺ. Matini pia inasema kwamba waumini walio Motoni watatolewa humo kwa rehema ya Allah na uombezi wa Mtume ﷺ, huku wale ambao wamehukumiwa kubaki humo milele wakibaki humo. Wanazuoni wa Sunni wanakubali uombezi huu kwa msingi wa wahyi; si nguvu inayojitegemea kando na Allah.

Mafunzo kwa maisha ya leo
  1. Mwombe Allah rehema na uendelee kumtegemea; kila uombezi hutokea kwa idhini yake pekee.
  2. Fanya ibada kwa unyenyekevu: hata manabii wanakiri kumtegemea Allah.
  3. Jitayarishe kwa Siku ya Hukumu kwa kuchukulia kwa uzito imani, toba na matendo mema.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

Hadithi kila siku, katika lugha yako

Programu hukuletea hadithi kila siku pamoja na maelezo, pia kama wijeti kwenye simu yako. Ni bure kutumia.