Sahih al-Bukhari, hadithi 7517
Imepokelewa na Anas ibn Malik. Maandishi ya Kiarabu pamoja na tafsiri na maelezo yetu.
Imesimuliwa na Anas ibn Malik
Sahih al-Bukhari kwa ujumla inachukuliwa kuwa yenye kuaminika.
Riwaya
حَدَّثَنَا عَبْدُ الْعَزِيزِ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ، حَدَّثَنِي سُلَيْمَانُ، عَنْ شَرِيكِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ، أَنَّهُ قَالَ سَمِعْتُ ابْنَ مَالِكٍ، يَقُولُ لَيْلَةَ أُسْرِيَ بِرَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم مِنْ مَسْجِدِ الْكَعْبَةِ أَنَّهُ جَاءَهُ ثَلاَثَةُ نَفَرٍ قَبْلَ أَنْ يُوحَى إِلَيْهِ وَهْوَ نَائِمٌ فِي الْمَسْجِدِ الْحَرَامِ، فَقَالَ أَوَّلُهُمْ أَيُّهُمْ هُوَ فَقَالَ أَوْسَطُهُمْ هُوَ خَيْرُهُمْ. فَقَالَ آخِرُهُمْ خُذُوا خَيْرَهُمْ. فَكَانَتْ تِلْكَ اللَّيْلَةَ، فَلَمْ يَرَهُمْ حَتَّى أَتَوْهُ لَيْلَةً أُخْرَى فِيمَا يَرَى قَلْبُهُ، وَتَنَامُ عَيْنُهُ وَلاَ يَنَامُ قَلْبُهُ وَكَذَلِكَ الأَنْبِيَاءُ تَنَامُ أَعْيُنُهُمْ وَلاَ تَنَامُ قُلُوبُهُمْ، فَلَمْ يُكَلِّمُوهُ حَتَّى احْتَمَلُوهُ فَوَضَعُوهُ عِنْدَ بِئْرِ زَمْزَمَ فَتَوَلاَّهُ مِنْهُمْ جِبْرِيلُ فَشَقَّ جِبْرِيلُ مَا بَيْنَ نَحْرِهِ إِلَى لَبَّتِهِ حَتَّى فَرَغَ مِنْ صَدْرِهِ وَجَوْفِهِ، فَغَسَلَهُ مِنْ مَاءِ زَمْزَمَ بِيَدِهِ، حَتَّى أَنْقَى جَوْفَهُ، ثُمَّ أُتِيَ بِطَسْتٍ مِنْ ذَهَبٍ فِيهِ تَوْرٌ مِنْ ذَهَبٍ مَحْشُوًّا إِيمَانًا وَحِكْمَةً، فَحَشَا بِهِ صَدْرَهُ وَلَغَادِيدَهُ ـ يَعْنِي عُرُوقَ حَلْقِهِ ـ ثُمَّ أَطْبَقَهُ ثُمَّ عَرَجَ بِهِ إِلَى السَّمَاءِ الدُّنْيَا فَضَرَبَ بَابًا مِنْ أَبْوَابِهَا فَنَادَاهُ أَهْلُ السَّمَاءِ مَنْ هَذَا فَقَالَ جِبْرِيلُ. قَالُوا وَمَنْ مَعَكَ قَالَ مَعِي مُحَمَّدٌ. قَالَ وَقَدْ بُعِثَ قَالَ نَعَمْ. قَالُوا فَمَرْحَبًا بِهِ وَأَهْلاً. فَيَسْتَبْشِرُ بِهِ أَهْلُ السَّمَاءِ، لاَ يَعْلَمُ أَهْلُ السَّمَاءِ بِمَا يُرِيدُ اللَّهُ بِهِ فِي الأَرْضِ حَتَّى يُعْلِمَهُمْ، فَوَجَدَ فِي السَّمَاءِ الدُّنْيَا آدَمَ فَقَالَ لَهُ جِبْرِيلُ هَذَا أَبُوكَ فَسَلِّمْ عَلَيْهِ. فَسَلَّمَ عَلَيْهِ وَرَدَّ عَلَيْهِ آدَمُ وَقَالَ مَرْحَبًا وَأَهْلاً بِابْنِي، نِعْمَ الاِبْنُ أَنْتَ. فَإِذَا هُوَ فِي السَّمَاءِ الدُّنْيَا بِنَهَرَيْنِ يَطَّرِدَانِ فَقَالَ مَا هَذَانِ النَّهَرَانِ يَا جِبْرِيلُ قَالَ هَذَا النِّيلُ وَالْفُرَاتُ عُنْصُرُهُمَا. ثُمَّ مَضَى بِهِ فِي السَّمَاءِ فَإِذَا هُوَ بِنَهَرٍ آخَرَ عَلَيْهِ قَصْرٌ مِنْ لُؤْلُؤٍ وَزَبَرْجَدٍ فَضَرَبَ يَدَهُ فَإِذَا هُوَ مِسْكٌ قَالَ مَا هَذَا يَا جِبْرِيلُ قَالَ هَذَا الْكَوْثَرُ الَّذِي خَبَأَ لَكَ رَبُّكَ. ثُمَّ عَرَجَ إِلَى السَّمَاءِ الثَّانِيَةِ فَقَالَتِ الْمَلاَئِكَةُ لَهُ مِثْلَ مَا قَالَتْ لَهُ الأُولَى مَنْ هَذَا قَالَ جِبْرِيلُ. قَالُوا وَمَنْ مَعَكَ قَالَ مُحَمَّدٌ صلى الله عليه وسلم. قَالُوا وَقَدْ بُعِثَ إِلَيْهِ قَالَ نَعَمْ. قَالُوا مَرْحَبًا بِهِ وَأَهْلاً. ثُمَّ عَرَجَ بِهِ إِلَى السَّمَاءِ الثَّالِثَةِ وَقَالُوا لَهُ مِثْلَ مَا قَالَتِ الأُولَى وَالثَّانِيَةُ، ثُمَّ عَرَجَ بِهِ إِلَى الرَّابِعَةِ فَقَالُوا لَهُ مِثْلَ ذَلِكَ، ثُمَّ عَرَجَ بِهِ إِلَى السَّمَاءِ الْخَامِسَةِ فَقَالُوا مِثْلَ ذَلِكَ، ثُمَّ عَرَجَ بِهِ إِلَى السَّمَاءِ السَّادِسَةِ فَقَالُوا لَهُ مِثْلَ ذَلِكَ، ثُمَّ عَرَجَ بِهِ إِلَى السَّمَاءِ السَّابِعَةِ فَقَالُوا لَهُ مِثْلَ ذَلِكَ، كُلُّ سَمَاءٍ فِيهَا أَنْبِيَاءُ قَدْ سَمَّاهُمْ فَأَوْعَيْتُ مِنْهُمْ إِدْرِيسَ فِي الثَّانِيَةِ، وَهَارُونَ فِي الرَّابِعَةِ، وَآخَرَ فِي الْخَامِسَةِ لَمْ أَحْفَظِ اسْمَهُ، وَإِبْرَاهِيمَ فِي السَّادِسَةِ، وَمُوسَى فِي السَّابِعَةِ بِتَفْضِيلِ كَلاَمِ اللَّهِ، فَقَالَ مُوسَى رَبِّ لَمْ أَظُنَّ أَنْ يُرْفَعَ عَلَىَّ أَحَدٌ. ثُمَّ عَلاَ بِهِ فَوْقَ ذَلِكَ بِمَا لاَ يَعْلَمُهُ إِلاَّ اللَّهُ، حَتَّى جَاءَ سِدْرَةَ الْمُنْتَهَى وَدَنَا الْجَبَّارُ رَبُّ الْعِزَّةِ فَتَدَلَّى حَتَّى كَانَ مِنْهُ قَابَ قَوْسَيْنِ أَوْ أَدْنَى فَأَوْحَى اللَّهُ فِيمَا أَوْحَى إِلَيْهِ خَمْسِينَ صَلاَةً عَلَى أُمَّتِكَ كُلَّ يَوْمٍ وَلَيْلَةٍ. ثُمَّ هَبَطَ حَتَّى بَلَغَ مُوسَى فَاحْتَبَسَهُ مُوسَى فَقَالَ يَا مُحَمَّدُ مَاذَا عَهِدَ إِلَيْكَ رَبُّكَ قَالَ عَهِدَ إِلَىَّ خَمْسِينَ صَلاَةً كُلَّ يَوْمٍ وَلَيْلَةٍ. قَالَ إِنَّ أُمَّتَكَ لاَ تَسْتَطِيعُ ذَلِكَ فَارْجِعْ فَلْيُخَفِّفْ عَنْكَ رَبُّكَ وَعَنْهُمْ. فَالْتَفَتَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم إِلَى جِبْرِيلَ كَأَنَّهُ يَسْتَشِيرُهُ فِي ذَلِكَ، فَأَشَارَ إِلَيْهِ جِبْرِيلُ أَنْ نَعَمْ إِنْ شِئْتَ. فَعَلاَ بِهِ إِلَى الْجَبَّارِ فَقَالَ وَهْوَ مَكَانَهُ يَا رَبِّ خَفِّفْ عَنَّا، فَإِنَّ أُمَّتِي لاَ تَسْتَطِيعُ هَذَا. فَوَضَعَ عَنْهُ عَشْرَ صَلَوَاتٍ ثُمَّ رَجَعَ إِلَى مُوسَى فَاحْتَبَسَهُ، فَلَمْ يَزَلْ يُرَدِّدُهُ مُوسَى إِلَى رَبِّهِ حَتَّى صَارَتْ إِلَى خَمْسِ صَلَوَاتٍ، ثُمَّ احْتَبَسَهُ مُوسَى عِنْدَ الْخَمْسِ فَقَالَ يَا مُحَمَّدُ وَاللَّهِ لَقَدْ رَاوَدْتُ بَنِي إِسْرَائِيلَ قَوْمِي عَلَى أَدْنَى مِنْ هَذَا فَضَعُفُوا فَتَرَكُوهُ فَأُمَّتُكَ أَضْعَفُ أَجْسَادًا وَقُلُوبًا وَأَبْدَانًا وَأَبْصَارًا وَأَسْمَاعًا، فَارْجِعْ فَلْيُخَفِّفْ عَنْكَ رَبُّكَ، كُلَّ ذَلِكَ يَلْتَفِتُ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم إِلَى جِبْرِيلَ لِيُشِيرَ عَلَيْهِ وَلاَ يَكْرَهُ ذَلِكَ جِبْرِيلُ، فَرَفَعَهُ عِنْدَ الْخَامِسَةِ فَقَالَ يَا رَبِّ إِنَّ أُمَّتِي ضُعَفَاءُ أَجْسَادُهُمْ وَقُلُوبُهُمْ وَأَسْمَاعُهُمْ وَأَبْدَانُهُمْ فَخَفِّفْ عَنَّا فَقَالَ الْجَبَّارُ يَا مُحَمَّدُ. قَالَ لَبَّيْكَ وَسَعْدَيْكَ. قَالَ إِنَّهُ لاَ يُبَدَّلُ الْقَوْلُ لَدَىَّ، كَمَا فَرَضْتُ عَلَيْكَ فِي أُمِّ الْكِتَابِ ـ قَالَ ـ فَكُلُّ حَسَنَةٍ بِعَشْرِ أَمْثَالِهَا، فَهْىَ خَمْسُونَ فِي أُمِّ الْكِتَابِ وَهْىَ خَمْسٌ عَلَيْكَ. فَرَجَعَ إِلَى مُوسَى فَقَالَ كَيْفَ فَعَلْتَ فَقَالَ خَفَّفَ عَنَّا أَعْطَانَا بِكُلِّ حَسَنَةٍ عَشْرَ أَمْثَالِهَا. قَالَ مُوسَى قَدْ وَاللَّهِ رَاوَدْتُ بَنِي إِسْرَائِيلَ عَلَى أَدْنَى مِنْ ذَلِكَ فَتَرَكُوهُ، ارْجِعْ إِلَى رَبِّكَ فَلْيُخَفِّفْ عَنْكَ أَيْضًا. قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَا مُوسَى قَدْ وَاللَّهِ اسْتَحْيَيْتُ مِنْ رَبِّي مِمَّا اخْتَلَفْتُ إِلَيْهِ. قَالَ فَاهْبِطْ بِاسْمِ اللَّهِ. قَالَ وَاسْتَيْقَظَ وَهْوَ فِي مَسْجِدِ الْحَرَامِ.
Imesimuliwa na Anas bin Maalik: Usiku ambao Rasûlullah ﷺ alipelekwa safari kutoka Masjid al-Ka'ba, watu watatu walimjia akiwa amelala katika Masjid al-Haram kabla ya Ufunuo kushushwa kwake. Mmoja wao akasema,
"Ni yupi kati yao?" Yule wa katikati akasema, "Yeye ndiye bora zaidi kati yao." Na yule wa mwisho akasema, "Chukueni yule bora zaidi kati yao." Hivyo tu ndivyo ilivyotokea usiku huo, na hakuwaona tena hadi walipokuja usiku mwingine. Aliwaona; macho yake yalikuwa yamelala lakini moyo wake haukulala—na hivyo ndivyo hali ya Manabii: macho yao hulala lakini mioyo yao hailali. Malaika hao hawakuzungumza naye hadi walipombeba na kumweka pembezoni mwa kisima cha Zamzam. Jibril alishughulikia mambo yake. Jibril alikatua sehemu kati ya koo yake na kifua chake, akatoa vilivyomo, na kukiosha kwa maji ya Zamzam kwa mkono wake hadi akakisafisha ndani ya mwili wake. Kisha akaletewa sinia la dhahabu lenye bakuli la dhahabu lililojaa imani na hekima. Jibril akajaza kifua chake na mishipa ya koo yake nacho, kisha akakifunga. Kisha akampandisha hadi mbinguni ya kwanza na kugonga mlango wake. Wakazi wa mbingu waliuliza, "Ni nani huyo?" Akasema, "Ni Jibril." Walisema, "Nani yuko pamoja nawe?" Akasema, "Ni Muhammad." Walisema, "Je, ametumwa?" Akasema, "Ndiyo." Walisema, "Karibu sana!" Basi wakazi wa mbingu walifurahi kwa kuwasili kwake, nao hawakujua nini Allah anataka kufanya na Nabii ﷺ duniani isipokuwa Awajulishe. Katika mbingu ya kwanza alikutana na Adam. Jibril akamwambia Nabii ﷺ, "Huyu ni baba yako; msalimu." Akamsalimu, na Adam akamrudishia salamu akasema, "Karibu ewe mwanangu! Wewe ni mwana mwema!" Katika mbingu ya kwanza aliona mito miwili ikitembea. Akauliza, "Mito hii miwili ni nini, ewe Jibril?" Jibril akasema, "Hii ndiyo asili ya Nile na Euphrates." Kisha Jibril akamzungusha mbinguni humo, na akaona mto mwingine ambao pembezoni mwake kulikuwa na jumba la lulu na yakuti. Akaingiza mkono wake kwenye mto huo na kukuta matope yake kama miski. Akauliza, "Hii ni nini, ewe Jibril?" Jibril akasema, "Huu ni Al-Kawthar ambao Mola wako amekuhifadhia." Kisha akapanda naye mbingu ya pili, na malaika wakauliza maswali yale yale kama mbingu ya kwanza. Akapanda naye mbingu ya tatu, ya nne, ya tano, ya sita, na ya saba, na katika kila moja malaika walisema vivyo hivyo. Katika kila mbingu kulikuwa na Manabii ambao majina yao aliyataja, na ninakumbuka Idris katika ya pili, Harun katika ya nne, Nabii mwingine ambaye sikukumbuka jina lake katika ya tano, Ibrahim katika ya sita, na Musa katika ya saba kutokana na fadhila ya kuzungumza moja kwa moja na Allah. Musa akasema, "Mola wangu, sikudhani mtu yeyote angepandishwa juu yangu." Lakini Jibril akapanda na Nabii ﷺ zaidi ya hapo kwa umbali ambao Allah pekee anaujua, hadi wakafika Sidrat al-Muntaha. Al-Jabbar, Mola wa Utukufu na Nguvu, akakaribia hadi akawa umbali wa upinde mbili au karibu zaidi. Miongoni mwa aliyo funuliwa Allah kwake wakati huo ni: "Salaa hamsini zimewekwa kuwa wajibu kwa umma wako kila siku na usiku." Kisha Nabii ﷺ akashuka hadi akamkuta Musa, ambaye akamzuia na kumuuliza, "Ewe Muhammad! Mola wako amekuamuru nini?" Nabii ﷺ akajibu, "Ameniagiza kuswali salaa hamsini kila siku na usiku." Musa akasema, "Umma wako hauwezi kufanya hivyo; rudi ili Mola wako akupunguzie wewe na wao." Basi Nabii ﷺ akageukia Jibril kana kwamba anashauriana naye, na Jibril akamashiria ndiyo ikiwa unataka. Wakapanda tena kwa Al-Jabbar, na Nabii akasema akiwa mahali pake, "Mola wangu, tupunguzie mzigo, kwani umma wangu hauwezi kuhimili hii." Basi Allah akamtoa salaa kumi. Akarudi kwa Musa ambaye akamzuia tena, na Musa akaendelea kumrudisha kwa Mola wake hadi zikabaki salaa tano. Zilipobaki tano, Musa akamzuia tena akasema, "Ewe Muhammad! Wallahi, nilijaribu kuwahamasisha Wana wa Israeli watu wangu kufanya chini ya hii na walishindwa na kuiacha. Umma wako ni dhaifu zaidi kimwili, kimoyo, kiuoni, na kisikio, basi rudi kwa Mola wako akupunguzie." Nabii ﷺ akageukia Jibril kwa ushauri, na Jibril hakukataa hilo. Akapanda naye mara ya tano, na Nabii ﷺ akasema, "Mola wangu, umma wangu ni dhaifu miili yao, mioyo yao, masikio yao, na maumbile yao, basi tupunguzie." Al-Jabbar akasema, "Ewe Muhammad!" Nabii akajibu, "Labbaik wa Sa'daik." Allah akasema, "Neno langu halibadiliki; kama nilivyokuagizia katika Umm al-Kitab ndivyo itakavyokuwa. Amesema: Kila tendo jema lina thawabu mara kumi, basi ni hamsini katika Umm al-Kitab lakini ni tano juu yako." Akarudi kwa Musa ambaye akauliza, "Umefanyaje?" Akasema, "Ametupunguzia; ametupa thawabu mara kumi kwa kila tendo jema." Musa akasema, "Wallaahi! Nilijaribu kuwahamasisha Wana wa Israeli kufanya chini ya hayo na waliacha. Rudi kwa Mola wako akupunguzie pia." Rasûlullah ﷺ akasema, "Ewe Musa! Wallahi, nimeona haya mbele ya Mola wangu kutokana na wingi wa kurudi kwake." Jibril akasema, "Shuka kwa Jina la Allah." Na Nabii ﷺ akaamka akiwa katika Masjid al-Haram.
Tafsiri na maelezo na Khutba World, yaliyotafsiriwa kutoka Kiarabu.
Swala tano za kila siku zina malipo ya swala hamsini.
Safari ya usiku ya Mtume ﷺ kutoka Makka na kupaa kwake mbinguni.
Mti wa mpaka wa juu mbinguni unaotajwa katika Mi'raj.
Rekodi ya mbinguni inayotaja uamuzi wa Allah kuhusu swala na malipo yake.
Wanazuoni wa kale wanahitimisha kutokana na hadithi hii kwamba swala tano za kila siku ni wajibu uliowekwa, na kwamba Allah, kwa rehema Yake, ameunganisha malipo yake na ya swala hamsini. Nasaha ya Musa iliyorudiwa inaonyesha jinsi alivyolijali umma wa Muhammad ﷺ; hatimaye Mtume ﷺ alikubali wajibu uliowekwa kwa heshima kwa Allah. Wanazuoni pia wanasisitiza kwamba matukio ya pekee ya Mi'raj ni sehemu ya mambo yaliyofichika, na hukubaliwa kwa msingi wa wahyi.
- Linda swala tano za kila siku kwa kuziswali kwa wakati na kwa umakini.
- Unaposwali, kumbuka rehema za Allah: tendo dogo linaweza kuwa na malipo mengi zaidi.
- Tafuta ushauri kwa watu waaminifu, lakini fuata mwongozo wa Allah kwa unyenyekevu na kumtegemea.
Hadithi hii iliyopokewa kutoka kwa Anas pia inazungumzia matukio yanayohusu safari ya usiku na kukamilisha simulizi la Mi'raj.
Sahih al-Bukhari · #349 (Sahih)Hadithi hii pia inaeleza safari ya usiku na kukutana kwa Mtume ﷺ na manabii waliomtangulia.
Sahih al-Bukhari · #7371 (Sahih)Hadithi hii inaangazia nafasi ya pekee na mwongozo wa Mtume ﷺ ndani ya umma.
Hadithi kila siku, katika lugha yako
Programu hukuletea hadithi kila siku pamoja na maelezo, pia kama wijeti kwenye simu yako. Ni bure kutumia.