Sahih al-Bukhari, hadithi 893
Imepokelewa na Abdullah ibn Umar. Maandishi ya Kiarabu pamoja na tafsiri na maelezo yetu.
Kutoka kwa al‑Bukhari hadi kwa Mtume ﷺ
- 1Bishr ibn Muhammadalimhadithia al‑Bukhariبِشْرُ بْنُ مُحَمَّدٍ
- 2Abdullahعَبْدُ اللَّهِ
- 3Yunusيُونُسُ
- 4Az‑Zuhriالزُّهْرِيِّ
- 5Salim ibn Abdullahسَالِمُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ
- 6Ibn Umarابْنِ عُمَرَ
- 7Mtume wa Allah ﷺرَسُولُ اللَّهِ ﷺ
Mpangilio ni kama ulivyo katika maandishi ya Kiarabu ya riwaya hii. Majina yamehamishwa kutoka Kiarabu hadi maandishi ya Kilatini. Sahih al-Bukhari kwa ujumla inachukuliwa kuwa yenye kuaminika.
Riwaya
حَدَّثَنَا بِشْرُ بْنُ مُحَمَّدٍ، قَالَ أَخْبَرَنَا عَبْدُ اللَّهِ، قَالَ أَخْبَرَنَا يُونُسُ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، قَالَ أَخْبَرَنَا سَالِمُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ، عَنِ ابْنِ عُمَرَ ـ رضى الله عنهما ـ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَقُولُ " كُلُّكُمْ رَاعٍ ". وَزَادَ اللَّيْثُ قَالَ يُونُسُ كَتَبَ رُزَيْقُ بْنُ حُكَيْمٍ إِلَى ابْنِ شِهَابٍ ـ وَأَنَا مَعَهُ يَوْمَئِذٍ بِوَادِي الْقُرَى ـ هَلْ تَرَى أَنْ أُجَمِّعَ. وَرُزَيْقٌ عَامِلٌ عَلَى أَرْضٍ يَعْمَلُهَا، وَفِيهَا جَمَاعَةٌ مِنَ السُّودَانِ وَغَيْرِهِمْ، وَرُزَيْقٌ يَوْمَئِذٍ عَلَى أَيْلَةَ، فَكَتَبَ ابْنُ شِهَابٍ ـ وَأَنَا أَسْمَعُ ـ يَأْمُرُهُ أَنْ يُجَمِّعَ، يُخْبِرُهُ أَنَّ سَالِمًا حَدَّثَهُ أَنَّ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ عُمَرَ يَقُولُ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَقُولُ " كُلُّكُمْ رَاعٍ، وَكُلُّكُمْ مَسْئُولٌ عَنْ رَعِيَّتِهِ، الإِمَامُ رَاعٍ وَمَسْئُولٌ عَنْ رَعِيَّتِهِ، وَالرَّجُلُ رَاعٍ فِي أَهْلِهِ وَهْوَ مَسْئُولٌ عَنْ رَعِيَّتِهِ، وَالْمَرْأَةُ رَاعِيَةٌ فِي بَيْتِ زَوْجِهَا وَمَسْئُولَةٌ عَنْ رَعِيَّتِهَا، وَالْخَادِمُ رَاعٍ فِي مَالِ سَيِّدِهِ وَمَسْئُولٌ عَنْ رَعِيَّتِهِ ـ قَالَ وَحَسِبْتُ أَنْ قَدْ قَالَ ـ وَالرَّجُلُ رَاعٍ فِي مَالِ أَبِيهِ وَمَسْئُولٌ عَنْ رَعِيَّتِهِ وَكُلُّكُمْ رَاعٍ وَمَسْئُولٌ عَنْ رَعِيَّتِهِ ".
Ametuhadithia Bishr bin Muhammad, akasema: Alituarifu Abdullah, akasema: Alituarifu Yunus, kutoka kwa Az-Zuhri, akasema: Alituarifu Salim bin Abdullah, kutoka kwa Ibn Umar — raḍiya Allāhu ʿanhumā — kwamba Rasūlullah ﷺ alisema:
"Nyote ni wachungaji." Na Al-Layth aliongeza, Yunus akasema: Ruzaiq bin Hukaim alimwandikia Ibn Shihab — nami nilikuwa pamoja naye siku hiyo katika Wadi Al-Qura — akisema, "Je, unaona niongoze Swala ya Ijumaa?" Ruzaiq alikuwa akifanya kazi katika ardhi aliyoisimamia, na kulikuwa na kundi la Wasudani na wengineo hapo; Ruzaiq wakati huo alikuwa Gavana wa Aila. Kwa hivyo Ibn Shihab alimwandikia — huku nikisikia — akimwamuru aongoze Ijumaa, na kumfahamisha kwamba Salim alimhadithia kuwa Abdullah bin Umar alisema: Nilimsikia Rasūlullah ﷺ akisema, "Nyote ni wachungaji, na nyote mtahojiwa kuhusu wale mnaowachunga. Imamu ni mchungaji na atahojiwa kuhusu wale anaowachunga. Mwanaume ni mchungaji katika familia yake na atahojiwa kuhusu wale anaowachunga. Mwanamke ni mchungaji katika nyumba ya mumewe na atahojiwa kuhusu wale anaowachunga. Mtumishi ni mchungaji katika mali ya bwana wake na atahojiwa kuhusu wale anaowachunga." Akasema: Na nadhani pia alisema, "Mwanaume ni mchungaji katika mali ya baba yake na atahojiwa kuhusu wale anaowachunga. Nyote ni wachungaji na nyote mtahojiwa kuhusu wale mnaowachunga."
Tafsiri na maelezo na Khutba World, yaliyotafsiriwa kutoka Kiarabu.
Kila mtu ana wajibu kwa watu na mambo aliyokabidhiwa.
Ruzaiq ibn Hukaim alimwuliza Ibn Shihab ikiwa alipaswa kuongoza swala ya Ijumaa. Ibn Shihab alimjibu kwamba alipaswa kufanya hivyo, na akaunga mkono jibu lake kwa riwaya ya Ibn Umar.
Mtu anayewatunza watu au mambo aliyokabidhiwa.
Watu au mali ambazo mtu anawajibika kuzitunza.
Hapa: mtawala au kiongozi anayewajibika kwa raia wake.
Wanazuoni wa kale walielewa kutokana na riwaya hii kwamba wajibu hauwahusu watawala pekee: kila mtu atawajibishwa kwa utunzaji na majukumu yanayohusiana na nafasi yake. Matini inataja, miongoni mwa wengine, kiongozi, wanafamilia na mtu anayesimamia mali ya mwingine. Wanazuoni wanasisitiza kwamba hili ni agizo la kutenda kwa uangalifu na haki, si mamlaka yasiyo na mipaka juu ya wengine. Kutajwa kwa Ruzaiq kunaonyesha kwamba kiongozi katika jamii yake anaweza kuongoza swala ya Ijumaa.
- Weka wazi unachowajibikia na timiza makubaliano kuhusu utunzaji na usimamizi.
- Ongoza nyumbani au kazini kwa haki, umakini na kwa kuwa mfano mwema.
- Anayesimamia muda, pesa au rasilimali za wengine atawajibishwa nazo na anapaswa kuzitumia kwa uangalifu.
Hadithi kila siku, katika lugha yako
Programu hukuletea hadithi kila siku pamoja na maelezo, pia kama wijeti kwenye simu yako. Ni bure kutumia.