Sahih al-Bukhari หะดีษที่ 122
รายงานโดย Ubayy ibn Kab พร้อมข้อความภาษาอาหรับ คำแปลของเรา และคำอธิบาย
รายงานโดย Ubayy ibn Kab
Sahih al-Bukhari ได้รับการยอมรับว่าเชื่อถือได้ทั้งหมด
ตัวบทหะดีษ
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مُحَمَّدٍ، قَالَ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ، قَالَ حَدَّثَنَا عَمْرٌو، قَالَ أَخْبَرَنِي سَعِيدُ بْنُ جُبَيْرٍ، قَالَ قُلْتُ لاِبْنِ عَبَّاسٍ إِنَّ نَوْفًا الْبِكَالِيَّ يَزْعُمُ أَنَّ مُوسَى لَيْسَ بِمُوسَى بَنِي إِسْرَائِيلَ، إِنَّمَا هُوَ مُوسَى آخَرُ. فَقَالَ كَذَبَ عَدُوُّ اللَّهِ، حَدَّثَنَا أُبَىُّ بْنُ كَعْبٍ عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم قَالَ " قَامَ مُوسَى النَّبِيُّ خَطِيبًا فِي بَنِي إِسْرَائِيلَ، فَسُئِلَ أَىُّ النَّاسِ أَعْلَمُ فَقَالَ أَنَا أَعْلَمُ. فَعَتَبَ اللَّهُ عَلَيْهِ، إِذْ لَمْ يَرُدَّ الْعِلْمَ إِلَيْهِ، فَأَوْحَى اللَّهُ إِلَيْهِ أَنَّ عَبْدًا مِنْ عِبَادِي بِمَجْمَعِ الْبَحْرَيْنِ هُوَ أَعْلَمُ مِنْكَ. قَالَ يَا رَبِّ وَكَيْفَ بِهِ فَقِيلَ لَهُ احْمِلْ حُوتًا فِي مِكْتَلٍ فَإِذَا فَقَدْتَهُ فَهْوَ ثَمَّ، فَانْطَلَقَ وَانْطَلَقَ بِفَتَاهُ يُوشَعَ بْنِ نُونٍ، وَحَمَلاَ حُوتًا فِي مِكْتَلٍ، حَتَّى كَانَا عِنْدَ الصَّخْرَةِ وَضَعَا رُءُوسَهُمَا وَنَامَا فَانْسَلَّ الْحُوتُ مِنَ الْمِكْتَلِ فَاتَّخَذَ سَبِيلَهُ فِي الْبَحْرِ سَرَبًا، وَكَانَ لِمُوسَى وَفَتَاهُ عَجَبًا، فَانْطَلَقَا بَقِيَّةَ لَيْلَتِهِمَا وَيَوْمِهِمَا فَلَمَّا أَصْبَحَ قَالَ مُوسَى لِفَتَاهُ آتِنَا غَدَاءَنَا، لَقَدْ لَقِينَا مِنْ سَفَرِنَا هَذَا نَصَبًا، وَلَمْ يَجِدْ مُوسَى مَسًّا مِنَ النَّصَبِ حَتَّى جَاوَزَ الْمَكَانَ الَّذِي أُمِرَ بِهِ. فَقَالَ لَهُ فَتَاهُ أَرَأَيْتَ إِذْ أَوَيْنَا إِلَى الصَّخْرَةِ فَإِنِّي نَسِيتُ الْحُوتَ، قَالَ مُوسَى ذَلِكَ مَا كُنَّا نَبْغِي، فَارْتَدَّا عَلَى آثَارِهِمَا قَصَصًا، فَلَمَّا انْتَهَيَا إِلَى الصَّخْرَةِ إِذَا رَجُلٌ مُسَجًّى بِثَوْبٍ ـ أَوْ قَالَ تَسَجَّى بِثَوْبِهِ ـ فَسَلَّمَ مُوسَى. فَقَالَ الْخَضِرُ وَأَنَّى بِأَرْضِكَ السَّلاَمُ فَقَالَ أَنَا مُوسَى. فَقَالَ مُوسَى بَنِي إِسْرَائِيلَ قَالَ نَعَمْ. قَالَ هَلْ أَتَّبِعُكَ عَلَى أَنْ تُعَلِّمَنِي مِمَّا عُلِّمْتَ رَشَدًا قَالَ إِنَّكَ لَنْ تَسْتَطِيعَ مَعِيَ صَبْرًا، يَا مُوسَى إِنِّي عَلَى عِلْمٍ مِنْ عِلْمِ اللَّهِ عَلَّمَنِيهِ لاَ تَعْلَمُهُ أَنْتَ، وَأَنْتَ عَلَى عِلْمٍ عَلَّمَكَهُ لاَ أَعْلَمُهُ. قَالَ سَتَجِدُنِي إِنْ شَاءَ اللَّهُ صَابِرًا، وَلاَ أَعْصِي لَكَ أَمْرًا، فَانْطَلَقَا يَمْشِيَانِ عَلَى سَاحِلِ الْبَحْرِ لَيْسَ لَهُمَا سَفِينَةٌ، فَمَرَّتْ بِهِمَا سَفِينَةٌ، فَكَلَّمُوهُمْ أَنْ يَحْمِلُوهُمَا، فَعُرِفَ الْخَضِرُ، فَحَمَلُوهُمَا بِغَيْرِ نَوْلٍ، فَجَاءَ عُصْفُورٌ فَوَقَعَ عَلَى حَرْفِ السَّفِينَةِ، فَنَقَرَ نَقْرَةً أَوْ نَقْرَتَيْنِ فِي الْبَحْرِ. فَقَالَ الْخَضِرُ يَا مُوسَى، مَا نَقَصَ عِلْمِي وَعِلْمُكَ مِنْ عِلْمِ اللَّهِ إِلاَّ كَنَقْرَةِ هَذَا الْعُصْفُورِ فِي الْبَحْرِ. فَعَمَدَ الْخَضِرُ إِلَى لَوْحٍ مِنْ أَلْوَاحِ السَّفِينَةِ فَنَزَعَهُ. فَقَالَ مُوسَى قَوْمٌ حَمَلُونَا بِغَيْرِ نَوْلٍ، عَمَدْتَ إِلَى سَفِينَتِهِمْ فَخَرَقْتَهَا لِتُغْرِقَ أَهْلَهَا قَالَ أَلَمْ أَقُلْ إِنَّكَ لَنْ تَسْتَطِيعَ مَعِيَ صَبْرًا قَالَ لاَ تُؤَاخِذْنِي بِمَا نَسِيتُ. فَكَانَتِ الأُولَى مِنْ مُوسَى نِسْيَانًا. فَانْطَلَقَا فَإِذَا غُلاَمٌ يَلْعَبُ مَعَ الْغِلْمَانِ، فَأَخَذَ الْخَضِرُ بِرَأْسِهِ مِنْ أَعْلاَهُ فَاقْتَلَعَ رَأْسَهُ بِيَدِهِ. فَقَالَ مُوسَى أَقَتَلْتَ نَفْسًا زَكِيَّةً بِغَيْرِ نَفْسٍ قَالَ أَلَمْ أَقُلْ لَكَ إِنَّكَ لَنْ تَسْتَطِيعَ مَعِيَ صَبْرًا ـ قَالَ ابْنُ عُيَيْنَةَ وَهَذَا أَوْكَدُ ـ فَانْطَلَقَا حَتَّى إِذَا أَتَيَا أَهْلَ قَرْيَةٍ اسْتَطْعَمَا أَهْلَهَا، فَأَبَوْا أَنْ يُضَيِّفُوهُمَا، فَوَجَدَا فِيهَا جِدَارًا يُرِيدُ أَنْ يَنْقَضَّ فَأَقَامَهُ. قَالَ الْخَضِرُ بِيَدِهِ فَأَقَامَهُ. فَقَالَ لَهُ مُوسَى لَوْ شِئْتَ لاَتَّخَذْتَ عَلَيْهِ أَجْرًا. قَالَ هَذَا فِرَاقُ بَيْنِي وَبَيْنِكَ ". قَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم " يَرْحَمُ اللَّهُ مُوسَى، لَوَدِدْنَا لَوْ صَبَرَ حَتَّى يُقَصَّ عَلَيْنَا مِنْ أَمْرِهِمَا ".
อับดุลลอฮ์ อิบนุ มุฮัมมัด ได้เล่าให้เราฟังว่า ซุฟยานได้เล่าให้เราฟังว่า อัมร์ได้เล่าให้เราฟังว่า สะอีด อิบนุ ญุบัยร์ได้บอกข้าพเจ้าว่า ข้าพเจ้าได้กล่าวแก่อิบนุ อับบาสว่า
"แท้จริง เนาฟ์ อัล-บิกาลี ได้อ้างว่า มูซา (ผู้ติดตามอัล-คิฎร์) ไม่ใช่ท่านนบีมูซาแห่งวงศ์วานอิสรออีล หากแต่เป็นมูซาอีกคนหนึ่ง" อิบนุ อับบาสจึงกล่าวว่า "ศัตรูของอัลลอฮ์โกหกแล้ว" อุบัยย์ อิบนุ กะอ์บได้เล่าจากท่านนบี ﷺ ว่า: "ครั้งหนึ่ง ท่านนบีมูซาได้ยืนขึ้นกล่าวปราศรัยแก่ชาวอิสรออีล มีผู้ถามท่านว่า 'ใครคือผู้ที่มีความรู้มากที่สุดในหมู่มนุษย์?' ท่านตอบว่า 'ฉันเองเป็นผู้ที่มีความรู้มากที่สุด' อัลลอฮ์จึงทรงตำหนิมูซา เนื่องจากท่านมิได้มอบความรู้สูงสุดแด่พระองค์ อัลลอฮ์จึงทรงดลใจแก่ท่านว่า 'แท้จริงมีบ่าวคนหนึ่งในหมู่บ่าวของข้า ณ จุดบรรจบของทะเลทั้งสอง เขาเป็นผู้ที่มีความรู้มากกว่าเจ้า' มูซาทูลว่า 'โอ้ พระเจ้าของข้าพระองค์! แล้วข้าพระองค์จะพบเขาได้อย่างไร?' พระองค์ตรัสว่า 'จงนำปลาตัวหนึ่งใส่ตะกร้าใหญ่ไว้ เมื่อใดที่เจ้าสูญเสียปลานั้นไป ที่นั่นแหละคือสถานที่ที่เขาอยู่' มูซาจึงออกเดินทางพร้อมกับเด็กหนุ่มผู้รับใช้ของท่าน คือ ยูชะอ์ อิบนุ นูน โดยนำปลาใส่ตะกร้าใหญ่ไปด้วย จนกระทั่งเมื่อพวกเขามาถึงโขดหิน ทั้งสองก็เอนศีรษะลงนอนหลับ ปลาได้หลุดออกจากตะกร้าและแหวกว่ายลงสู่ทะเลราวกับอุโมงค์ใต้ผืนน้ำ ซึ่งเป็นเรื่องน่าอัศจรรย์ยิ่งสำหรับทั้งมูซาและผู้รับใช้ของท่าน พวกเขาเดินทางต่อตลอดช่วงเวลาที่เหลือของคืนนั้นและวันรุ่งขึ้น เมื่อรุ่งเช้า มูซากล่าวแก่ผู้รับใช้ว่า 'จงนำอาหารเช้ามาให้เราเถิด แท้จริงในการเดินทางครั้งนี้ เราได้พบกับความเหนื่อยยากอย่างมาก' แต่มูซามิได้รู้สึกถึงความเหนื่อยยากจนกว่าจะได้ผ่านพ้นสถานที่ซึ่งพระองค์ทรงบัญชาไว้ ผู้รับใช้จึงกล่าวแก่ท่านว่า 'ท่านจำได้หรือไม่ เมื่อเราพักแรมอยู่ที่โขดหินนั้น แท้จริงข้าพเจ้าได้ลืมปลาไป' มูซากล่าวว่า 'นั่นแหละคือสิ่งที่เรามุ่งแสวงหา' ดังนั้นทั้งสองจึงย้อนรอยเท้ากลับไปตามทางเดิม จนกระทั่งมาถึงโขดหินนั้น ก็พบชายผู้หนึ่งถูกคลุมด้วยผ้า (หรือเขากำลังคลุมตัวเองด้วยผ้าของเขา) มูซาจึงให้สลาม อัล-คิฎร์จึงกล่าวว่า 'ในแผ่นดินของท่านมีการทักทายกันอย่างไรหรือ?' มูซากล่าวว่า 'ฉันคือมูซา' อัล-คิฎร์ถามว่า 'มูซาแห่งวงศ์วานอิสรออีลหรือ?' มูซาตอบว่า 'ใช่' และกล่าวเสริมว่า 'ฉันขอติดตามท่าน เพื่อที่ท่านจะได้สอนความรู้จากสิ่งที่ท่านได้รับการสอนมาแก่ฉันได้หรือไม่?' อัล-คิฎร์กล่าวว่า 'แท้จริงท่านจะไม่อาจอดทนอยู่กับฉันได้หรอก โอ้มูซาเอ๋ย! แท้จริงฉันมีความรู้บางส่วนจากความรู้ของอัลลอฮ์ ซึ่งพระองค์ทรงสอนฉัน แต่ท่านไม่รู้ และท่านก็มีความรู้ซึ่งอัลลอฮ์ทรงสอนท่าน แต่ฉันไม่รู้เช่นกัน' มูซากล่าวว่า 'หากอัลลอฮ์ทรงประสงค์ ท่านจะพบว่าฉันเป็นผู้มีความอดทน และฉันจะไม่ฝ่าฝืนคำสั่งใดๆ ของท่านเลย' ดังนั้นทั้งสองจึงออกเดินทางเดินเลียบชายฝั่งทะเล โดยไม่มีเรือ ระหว่างนั้นมีเรือลำหนึ่งแล่นผ่านมา พวกเขาจึงร้องขอให้ลูกเรือนำพวกเขาขึ้นเรือ ลูกเรือจำอัล-คิฎร์ได้ จึงนำพวกเขาขึ้นเรือโดยไม่คิดค่าโดยสาร จากนั้นนกกระจอกตัวหนึ่งบินมาเกาะที่ขอบเรือ แล้วจิกน้ำทะเลหนึ่งหรือสองครั้ง อัล-คิฎร์จึงกล่าวว่า 'โอ้มูซาเอ๋ย! ความรู้ของฉันและความรู้ของท่าน มิได้ลดทอนความรู้ของอัลลอฮ์ไปได้เลย เว้นแต่เพียงเท่าที่นกกระจอกตัวนี้จิกน้ำทะเลไปเท่านั้น' อัล-คิฎร์จึงตั้งใจไปที่แผ่นกระดานแผ่นหนึ่งของเรือ แล้วดึงมันออกมา มูซากล่าวว่า 'ผู้คนเหล่านี้ให้เรานั่งเรือฟรี แต่ท่านกลับไปทำลายเรือของพวกเขา เพื่อให้ผู้คนบนเรือจมน้ำตายหรือ?' อัล-คิฎร์กล่าวว่า 'ฉันมิได้บอกท่านแล้วหรือว่า ท่านจะไม่อาจอดทนอยู่กับฉันได้?' มูซากล่าวว่า 'โปรดอย่าเอาผิดฉันในสิ่งที่ฉันลืมเลย' และการละเมิดครั้งแรกของมูซานั้นเกิดจากความหลงลืม จากนั้นทั้งสองก็เดินทางต่อไป จนพบเด็กชายคนหนึ่งกำลังเล่นอยู่กับเด็กๆ คนอื่นๆ อัล-คิฎร์จึงจับศีรษะของเด็กชายคนนั้นจากด้านบน แล้วดึงศีรษะออกด้วยมือของตน (คือฆ่าเขาเสีย) มูซากล่าวว่า 'ท่านฆ่าชีวิตที่บริสุทธิ์โดยมิได้เป็นการชดเชยชีวิตอื่นกระนั้นหรือ?' อัล-คิฎร์กล่าวว่า 'ฉันมิได้บอกท่านแล้วหรือว่า ท่านจะไม่อาจอดทนอยู่กับฉันได้?' อิบนุ อุยัยนะห์กล่าวว่า (การย้ำเตือนครั้งที่สองนี้หนักแน่นกว่า) จากนั้นทั้งสองก็เดินทางต่อไป จนกระทั่งเมื่อมาถึงหมู่บ้านแห่งหนึ่ง พวกเขาขออาหารจากชาวหมู่บ้านนั้น แต่ชาวบ้านปฏิเสธที่จะต้อนรับพวกเขา แล้วทั้งสองก็พบกำแพงในที่นั้นที่กำลังจะพังทลายลง อัล-คิฎร์จึงซ่อมแซมมันด้วยมือของเขาเอง มูซากล่าวแก่เขาว่า 'หากท่านประสงค์ ท่านย่อมเรียกค่าจ้างสำหรับการนี้ได้' อัล-คิฎร์กล่าวว่า 'นี่คือการแยกทางระหว่างฉันกับท่าน' ท่านนบี ﷺ กล่าวว่า 'ขออัลลอฮ์ทรงเมตตามูซาเถิด! เราปรารถนายิ่งนัก หากท่านได้อดทน เพื่อให้เรื่องราวของทั้งสองได้ถูกเล่าขานแก่พวกเราเพิ่มเติม'
คำแปลและคำอธิบายโดย Khutba World แปลจากภาษาอาหรับ
มูซาเรียนรู้ว่าความรู้มีขอบเขต และความอดทนเปิดพื้นที่ให้เกิดปัญญา
บ่าวคนหนึ่งที่อัลลอฮ์ประทานความรู้พิเศษให้ มูซา ﷺ เดินทางไปกับเขาเพื่อเรียนรู้จากเขา
สถานที่ซึ่งอัลลอฮ์ทรงกำหนดให้มูซา ﷺ เป็นจุดหมายเพื่อไปพบอัลคิฎร์
ยอมรับว่าความรู้ของมนุษย์มีขีดจำกัด และอัลลอฮ์คือแหล่งที่มาสูงสุดแห่งความรู้
บรรดานักวิชาการยุคคลาสสิกสรุปจากเรื่องนี้ว่า ผู้มีความรู้ควรถ่อมตนและยกความรู้ของตนกลับไปยังอัลลอฮ์ การพบกันครั้งนี้ยังแสดงให้เห็นว่าความรู้มีหลายแขนง มูซา ﷺ มีความรู้บางอย่างที่อัลคิฎร์ไม่มี และในทางกลับกัน นักวิชาการเน้นว่ามูซา ﷺ ปฏิบัติตามสิ่งที่เห็นได้และกฎเกณฑ์ที่ท่านรู้ เรื่องนี้ไม่ได้ให้อำนาจแก่ผู้ใดในการปฏิบัติต่อผู้อื่นอย่างอยุติธรรมโดยอ้างความรู้ที่ซ่อนเร้น นอกจากนี้ ผู้เรียนควรแสดงความอดทนและความเคารพ ส่วนผู้สอนควรชี้แจงขอบเขตของการสอนให้ชัดเจน
- เมื่อถูกถามในสิ่งที่ไม่แน่ใจ ให้กล่าวว่า “อัลลอฮ์ทรงรู้ดีที่สุด” แล้วตรวจสอบอย่างรอบคอบ
- เมื่อเรียนจากผู้อื่น จงตั้งใจฟังอย่างอดทนและถามโดยไม่ด่วนสรุปในสิ่งที่ยังไม่เข้าใจ
- เมื่อเผชิญความยากลำบาก จงตระหนักว่าเราอาจไม่รู้ปัญญาเบื้องหลังทั้งหมด แต่ยังต้องยึดมั่นในความยุติธรรมและกฎเกณฑ์ที่ชัดเจน
หะดีษทุกวันในภาษาของคุณ
แอปจะมอบหะดีษพร้อมคำอธิบายให้คุณทุกวัน และแสดงเป็นวิดเจ็ตบนโทรศัพท์ได้ ใช้งานฟรี