Sahih al-Bukhari หะดีษที่ 3094
รายงานโดย Malik ibn Aws ibn al-Hadathan พร้อมข้อความภาษาอาหรับ คำแปลของเรา และคำอธิบาย
รายงานโดย Malik ibn Aws ibn al-Hadathan
Sahih al-Bukhari ได้รับการยอมรับว่าเชื่อถือได้ทั้งหมด
ตัวบทหะดีษ
حَدَّثَنَا إِسْحَاقُ بْنُ مُحَمَّدٍ الْفَرْوِيُّ، حَدَّثَنَا مَالِكُ بْنُ أَنَسٍ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، عَنْ مَالِكِ بْنِ أَوْسِ بْنِ الْحَدَثَانِ،، وَكَانَ، مُحَمَّدُ بْنُ جُبَيْرٍ ذَكَرَ لِي ذِكْرًا مِنْ حَدِيثِهِ ذَلِكَ، فَانْطَلَقْتُ حَتَّى أَدْخُلَ عَلَى مَالِكِ بْنِ أَوْسٍ، فَسَأَلْتُهُ عَنْ ذَلِكَ الْحَدِيثِ فَقَالَ مَالِكٌ بَيْنَا أَنَا جَالِسٌ فِي أَهْلِي حِينَ مَتَعَ النَّهَارُ، إِذَا رَسُولُ عُمَرَ بْنِ الْخَطَّابِ يَأْتِينِي فَقَالَ أَجِبْ أَمِيرَ الْمُؤْمِنِينَ. فَانْطَلَقْتُ مَعَهُ حَتَّى أَدْخُلَ عَلَى عُمَرَ، فَإِذَا هُوَ جَالِسٌ عَلَى رِمَالِ سَرِيرٍ، لَيْسَ بَيْنَهُ وَبَيْنَهُ فِرَاشٌ مُتَّكِئٌ عَلَى وِسَادَةٍ مِنْ أَدَمٍ، فَسَلَّمْتُ عَلَيْهِ ثُمَّ جَلَسْتُ فَقَالَ يَا مَالِ، إِنَّهُ قَدِمَ عَلَيْنَا مِنْ قَوْمِكَ أَهْلُ أَبْيَاتٍ، وَقَدْ أَمَرْتُ فِيهِمْ بِرَضْخٍ فَاقْبِضْهُ فَاقْسِمْهُ بَيْنَهُمْ. فَقُلْتُ يَا أَمِيرَ الْمُؤْمِنِينَ، لَوْ أَمَرْتَ بِهِ غَيْرِي. قَالَ اقْبِضْهُ أَيُّهَا الْمَرْءُ. فَبَيْنَا أَنَا جَالِسٌ عِنْدَهُ أَتَاهُ حَاجِبُهُ يَرْفَا فَقَالَ هَلْ لَكَ فِي عُثْمَانَ وَعَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ عَوْفٍ وَالزُّبَيْرِ وَسَعْدِ بْنِ أَبِي وَقَّاصٍ يَسْتَأْذِنُونَ قَالَ نَعَمْ. فَأَذِنَ لَهُمْ فَدَخَلُوا فَسَلَّمُوا وَجَلَسُوا، ثُمَّ جَلَسَ يَرْفَا يَسِيرًا ثُمَّ قَالَ هَلْ لَكَ فِي عَلِيٍّ وَعَبَّاسٍ قَالَ نَعَمْ. فَأَذِنَ لَهُمَا، فَدَخَلاَ فَسَلَّمَا فَجَلَسَا، فَقَالَ عَبَّاسٌ يَا أَمِيرَ الْمُؤْمِنِينَ، اقْضِ بَيْنِي وَبَيْنَ هَذَا. وَهُمَا يَخْتَصِمَانِ فِيمَا أَفَاءَ اللَّهُ عَلَى رَسُولِهِ صلى الله عليه وسلم مِنْ بَنِي النَّضِيرِ. فَقَالَ الرَّهْطُ عُثْمَانُ وَأَصْحَابُهُ يَا أَمِيرَ الْمُؤْمِنِينَ، اقْضِ بَيْنَهُمَا وَأَرِحْ أَحَدَهُمَا مِنَ الآخَرِ. قَالَ عُمَرُ تَيْدَكُمْ، أَنْشُدُكُمْ بِاللَّهِ الَّذِي بِإِذْنِهِ تَقُومُ السَّمَاءُ وَالأَرْضُ، هَلْ تَعْلَمُونَ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ " لاَ نُورَثُ مَا تَرَكْنَا صَدَقَةٌ ". يُرِيدُ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم نَفْسَهُ. قَالَ الرَّهْطُ قَدْ قَالَ ذَلِكَ. فَأَقْبَلَ عُمَرُ عَلَى عَلِيٍّ وَعَبَّاسٍ فَقَالَ أَنْشُدُكُمَا اللَّهَ، أَتَعْلَمَانِ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَدْ قَالَ ذَلِكَ قَالاَ قَدْ قَالَ ذَلِكَ. قَالَ عُمَرُ فَإِنِّي أُحَدِّثُكُمْ عَنْ هَذَا الأَمْرِ، إِنَّ اللَّهَ قَدْ خَصَّ رَسُولَهُ صلى الله عليه وسلم فِي هَذَا الْفَىْءِ بِشَىْءٍ لَمْ يُعْطِهِ أَحَدًا غَيْرَهُ ـ ثُمَّ قَرَأَ {وَمَا أَفَاءَ اللَّهُ عَلَى رَسُولِهِ مِنْهُمْ} إِلَى قَوْلِهِ {قَدِيرٌ} ـ فَكَانَتْ هَذِهِ خَالِصَةً لِرَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم. وَاللَّهِ مَا احْتَازَهَا دُونَكُمْ، وَلاَ اسْتَأْثَرَ بِهَا عَلَيْكُمْ قَدْ أَعْطَاكُمُوهُ، وَبَثَّهَا فِيكُمْ حَتَّى بَقِيَ مِنْهَا هَذَا الْمَالُ، فَكَانَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يُنْفِقُ عَلَى أَهْلِهِ نَفَقَةَ سَنَتِهِمْ مِنْ هَذَا الْمَالِ، ثُمَّ يَأْخُذُ مَا بَقِيَ فَيَجْعَلُهُ مَجْعَلَ مَالِ اللَّهِ، فَعَمِلَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم بِذَلِكَ حَيَاتَهُ، أَنْشُدُكُمْ بِاللَّهِ هَلْ تَعْلَمُونَ ذَلِكَ قَالُوا نَعَمْ. ثُمَّ قَالَ لِعَلِيٍّ وَعَبَّاسٍ أَنْشُدُكُمَا بِاللَّهِ هَلْ تَعْلَمَانِ ذَلِكَ قَالَ عُمَرُ ثُمَّ تَوَفَّى اللَّهُ نَبِيَّهُ صلى الله عليه وسلم فَقَالَ أَبُو بَكْرٍ أَنَا وَلِيُّ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم. فَقَبَضَهَا أَبُو بَكْرٍ، فَعَمِلَ فِيهَا بِمَا عَمِلَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم، وَاللَّهُ يَعْلَمُ إِنَّهُ فِيهَا لَصَادِقٌ بَارٌّ رَاشِدٌ تَابِعٌ لِلْحَقِّ، ثُمَّ تَوَفَّى اللَّهُ أَبَا بَكْرٍ، فَكُنْتُ أَنَا وَلِيَّ أَبِي بَكْرٍ، فَقَبَضْتُهَا سَنَتَيْنِ مِنْ إِمَارَتِي، أَعْمَلُ فِيهَا بِمَا عَمِلَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَمَا عَمِلَ فِيهَا أَبُو بَكْرٍ، وَاللَّهُ يَعْلَمُ إِنِّي فِيهَا لَصَادِقٌ بَارٌّ رَاشِدٌ تَابِعٌ لِلْحَقِّ، ثُمَّ جِئْتُمَانِي تُكَلِّمَانِي وَكَلِمَتُكُمَا وَاحِدَةٌ، وَأَمْرُكُمَا وَاحِدٌ، جِئْتَنِي يَا عَبَّاسُ تَسْأَلُنِي نَصِيبَكَ مِنِ ابْنِ أَخِيكَ، وَجَاءَنِي هَذَا ـ يُرِيدُ عَلِيًّا ـ يُرِيدُ نَصِيبَ امْرَأَتِهِ مِنْ أَبِيهَا، فَقُلْتُ لَكُمَا إِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ " لاَ نُورَثُ مَا تَرَكْنَا صَدَقَةٌ ". فَلَمَّا بَدَا لِي أَنْ أَدْفَعَهُ إِلَيْكُمَا قُلْتُ إِنْ شِئْتُمَا دَفَعْتُهَا إِلَيْكُمَا عَلَى أَنَّ عَلَيْكُمَا عَهْدَ اللَّهِ وَمِيثَاقَهُ لَتَعْمَلاَنِ فِيهَا بِمَا عَمِلَ فِيهَا رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم، وَبِمَا عَمِلَ فِيهَا أَبُو بَكْرٍ، وَبِمَا عَمِلْتُ فِيهَا مُنْذُ وَلِيتُهَا، فَقُلْتُمَا ادْفَعْهَا إِلَيْنَا. فَبِذَلِكَ دَفَعْتُهَا إِلَيْكُمَا، فَأَنْشُدُكُمْ بِاللَّهِ، هَلْ دَفَعْتُهَا إِلَيْهِمَا بِذَلِكَ قَالَ الرَّهْطُ نَعَمْ. ثُمَّ أَقْبَلَ عَلَى عَلِيٍّ وَعَبَّاسٍ فَقَالَ أَنْشُدُكُمَا بِاللَّهِ هَلْ دَفَعْتُهَا إِلَيْكُمَا بِذَلِكَ قَالاَ نَعَمْ. قَالَ فَتَلْتَمِسَانِ مِنِّي قَضَاءً غَيْرَ ذَلِكَ فَوَاللَّهِ الَّذِي بِإِذْنِهِ تَقُومُ السَّمَاءُ وَالأَرْضُ، لاَ أَقْضِي فِيهَا قَضَاءً غَيْرَ ذَلِكَ، فَإِنْ عَجَزْتُمَا عَنْهَا فَادْفَعَاهَا إِلَىَّ، فَإِنِّي أَكْفِيكُمَاهَا.
อิสฮาก บิน มุฮัมมัด อัล-ฟารวี ได้เล่าให้เราฟัง มาลิก บิน อะนัส ได้เล่าให้เราฟัง จากอิบนุ ชิฮาบ จากมาลิก บิน เอาส์ บิน อัล-หะดัษาน โดยมุฮัมมัด บิน ญุบัยร์ เคยกล่าวถึงส่วนหนึ่งของหะดีษนี้แก่ข้าพเจ้า ข้าพเจ้าจึงเดินทางไปหา มาลิก บิน เอาส์ เพื่อสอบถามเกี่ยวกับหะดีษดังกล่าว มาลิกกล่าวว่า
"ขณะที่ฉันกำลังนั่งอยู่กับครอบครัว เมื่อตะวันขึ้นสูงและอากาศร้อนจัด ทันใดนั้น ทูตของอุมัร บิน อัล-ค็อฏฏอบ ก็มาหาฉันแล้วกล่าวว่า 'อะมีรุลมุอ์มินีนเรียกท่านไปพบ' ฉันจึงติดตามเขาไปจนกระทั่งเข้าไปหาอุมัร พบว่าเขากำลังนั่งอยู่บนเตียงที่ทำจากทางอินทผลัมโดยไม่มีที่นอนปูรอง และพิงหมอนหนังอยู่ ฉันได้ให้สลามแล้วนั่งลง เขากล่าวว่า 'โอ้ มาลีเอ๋ย มีผู้คนจากกลุ่มชนของท่านหลายครัวเรือนมาถึงแล้ว และฉันได้สั่งให้มอบของขวัญแก่พวกเขา ท่านจงรับไปและแจกจ่ายให้แก่พวกเขาเถิด' ฉันกล่าวว่า 'โอ้ อะมีรุลมุอ์มินีน ขอท่านโปรดสั่งให้คนอื่นทำเถิด' เขากล่าวว่า 'ชายเอ๋ย จงรับไปเถิด' ขณะที่ฉันนั่งอยู่กับเขา ยัรฟา ผู้รักษาประตูก็เข้ามากราบทูลว่า 'อุษมาน อับดุรเราะห์มาน บิน เอาฟ์ อัซ-ซุบัยร์ และซะอัด บิน อะบี วักกอส ขอเข้าเฝ้า จะอนุญาตหรือไม่?' อุมัรกล่าวว่า 'อนุญาต' พวกเขาจึงได้รับอนุญาต เข้ามาให้สลามและนั่งลง สักครู่หนึ่งยัรฟาก็มาอีกครั้งและกล่าวว่า 'จะให้อาลีและอับบาสเข้าเฝ้าหรือไม่?' อุมัรกล่าวว่า 'อนุญาต' ทั้งสองจึงได้รับอนุญาต เข้ามาให้สลามและนั่งลง แล้วอับบาสก็กล่าวว่า 'โอ้ อะมีรุลมุอ์มินีน โปรดตัดสินระหว่างข้าพเจ้ากับคนนี้เถิด' ทั้งสองกำลังโต้แย้งกันเรื่องทรัพย์สินฟัยอ์ (ทรัพย์ที่ได้มาโดยไม่ต้องสู้รบ) จากเผ่าบนูนะฎีร ซึ่งอัลลอฮ์ทรงประทานให้แก่เราะสูลของพระองค์ ﷺ กลุ่มคนคืออุษมานและสหายของเขาจึงกล่าวว่า 'โอ้ อะมีรุลมุอ์มินีน โปรดตัดสินระหว่างทั้งสองและทำให้พวกเขาพ้นจากข้อพิพาทเถิด' อุมัรกล่าวว่า 'ช้าก่อน! ข้าพเจ้าขอวิงวอนต่ออัลลอฮ์ผู้ทรงให้ฟ้าและแผ่นดินดำรงอยู่ด้วยพระอนุมัติของพระองค์ พวกท่านรู้หรือไม่ว่า เราะสูลุลลอฮ์ ﷺ กล่าวว่า "พวกเราไม่ถูกสืบมรดก สิ่งที่เราทิ้งไว้เป็นเศาะดะเกาะฮ์" และเราะสูลุลลอฮ์ ﷺ ทรงหมายถึงตัวพระองค์เอง?' กลุ่มคนกล่าวว่า 'ท่านกล่าวเช่นนั้นจริง' อุมัรจึงหันไปหาอาลีและอับบาสแล้วกล่าวว่า 'ข้าพเจ้าขอวิงวอนต่ออัลลอฮ์ ท่านทั้งสองรู้หรือไม่ว่าเราะสูลุลลอฮ์ ﷺ กล่าวเช่นนั้น?' ทั้งสองตอบว่า 'ท่านกล่าวเช่นนั้นจริง' อุมัรกล่าวว่า 'ดังนั้น ข้าพเจ้าจะเล่าเรื่องนี้ให้ท่านฟัง แท้จริงอัลลอฮ์ได้ทรงเจาะจงมอบบางสิ่งจากฟัยอ์นี้ให้แก่เราะสูลของพระองค์ ﷺ ซึ่งมิได้ทรงให้แก่ผู้ใดอื่นนอกจากพระองค์' จากนั้นท่านได้อ่านอายะฮ์ 'สิ่งที่อัลลอฮ์ทรงคืนให้แก่เราะสูลของพระองค์จากพวกเขา...' จนถึง '...เป็นผู้ทรงอำนาจยิ่ง' — สิ่งนี้เป็นสิทธิเฉพาะของเราะสูลุลลอฮ์ ﷺ ขอสาบานต่ออัลลอฮ์ พระองค์มิได้ยึดครองมันไว้เพียงลำพังโดยไม่รวมพวกท่าน และมิได้ถือเอาเป็นเอกสิทธิ์เหนือพวกท่าน แต่พระองค์ได้มอบมันให้แก่พวกท่านและแจกจ่ายในหมู่พวกท่าน จนเหลือเพียงทรัพย์สินส่วนนี้ เราะสูลุลลอฮ์ ﷺ ทรงใช้จ่ายเลี้ยงดูครอบครัวตลอดปีจากทรัพย์สินนี้ แล้วนำส่วนที่เหลือไปใช้ในหนทางของอัลลอฮ์ เราะสูลุลลอฮ์ ﷺ ทรงปฏิบัติเช่นนี้ตลอดพระชนม์ชีพ ข้าพเจ้าขอวิงวอนต่ออัลลอฮ์ พวกท่านรู้หรือไม่?' พวกเขาตอบว่า 'รู้' จากนั้นท่านกล่าวกับอาลีและอับบาสว่า 'ข้าพเจ้าขอวิงวอนต่ออัลลอฮ์ ท่านทั้งสองรู้หรือไม่?' อุมัรกล่าวต่อ 'ครั้นเมื่ออัลลอฮ์ทรงรับนะบีของพระองค์ ﷺ ไปแล้ว อบูบักรกล่าวว่า "ฉันเป็นผู้สืบทอดของเราะสูลุลลอฮ์ ﷺ" อบูบักรจึงรับทรัพย์สินนี้มาดูแลและจัดการดังที่เราะสูลุลลอฮ์ ﷺ ทรงกระทำ และอัลลอฮ์ทรงทราบดีว่าเขาเป็นผู้สัตย์จริง ดีงาม ถูกต้อง และปฏิบัติตามความจริง ต่อมาอัลลอฮ์ทรงรับอบูบักรไป ข้าพเจ้าจึงเป็นผู้สืบทอดของอบูบักร และได้ดูแลทรัพย์สินนี้มาสองปีในการปกครองของข้าพเจ้า โดยจัดการดังที่เราะสูลุลลอฮ์ ﷺ และอบูบักรได้กระทำ และอัลลอฮ์ทรงทราบดีว่าข้าพเจ้าเป็นผู้สัตย์จริง ดีงาม ถูกต้อง และปฏิบัติตามความจริง หลังจากนั้นท่านทั้งสองมาหาข้าพเจ้าด้วยคำพูดเดียวกันและจุดประสงค์เดียวกัน อับบาสเอ๋ย ท่านมาขอส่วนแบ่งจากหลานชายของท่าน และคนนี้ (หมายถึงอาลี) มาขอส่วนแบ่งของภรรยาจากบิดาของเธอ ข้าพเจ้าบอกท่านทั้งสองว่า เราะสูลุลลอฮ์ ﷺ กล่าวว่า "พวกเราไม่ถูกสืบมรดก สิ่งที่เราทิ้งไว้เป็นเศาะดะเกาะฮ์" เมื่อข้าพเจ้าเห็นสมควรที่จะมอบทรัพย์สินนี้ให้แก่ท่านทั้งสอง ข้าพเจ้าจึงกล่าวว่า "หากท่านทั้งสองประสงค์ ข้าพเจ้าจะมอบให้ โดยมีเงื่อนไขว่าท่านทั้งสองจะต้องให้สัญญาและพันธะสัญญาต่ออัลลอฮ์ว่าจะจัดการดังที่เราะสูลุลลอฮ์ ﷺ อบูบักร และข้าพเจ้าได้จัดการนับตั้งแต่รับหน้าที่มา" ท่านทั้งสองจึงกล่าวว่า "จงมอบให้เราเถิด" ด้วยเงื่อนไขนั้น ข้าพเจ้าจึงมอบให้ ข้าพเจ้าขอวิงวอนต่ออัลลอฮ์ ข้าพเจ้าได้มอบให้พวกเขาด้วยเงื่อนไขดังกล่าวใช่หรือไม่?' กลุ่มคนตอบว่า 'ใช่' จากนั้นท่านหันไปหาอาลีและอับบาสแล้วกล่าวว่า 'ข้าพเจ้าขอวิงวอนต่ออัลลอฮ์ ข้าพเจ้าได้มอบให้ท่านทั้งสองด้วยเงื่อนไขดังกล่าวใช่หรือไม่?' ทั้งสองตอบว่า 'ใช่' ท่านกล่าวว่า 'แล้วบัดนี้ท่านทั้งสองยังต้องการคำตัดสินอื่นอีกหรือ? ขอสาบานต่ออัลลอฮ์ผู้ทรงให้ฟ้าและแผ่นดินดำรงอยู่ด้วยพระอนุมัติของพระองค์ ข้าพเจ้าจะไม่ตัดสินในเรื่องนี้นอกจากคำตัดสินเดิม หากท่านทั้งสองไม่สามารถจัดการได้ ก็นำมันกลับมาให้ข้าพเจ้าเถิด ข้าพเจ้าจะจัดการแทนท่านทั้งสอง'
คำแปลและคำอธิบายโดย Khutba World แปลจากภาษาอาหรับ
ʿUmar ดูแลทรัพย์สินของบะนูอันนะฎีรในฐานะทรัพย์สินเพื่อการกุศล ไม่ใช่มรดก
ʿAlī และʿAbbās ขอให้ʿUmarตัดสินเรื่องการดูแลทรัพย์สินของบะนูอันนะฎีร ʿUmarเตือนพวกเขาถึงคำกล่าวที่ว่า สิ่งที่บรรดานบีทิ้งไว้ถือเป็นเศาะดะเกาะฮ์ และถึงข้อตกลงเรื่องการดูแลที่พวกเขาเคยยอมรับไว้ก่อนหน้านี้
ทรัพย์สินที่ตกเป็นของประชาคมมุสลิมโดยไม่ต้องมีการสู้รบ
ทรัพย์สินเพื่อการกุศลที่จัดไว้ใช้ในทางดี ไม่ใช่มรดกส่วนบุคคล
หนึ่งในห้าของทรัพย์เชลยศึกบางประเภท ซึ่งกฎอิสลามกำหนดให้มีวัตถุประสงค์เฉพาะ
นักวิชาการยุคคลาสสิกอนุมานจากรายงานนี้ว่า บรรดานบีไม่ได้ทิ้งมรดกส่วนบุคคลไว้ แต่ทรัพย์สินที่พวกท่านทิ้งไว้จะถูกใช้ตามวัตถุประสงค์ที่กำหนดไว้ นักวิชาการอภิปรายถึงสถานะทางกฎหมายและการจัดการทรัพย์สินนี้โดยละเอียด แต่ประเด็นหลักในรายงานนี้คืออบูบักร์และʿUmarได้สืบทอดแนวปฏิบัติของนบี ﷺ นอกจากนี้ยังแสดงให้เห็นว่าผู้ดูแลทรัพย์สินสาธารณะต้องจัดการอย่างรอบคอบและรักษาเงื่อนไขที่ตกลงกันไว้ มัซฮับซุนนีทั้งสี่ยอมรับหลักการที่ว่าบรรดานบีไม่ได้ถูกสืบทอดมรดกเช่นเดียวกับบุคคลทั่วไป ขณะที่อธิบายการประยุกต์ใช้และการดูแลทรัพย์สินเฉพาะประเภทนี้ไว้โดยละเอียด
- เมื่อดูแลทรัพย์สินส่วนรวมหรือทรัพย์สินเพื่อการกุศล ให้กำหนดเงื่อนไขให้ชัดเจนและปฏิบัติตามอย่างเคร่งครัด
- ก่อนตัดสินใจ จงอาศัยความรู้ที่เชื่อถือได้และรับฟังทุกฝ่ายที่เกี่ยวข้อง
- จงใช้ทรัพยากรที่กำหนดไว้เพื่อจุดประสงค์อันดีตามจุดประสงค์นั้น แม้ผู้ดูแลจะเปลี่ยนมือก็ตาม
หะดีษทุกวันในภาษาของคุณ
แอปจะมอบหะดีษพร้อมคำอธิบายให้คุณทุกวัน และแสดงเป็นวิดเจ็ตบนโทรศัพท์ได้ ใช้งานฟรี