การเลี้ยงดูครอบครัว · Sahih al-Bukhari

Sahih al-Bukhari หะดีษที่ 5358

ข้อความภาษาอาหรับ พร้อมคำแปลของเราและคำอธิบาย

Sahih (เชื่อถือได้)หนังสือ: การเลี้ยงดูครอบครัว
صحيح البخاري

ตัวบทหะดีษ

ข้อความภาษาอาหรับ

حَدَّثَنَا سَعِيدُ بْنُ عُفَيْرٍ، قَالَ حَدَّثَنِي اللَّيْثُ، قَالَ حَدَّثَنِي عُقَيْلٌ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، قَالَ أَخْبَرَنِي مَالِكُ بْنُ أَوْسِ بْنِ الْحَدَثَانِ، وَكَانَ، مُحَمَّدُ بْنُ جُبَيْرِ بْنِ مُطْعِمٍ ذَكَرَ لِي ذِكْرًا مِنْ حَدِيثِهِ، فَانْطَلَقْتُ حَتَّى دَخَلْتُ عَلَى مَالِكِ بْنِ أَوْسٍ فَسَأَلْتُهُ فَقَالَ مَالِكٌ انْطَلَقْتُ حَتَّى أَدْخُلَ عَلَى عُمَرَ، إِذْ أَتَاهُ حَاجِبُهُ يَرْفَا فَقَالَ هَلْ لَكَ فِي عُثْمَانَ وَعَبْدِ الرَّحْمَنِ وَالزُّبَيْرِ وَسَعْدٍ يَسْتَأْذِنُونَ قَالَ نَعَمْ‏.‏ فَأَذِنَ لَهُمْ ـ قَالَ ـ فَدَخَلُوا وَسَلَّمُوا فَجَلَسُوا، ثُمَّ لَبِثَ يَرْفَا قَلِيلاً فَقَالَ لِعُمَرَ هَلْ لَكَ فِي عَلِيٍّ وَعَبَّاسٍ قَالَ نَعَمْ‏.‏ فَأَذِنَ لَهُمَا، فَلَمَّا دَخَلاَ سَلَّمَا وَجَلَسَا، فَقَالَ عَبَّاسٌ يَا أَمِيرَ الْمُؤْمِنِينَ اقْضِ بَيْنِي وَبَيْنَ هَذَا‏.‏ فَقَالَ الرَّهْطُ عُثْمَانُ وَأَصْحَابُهُ يَا أَمِيرَ الْمُؤْمِنِينَ اقْضِ بَيْنَهُمَا، وَأَرِحْ أَحَدَهُمَا مِنَ الآخَرِ‏.‏ فَقَالَ عُمَرُ اتَّئِدُوا أَنْشُدُكُمْ بِاللَّهِ الَّذِي بِهِ تَقُومُ السَّمَاءُ وَالأَرْضُ، هَلْ تَعْلَمُونَ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ ‏"‏ لاَ نُورَثُ مَا تَرَكْنَا صَدَقَةٌ ‏"‏‏.‏ يُرِيدُ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم نَفْسَهُ‏.‏ قَالَ الرَّهْطُ قَدْ قَالَ ذَلِكَ‏.‏ فَأَقْبَلَ عُمَرُ عَلَى عَلِيٍّ وَعَبَّاسٍ فَقَالَ أَنْشُدُكُمَا بِاللَّهِ هَلْ تَعْلَمَانِ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ ذَلِكَ قَالاَ قَدْ قَالَ ذَلِكَ‏.‏ قَالَ عُمَرُ فَإِنِّي أُحَدِّثُكُمْ عَنْ هَذَا الأَمْرِ، إِنَّ اللَّهَ كَانَ خَصَّ رَسُولَهُ صلى الله عليه وسلم فِي هَذَا الْمَالِ بِشَىْءٍ لَمْ يُعْطِهِ أَحَدًا غَيْرَهُ، قَالَ اللَّهُ ‏{‏مَا أَفَاءَ اللَّهُ عَلَى رَسُولِهِ مِنْهُمْ فَمَا أَوْجَفْتُمْ عَلَيْهِ مِنْ خَيْلٍ‏}‏ إِلَى قَوْلِهِ ‏{‏قَدِيرٌ‏}‏‏.‏ فَكَانَتْ هَذِهِ خَالِصَةً لِرَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَاللَّهِ مَا احْتَازَهَا دُونَكُمْ وَلاَ اسْتَأْثَرَ بِهَا عَلَيْكُمْ، لَقَدْ أَعْطَاكُمُوهَا وَبَثَّهَا فِيكُمْ، حَتَّى بَقِيَ مِنْهَا هَذَا الْمَالُ، فَكَانَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يُنْفِقُ عَلَى أَهْلِهِ نَفَقَةَ سَنَتِهِمْ مِنْ هَذَا الْمَالِ، ثُمَّ يَأْخُذُ مَا بَقِيَ، فَيَجْعَلُهُ مَجْعَلَ مَالِ اللَّهِ، فَعَمِلَ بِذَلِكَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم حَيَاتَهُ، أَنْشُدُكُمْ بِاللَّهِ، هَلْ تَعْلَمُونَ ذَلِكَ قَالُوا نَعَمْ‏.‏ قَالَ لِعَلِيٍّ وَعَبَّاسٍ أَنْشُدُكُمَا بِاللَّهِ هَلْ تَعْلَمَانِ ذَلِكَ قَالاَ نَعَمْ‏.‏ ثُمَّ تَوَفَّى اللَّهُ نَبِيَّهُ صلى الله عليه وسلم فَقَالَ أَبُو بَكْرٍ أَنَا وَلِيُّ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَقَبَضَهَا أَبُو بَكْرٍ يَعْمَلُ فِيهَا بِمَا عَمِلَ بِهِ فِيهَا رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَأَنْتُمَا حِينَئِذٍ ـ وَأَقْبَلَ عَلَى عَلِيٍّ وَعَبَّاسٍ ـ تَزْعُمَانِ أَنَّ أَبَا بَكْرٍ كَذَا وَكَذَا، وَاللَّهُ يَعْلَمُ أَنَّهُ فِيهَا صَادِقٌ بَارٌّ رَاشِدٌ تَابِعٌ لِلْحَقِّ، ثُمَّ تَوَفَّى اللَّهُ أَبَا بَكْرٍ فَقُلْتُ أَنَا وَلِيُّ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَأَبِي بَكْرٍ، فَقَبَضْتُهَا سَنَتَيْنِ أَعْمَلُ فِيهَا بِمَا عَمِلَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَأَبُو بَكْرٍ، ثُمَّ جِئْتُمَانِي وَكَلِمَتُكُمَا وَاحِدَةٌ وَأَمْرُكُمَا جَمِيعٌ، جِئْتَنِي تَسْأَلُنِي نَصِيبَكَ مِنِ ابْنِ أَخِيكَ، وَأَتَى هَذَا يَسْأَلُنِي نَصِيبَ امْرَأَتِهِ مِنْ أَبِيهَا، فَقُلْتُ إِنْ شِئْتُمَا دَفَعْتُهُ إِلَيْكُمَا عَلَى أَنَّ عَلَيْكُمَا عَهْدَ اللَّهِ وَمِيثَاقَهُ لَتَعْمَلاَنِ فِيهَا بِمَا عَمِلَ بِهِ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَبِمَا عَمِلَ بِهِ فِيهَا أَبُو بَكْرٍ، وَبِمَا عَمِلْتُ بِهِ فِيهَا، مُنْذُ وُلِّيتُهَا، وَإِلاَّ فَلاَ تُكَلِّمَانِي فِيهَا فَقُلْتُمَا ادْفَعْهَا إِلَيْنَا بِذَلِكَ‏.‏ فَدَفَعْتُهَا إِلَيْكُمَا بِذَلِكَ، أَنْشُدُكُمْ بِاللَّهِ هَلْ دَفَعْتُهَا إِلَيْهِمَا بِذَلِكَ فَقَالَ الرَّهْطُ نَعَمْ‏.‏ قَالَ فَأَقْبَلَ عَلَى عَلِيٍّ وَعَبَّاسٍ فَقَالَ أَنْشُدُكُمَا بِاللَّهِ هَلْ دَفَعْتُهَا إِلَيْكُمَا بِذَلِكَ قَالاَ نَعَمْ‏.‏ قَالَ أَفَتَلْتَمِسَانِ مِنِّي قَضَاءً غَيْرَ ذَلِكَ، فَوَالَّذِي بِإِذْنِهِ تَقُومُ السَّمَاءُ وَالأَرْضُ لاَ أَقْضِي فِيهَا قَضَاءً غَيْرَ ذَلِكَ، حَتَّى تَقُومَ السَّاعَةُ، فَإِنْ عَجَزْتُمَا عَنْهَا فَادْفَعَاهَا فَأَنَا أَكْفِيكُمَاهَا‏.‏

คำแปล

มาลิก บิน เอาส์ บิน อัล-ฮะดะษาน เล่าว่า: ครั้งหนึ่งฉันได้ไปเยี่ยมอุมัร (บิน อัล-ค็อฏฏอบ) ขณะที่ฉันนั่งอยู่กับเขา ยัรฟา ผู้รักษาประตูของเขาเข้ามาและกล่าวว่า

"อุษมาน อับดุรเราะห์มาน (บิน เอาฟ์) อัซ-ซุบัยร์ และสะอัด (บิน อะบี วักกอส) ขอเข้าพบท่าน" อุมัรกล่าวว่า "ใช่ จงให้พวกเขาเข้ามาเถิด" พวกเขาจึงเข้ามา กล่าวสลาม และนั่งลง หลังจากนั้นไม่นาน ยัรฟาก็กลับมาอีกครั้งและกล่าวกับอุมัรว่า "จะให้ท่านอนุญาตให้อาลีและอับบาสเข้าพบหรือไม่?" อุมัรกล่าวว่า "ใช่" เขาจึงให้ทั้งสองเข้ามา เมื่อทั้งสองเข้ามา ก็กล่าวสลามและนั่งลง อับบาสกล่าวว่า "โอ้ อะมีรุลมุอ์มินีน! โปรดตัดสินระหว่างข้าพเจ้ากับคนนี้เถิด" กลุ่มคนซึ่งมีอุษมานและสหายของเขาจึงกล่าวว่า "โอ้ อะมีรุลมุอ์มินีน! โปรดตัดสินระหว่างพวกเขาทั้งสอง และทำให้ฝ่ายหนึ่งสบายใจจากอีกฝ่ายเถิด" อุมัรกล่าวว่า "จงรอเดี๋ยวนี้! ข้าพเจ้าขอวิงวอนต่ออัลลอฮ์ ผู้ทรงให้ฟ้าและแผ่นดินตั้งมั่นอยู่ด้วยพระบัญชาของพระองค์ ท่านทั้งหลายรู้หรือไม่ว่า เราะสูลุลลอฮ์ ﷺ ได้กล่าวว่า 'พวกเรา (บรรดานบี) ไม่มีการสืบมรดก สิ่งที่เราทิ้งไว้เป็นทาน' และเราะสูลุลลอฮ์ ﷺ ทรงหมายถึงตัวพระองค์เอง?" กลุ่มคนเหล่านั้นกล่าวว่า "ท่านได้กล่าวเช่นนั้นจริง" อุมัรจึงหันไปหาอะลีและอับบาสแล้วกล่าวว่า "ข้าพเจ้าขอวิงวอนต่ออัลลอฮ์ ท่านทั้งสองรู้หรือไม่ว่า เราะสูลุลลอฮ์ ﷺ ได้กล่าวเช่นนั้น?" ทั้งสองกล่าวว่า "ใช่ ท่านได้กล่าวเช่นนั้น" อุมัรกล่าวว่า "บัดนี้ ข้าพเจ้าจะเล่าเรื่องทรัพย์สินนี้ให้ท่านฟัง แท้จริงอัลลอฮ์ได้ทรงประทานความพิเศษแก่เราะสูลของพระองค์ ﷺ ในทรัพย์สินนี้ ซึ่งพระองค์มิได้ประทานให้แก่ผู้ใดนอกจากท่าน อัลลอฮ์ตรัสว่า {สิ่งที่อัลลอฮ์ทรงให้เป็นสิทธิแก่เราะสูลของพระองค์ จากพวกเขา โดยที่พวกเจ้ามิได้ขี่ม้าหรืออูฐออกศึกเพื่อมัน...} จนถึงโองการ {...แท้จริงอัลลอฮ์ทรงเดชานุภาพเหนือทุกสิ่ง} (อัล-ฮัชร์ 59:6) ดังนั้น ทรัพย์สินนี้จึงเป็นสิทธิ์เฉพาะของเราะสูลุลลอฮ์ ﷺ ขอสาบานต่ออัลลอฮ์ ท่านมิได้ยึดครองมันไว้เพียงลำพังโดยไม่แบ่งปันแก่พวกท่าน และมิได้ถือเอาเป็นส่วนตัวจนตัดสิทธิ์พวกท่าน แต่ท่านได้มอบมันให้แก่พวกท่านและแจกจ่ายในหมู่พวกท่าน จนเหลือเพียงทรัพย์สินส่วนนี้เท่านั้น และจากทรัพย์สินนี้ เราะสูลุลลอฮ์ ﷺ ทรงใช้จ่ายเลี้ยงดูครอบครัวของท่านเป็นเวลาหนึ่งปี จากนั้นท่านก็นำส่วนที่เหลือไปใช้จ่ายในทางเดียวกับทรัพย์สินของอัลลอฮ์ (ซะกาต) เราะสูลุลลอฮ์ ﷺ ทรงปฏิบัติเช่นนี้ตลอดพระชนม์ชีพของพระองค์ ข้าพเจ้าขอวิงวอนต่ออัลลอฮ์ ท่านทั้งหลายรู้หรือไม่ว่าเป็นเช่นนั้น?" พวกเขากล่าวว่า "ใช่" อุมัรจึงกล่าวกับอะลีและอับบาสว่า "ข้าพเจ้าขอวิงวอนต่ออัลลอฮ์ ท่านทั้งสองรู้หรือไม่ว่าเป็นเช่นนั้น?" ทั้งสองกล่าวว่า "ใช่" อุมัรกล่าวเสริมว่า "เมื่ออัลลอฮ์ทรงรับวิญญาณนะบีของพระองค์ ﷺ ไปแล้ว อบูบักรกล่าวว่า 'ฉันคือผู้สืบทอดตำแหน่งของเราะสูลุลลอฮ์ ﷺ' เขาจึงเข้ารับดูแลทรัพย์สินนี้และจัดการกับมันในลักษณะเดียวกับที่เราะสูลุลลอฮ์ ﷺ เคยทำ และท่านทั้งสองก็ทราบดีในเรื่องนี้ขณะนั้น" จากนั้นอุมัรหันไปหาอะลีและอับบาสแล้วกล่าวว่า "ท่านทั้งสองอ้างว่าอบูบักรเป็นนั่นเป็นนี่! แต่อัลลอฮ์ทรงทราบว่าเขานั้นซื่อสัตย์ จริงใจ เคร่งครัด และถูกต้องในกิจการนี้ ต่อมาอัลลอฮ์ทรงรับวิญญาณอบูบักรไป ข้าพเจ้าจึงกล่าวว่า 'ฉันคือผู้สืบทอดตำแหน่งของเราะสูลุลลอฮ์ ﷺ และอบูบักร' ข้าพเจ้าจึงดูแลทรัพย์สินนี้เป็นเวลาสองปี โดยจัดการกับมันในลักษณะเดียวกับที่เราะสูลุลลอฮ์ ﷺ และอบูบักรเคยทำ ต่อมาท่านทั้งสองมาหาข้าพเจ้าด้วยความต้องการเดียวกันและเรื่องราวเดียวกัน (โอ้ อับบาส!) ท่านมาหาข้าพเจ้าเพื่อเรียกร้องส่วนแบ่งจากบุตรชายของพี่ชายท่าน และเขา (อะลี) มาหาข้าพเจ้าเพื่อเรียกร้องส่วนแบ่งของภรรยาเขาจากบิดาของเธอ ข้าพเจ้าจึงกล่าวว่า 'หากท่านทั้งสองประสงค์ ข้าพเจ้าจะมอบทรัพย์สินนี้ให้แก่ท่าน โดยมีเงื่อนไขว่าท่านทั้งสองต้องให้คำมั่นสัญญาต่ออัลลอฮ์ว่าจะจัดการกับมันในลักษณะเดียวกับที่เราะสูลุลลอฮ์ ﷺ และอบูบักรเคยทำ และเหมือนกับที่ข้าพเจ้าได้ทำมาตั้งแต่เริ่มรับหน้าที่ มิฉะนั้นท่านทั้งสองอย่าได้พูดถึงเรื่องนี้กับข้าพเจ้าอีก' ท่านทั้งสองจึงกล่าวว่า 'จงมอบมันให้เราตามเงื่อนไขนั้นเถิด' ข้าพเจ้าจึงมอบมันให้แก่ท่านทั้งสองตามเงื่อนไขดังกล่าว ข้าพเจ้าขอวิงวอนต่ออัลลอฮ์ ข้าพเจ้าได้มอบมันให้แก่พวกเขาตามเงื่อนไขนั้นหรือไม่?" กลุ่มคนเหล่านั้นกล่าวว่า "ใช่" อุมัรจึงหันไปหาอะลีและอับบาสแล้วกล่าวว่า "ข้าพเจ้าขอวิงวอนต่ออัลลอฮ์ ข้าพเจ้าได้มอบมันให้แก่ท่านทั้งสองตามเงื่อนไขนั้นหรือไม่?" ทั้งสองกล่าวว่า "ใช่" อุมัรกล่าวเสริมว่า "บัดนี้ท่านทั้งสองยังต้องการให้ข้าพเจ้าตัดสินเป็นอย่างอื่นอีกหรือ? ขอสาบานต่อผู้ทรงให้ฟ้าและแผ่นดินตั้งมั่นอยู่ด้วยพระบัญชาของพระองค์ ข้าพเจ้าจะไม่ตัดสินในเรื่องนี้นอกจากตามที่ได้กล่าวมาแล้ว จนกว่าวันกิยามะฮ์จะมาถึง! หากท่านทั้งสองไม่สามารถจัดการกับมันได้ ก็จงคืนมันมาให้ข้าพเจ้าเถิด แล้วข้าพเจ้าจะจัดการแทนท่านทั้งสองเอง"

คำแปลและคำอธิบายโดย Khutba World แปลจากภาษาอาหรับ

ใจความสำคัญ

ท่านนบี ﷺ กันค่าเลี้ยงดูครอบครัวไว้หนึ่งปี และบริหารส่วนที่เหลือเป็นทรัพย์สินของส่วนรวม

ภูมิหลังและเหตุแห่งการกล่าว

อะลีและอับบาสขอให้อุมัรตัดสินเกี่ยวกับการบริหารทรัพย์สินที่เกี่ยวข้องกับท่านนบี ﷺ อุมัรได้เตือนผู้ที่อยู่ ณ ที่นั้นถึงถ้อยคำที่ว่า บรรดานบีไม่ทิ้งมรดกไว้ และถึงข้อตกลงที่มีขึ้นเมื่อมีการมอบหมายการบริหารทรัพย์สินดังกล่าวให้แก่พวกเขา

อธิบายคำศัพท์ที่เข้าใจยาก
ฟัยʾ

ทรัพย์สินที่ตกเป็นของมุสลิมโดยไม่มีการสู้รบ และบริหารตามหลักเกณฑ์อิสลาม

เศาะดะเกาะฮ์

การบริจาคหรือทาน; ในที่นี้หมายถึงทรัพย์สินที่ไม่ได้แบ่งเป็นมรดกส่วนบุคคล

ค่าเลี้ยงดูหนึ่งปี

ทรัพยากรที่จำเป็นสำหรับดูแลครอบครัวตลอดหนึ่งปี

สิ่งที่บรรดานักวิชาการได้เรียนรู้จากหะดีษ

นักวิชาการยุคคลาสสิกเข้าใจว่า ทรัพย์สินที่อุมัรกล่าวถึงไม่ได้ถูกแบ่งให้ทายาทในฐานะมรดกทั่วไป แต่บริหารตามแนวปฏิบัติของท่านนบี รายงานนี้ยังแสดงว่าครอบครัวของท่านนบี ﷺ ได้รับค่าเลี้ยงดูอย่างเหมาะสมจากทรัพย์สินดังกล่าว และเงินส่วนที่เหลือถูกใช้เพื่อประโยชน์ของประชาคม นักนิติศาสตร์อภิปรายหลักเกณฑ์เฉพาะของฟัยʾและการบริหารทรัพย์สินนี้ในกรอบหลักคำสอนเรื่องทรัพย์สินสาธารณะ อย่างไรก็ตาม ข้อความตอนนี้เพียงลำพังไม่ได้กำหนดกฎทั่วไปสำหรับมรดกส่วนบุคคลของทุกคน

บทเรียนสำหรับวันนี้
  1. กำหนดข้อตกลงที่ชัดเจนล่วงหน้าเมื่อบริหารทรัพยากรร่วมกัน และปฏิบัติตามอย่างรอบคอบ
  2. จัดสรรค่าเลี้ยงดูที่จำเป็นสำหรับครอบครัวไว้ก่อนในงบประมาณที่รับผิดชอบ
  3. บริหารเงินของส่วนรวมอย่างโปร่งใส และใช้เงินที่เหลือตามวัตถุประสงค์ที่ตกลงกันไว้
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

หะดีษทุกวันในภาษาของคุณ

แอปจะมอบหะดีษพร้อมคำอธิบายให้คุณทุกวัน และแสดงเป็นวิดเจ็ตบนโทรศัพท์ได้ ใช้งานฟรี