Sahih Muslim หะดีษที่ 6163
รายงานโดย Ubayy ibn Ka'b พร้อมข้อความภาษาอาหรับ คำแปลของเรา และคำอธิบาย
รายงานโดย Ubayy ibn Ka'b
Sahih Muslim ได้รับการยอมรับว่าเชื่อถือได้ทั้งหมด
ตัวบทหะดีษ
حَدَّثَنَا عَمْرُو بْنُ مُحَمَّدٍ النَّاقِدُ، وَإِسْحَاقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ الْحَنْظَلِيُّ، وَعُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ سَعِيدٍ، وَمُحَمَّدُ بْنُ أَبِي عُمَرَ الْمَكِّيُّ كُلُّهُمْ عَنِ ابْنِ عُيَيْنَةَ، - وَاللَّفْظُ لاِبْنِ أَبِي عُمَرَ - حَدَّثَنَا سُفْيَانُ، بْنُ عُيَيْنَةَ حَدَّثَنَا عَمْرُو بْنُ دِينَارٍ، عَنْ سَعِيدِ بْنِ جُبَيْرٍ، قَالَ قُلْتُ لاِبْنِ عَبَّاسٍ إِنَّ نَوْفًا الْبِكَالِيَّ يَزْعُمُ أَنَّ مُوسَى عَلَيْهِ السَّلاَمُ صَاحِبَ بَنِي إِسْرَائِيلَ لَيْسَ هُوَ مُوسَى صَاحِبَ الْخَضِرِ عَلَيْهِ السَّلاَمُ . فَقَالَ كَذَبَ عَدُوُّ اللَّهِ سَمِعْتُ أُبَىَّ بْنَ كَعْبٍ يَقُولُ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَقُولُ " قَامَ مُوسَى عَلَيْهِ السَّلاَمُ خَطِيبًا فِي بَنِي إِسْرَائِيلَ فَسُئِلَ أَىُّ النَّاسِ أَعْلَمُ فَقَالَ أَنَا أَعْلَمُ . قَالَ فَعَتَبَ اللَّهُ عَلَيْهِ إِذْ لَمْ يَرُدَّ الْعِلْمَ إِلَيْهِ فَأَوْحَى اللَّهُ إِلَيْهِ أَنَّ عَبْدًا مِنْ عِبَادِي بِمَجْمَعِ الْبَحْرَيْنِ هُوَ أَعْلَمُ مِنْكَ قَالَ مُوسَى أَىْ رَبِّ كَيْفَ لِي بِهِ فَقِيلَ لَهُ احْمِلْ حُوتًا فِي مِكْتَلٍ فَحَيْثُ تَفْقِدُ الْحُوتَ فَهُوَ ثَمَّ . فَانْطَلَقَ وَانْطَلَقَ مَعَهُ فَتَاهُ وَهُوَ يُوشَعُ بْنُ نُونٍ فَحَمَلَ مُوسَى عَلَيْهِ السَّلاَمُ حُوتًا فِي مِكْتَلٍ وَانْطَلَقَ هُوَ وَفَتَاهُ يَمْشِيَانِ حَتَّى أَتَيَا الصَّخْرَةَ فَرَقَدَ مُوسَى عَلَيْهِ السَّلاَمُ وَفَتَاهُ فَاضْطَرَبَ الْحُوتُ فِي الْمِكْتَلِ حَتَّى خَرَجَ مِنَ الْمِكْتَلِ فَسَقَطَ فِي الْبَحْرِ - قَالَ - وَأَمْسَكَ اللَّهُ عَنْهُ جِرْيَةَ الْمَاءِ حَتَّى كَانَ مِثْلَ الطَّاقِ فَكَانَ لِلْحُوتِ سَرَبًا وَكَانَ لِمُوسَى وَفَتَاهُ عَجَبًا فَانْطَلَقَا بَقِيَّةَ يَوْمِهِمَا وَلَيْلَتِهِمَا وَنَسِيَ صَاحِبُ مُوسَى أَنْ يُخْبِرَهُ فَلَمَّا أَصْبَحَ مُوسَى عَلَيْهِ السَّلاَمُ قَالَ لِفَتَاهُ آتِنَا غَدَاءَنَا لَقَدْ لَقِينَا مِنْ سَفَرِنَا هَذَا نَصَبًا - قَالَ - وَلَمْ يَنْصَبْ حَتَّى جَاوَزَ الْمَكَانَ الَّذِي أُمِرَ بِهِ . قَالَ أَرَأَيْتَ إِذْ أَوَيْنَا إِلَى الصَّخْرَةِ فَإِنِّي نَسِيتُ الْحُوتَ وَمَا أَنْسَانِيهُ إِلاَّ الشَّيْطَانُ أَنْ أَذْكُرَهُ وَاتَّخَذَ سَبِيلَهُ فِي الْبَحْرِ عَجَبًا . قَالَ مُوسَى ذَلِكَ مَا كُنَّا نَبْغِي فَارْتَدَّا عَلَى آثَارِهِمَا قَصَصًا . قَالَ يَقُصَّانِ آثَارَهُمَا حَتَّى أَتَيَا الصَّخْرَةَ فَرَأَى رَجُلاً مُسَجًّى عَلَيْهِ بِثَوْبٍ فَسَلَّمَ عَلَيْهِ مُوسَى . فَقَالَ لَهُ الْخَضِرُ أَنَّى بِأَرْضِكَ السَّلاَمُ قَالَ أَنَا مُوسَى . قَالَ مُوسَى بَنِي إِسْرَائِيلَ قَالَ نَعَمْ . قَالَ إِنَّكَ عَلَى عِلْمٍ مِنْ عِلْمِ اللَّهِ عَلَّمَكَهُ اللَّهُ لاَ أَعْلَمُهُ وَأَنَا عَلَى عِلْمٍ مِنْ عِلْمِ اللَّهِ عَلَّمَنِيهِ لاَ تَعْلَمُهُ . قَالَ لَهُ مُوسَى عَلَيْهِ السَّلاَمُ هَلْ أَتَّبِعُكَ عَلَى أَنْ تُعَلِّمَنِي مِمَّا عُلِّمْتَ رُشْدًا قَالَ إِنَّكَ لَنْ تَسْتَطِيعَ مَعِيَ صَبْرًا وَكَيْفَ تَصْبِرُ عَلَى مَا لَمْ تُحِطْ بِهِ خُبْرًا قَالَ سَتَجِدُنِي إِنْ شَاءَ اللَّهُ صَابِرًا وَلاَ أَعْصِي لَكَ أَمْرًا . قَالَ لَهُ الْخَضِرُ فَإِنِ اتَّبَعْتَنِي فَلاَ تَسْأَلْنِي عَنْ شَىْءٍ حَتَّى أُحْدِثَ لَكَ مِنْهُ ذِكْرًا . قَالَ نَعَمْ . فَانْطَلَقَ الْخَضِرُ وَمُوسَى يَمْشِيَانِ عَلَى سَاحِلِ الْبَحْرِ فَمَرَّتْ بِهِمَا سَفِينَةٌ فَكَلَّمَاهُمْ أَنْ يَحْمِلُوهُمَا فَعَرَفُوا الْخَضِرَ فَحَمَلُوهُمَا بِغَيْرِ نَوْلٍ فَعَمَدَ الْخَضِرُ إِلَى لَوْحٍ مِنْ أَلْوَاحِ السَّفِينَةِ فَنَزَعَهُ فَقَالَ لَهُ مُوسَى قَوْمٌ حَمَلُونَا بِغَيْرِ نَوْلٍ عَمَدْتَ إِلَى سَفِينَتِهِمْ فَخَرَقْتَهَا لِتُغْرِقَ أَهْلَهَا لَقَدْ جِئْتَ شَيْئًا إِمْرًا . قَالَ أَلَمْ أَقُلْ إِنَّكَ لَنْ تَسْتَطِيعَ مَعِيَ صَبْرًا قَالَ لاَ تُؤَاخِذْنِي بِمَا نَسِيتُ وَلاَ تُرْهِقْنِي مِنْ أَمْرِي عُسْرًا ثُمَّ خَرَجَا مِنَ السَّفِينَةِ فَبَيْنَمَا هُمَا يَمْشِيَانِ عَلَى السَّاحِلِ إِذَا غُلاَمٌ يَلْعَبُ مَعَ الْغِلْمَانِ فَأَخَذَ الْخَضِرُ بِرَأْسِهِ فَاقْتَلَعَهُ بِيَدِهِ فَقَتَلَهُ . فَقَالَ مُوسَى أَقَتَلْتَ نَفْسًا زَاكِيَةً بِغَيْرِ نَفْسٍ لَقَدْ جِئْتَ شَيْئًا نُكْرًا . قَالَ أَلَمْ أَقُلْ لَكَ إِنَّكَ لَنْ تَسْتَطِيعَ مَعِيَ صَبْرًا قَالَ وَهَذِهِ أَشَدُّ مِنَ الأُولَى . قَالَ إِنْ سَأَلْتُكَ عَنْ شَىْءٍ بَعْدَهَا فَلاَ تُصَاحِبْنِي قَدْ بَلَغْتَ مِنْ لَدُنِّي عُذْرًا . فَانْطَلَقَا حَتَّى إِذَا أَتَيَا أَهْلَ قَرْيَةٍ اسْتَطْعَمَا أَهْلَهَا فَأَبَوْا أَنْ يُضَيِّفُوهُمَا فَوَجَدَا فِيهَا جِدَارًا يُرِيدُ أَنْ يَنْقَضَّ فَأَقَامَهُ . يَقُولُ مَائِلٌ . قَالَ الْخَضِرُ بِيَدِهِ هَكَذَا فَأَقَامَهُ . قَالَ لَهُ مُوسَى قَوْمٌ أَتَيْنَاهُمْ فَلَمْ يُضَيِّفُونَا وَلَمْ يُطْعِمُونَا لَوْ شِئْتَ لَتَخِذْتَ عَلَيْهِ أَجْرًا . قَالَ هَذَا فِرَاقُ بَيْنِي وَبَيْنِكَ سَأُنَبِّئُكَ بِتَأْوِيلِ مَا لَمْ تَسْتَطِعْ عَلَيْهِ صَبْرًا " . قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " يَرْحَمُ اللَّهُ مُوسَى لَوَدِدْتُ أَنَّهُ كَانَ صَبَرَ حَتَّى يُقَصَّ عَلَيْنَا مِنْ أَخْبَارِهِمَا " . قَالَ وَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " كَانَتِ الأُولَى مِنْ مُوسَى نِسْيَانًا " . قَالَ " وَجَاءَ عُصْفُورٌ حَتَّى وَقَعَ عَلَى حَرْفِ السَّفِينَةِ ثُمَّ نَقَرَ فِي الْبَحْرِ . فَقَالَ لَهُ الْخَضِرُ مَا نَقَصَ عِلْمِي وَعِلْمُكَ مِنْ عِلْمِ اللَّهِ إِلاَّ مِثْلَ مَا نَقَصَ هَذَا الْعُصْفُورُ مِنَ الْبَحْرِ " . قَالَ سَعِيدُ بْنُ جُبَيْرٍ وَكَانَ يَقْرَأُ وَكَانَ أَمَامَهُمْ مَلِكٌ يَأْخُذُ كُلَّ سَفِينَةٍ صَالِحَةٍ غَصْبًا . وَكَانَ يَقْرَأُ وَأَمَّا الْغُلاَمُ فَكَانَ كَافِرًا .
สะอีด บิน ญุบัยร์ รายงานว่า: ข้าพเจ้าได้กล่าวกับอิบนุ อับบาส ว่า เนาฟ์ อัล-บิกาลี มีความเห็นว่า มูซา อะลัยฮิสลาม ซึ่งเป็นศาสนทูตของวงศ์วานอิสรออีลนั้น ไม่ใช่คนเดียวกับมูซาที่เดินทางร่วมกับคิฎิร ท่านอิบนุ อับบาสจึงกล่าวว่า ศัตรูของอัลลอฮ์กล่าวเท็จ ข้าพเจ้าได้ยินอุบัยย์ บิน กะอฺบ กล่าวว่า: มูซา อะลัยฮิสลาม ได้ยืนขึ้นกล่าวคุฏบะฮ์แก่วงศ์วานอิสรออีล มีผู้ถามท่านว่า ผู้ใดในหมู่มนุษย์มีความรู้มากที่สุด ท่านตอบว่า ฉันคือผู้ที่รู้มากที่สุด อัลลอฮ์จึงทรงตำหนิท่านที่ไม่ได้มอบความรู้นั้นกลับคืนแด่พระองค์ อัลลอฮ์จึงทรงวะฮีย์แก่ท่านว่า แท้จริงมีบ่าวคนหนึ่งจากปวงบ่าวของข้า อยู่ที่จุดบรรจบของทะเลทั้งสอง เขามีความรู้มากกว่าเจ้า มูซากล่าวว่า โอ้พระเจ้าของข้าพระองค์ ข้าพระองค์จะพบเขาได้อย่างไร? มีเสียงกล่าวแก่ท่านว่า จงนำปลาตัวหนึ่งใส่ตะกร้าไว้ เมื่อใดที่ท่านสูญเสียปลานั้นไป ที่นั่นแหละคือสถานที่ที่ท่านจะพบเขา มูซาจึงออกเดินทางพร้อมกับชายหนุ่มผู้ติดตามของท่าน คือ ยูชะอฺ บิน นูน มูซา อะลัยฮิสลาม นำปลาใส่ตะกร้าแล้วออกเดินทางพร้อมกับชายหนุ่ม จนกระทั่งมาถึงก้อนหินแห่งหนึ่ง ทั้งมูซาและชายหนุ่มก็หลับไป ปลาในตะกร้าก็ดิ้นจนหลุดออกจากตะกร้าตกลงไปในทะเล อัลลอฮ์ทรงหยุดการไหลของน้ำไว้จนมีลักษณะเหมือนอุโมงค์ ทำให้เกิดเป็นทางเดินสำหรับปลา ส่วนมูซาและชายหนุ่มต่างประหลาดใจ จากนั้นทั้งสองก็เดินทางต่อตลอดทั้งวันและคืนที่เหลือ แต่สหายของมูซาลืมบอกเหตุการณ์นี้ให้ท่านทราบ เมื่อถึงเวลาเช้า มูซา อะลัยฮิสลาม จึงกล่าวแก่ชายหนุ่มว่า จงนำอาหารเช้ามาให้เราเถิด เราเหนื่อยล้ามากจากการเดินทางครั้งนี้ และท่านยังไม่รู้สึกเหนื่อยจนกว่าจะได้ผ่านสถานที่ซึ่งได้รับคำสั่งไว้ ชายหนุ่มกล่าวว่า ท่านไม่เห็นหรือว่าเมื่อเราพักอยู่ที่ก้อนหินนั้น ข้าพเจ้าลืมเรื่องปลา และไม่มีสิ่งใดทำให้ข้าพเจ้าลืมมันนอกจากชัยฏอนที่ทำให้ข้าพเจ้าไม่นึกถึงมัน ช่างน่าอัศจรรย์ที่ปลาหาทางลงสู่ทะเลได้! มูซากล่าวว่า นั่นแหละคือสิ่งที่เรามุ่งค้นหา แล้วทั้งสองก็ย้อนรอยเท้ากลับไปจนถึงก้อนหินนั้น และได้เห็นชายผู้หนึ่งถูกคลุมด้วยผ้า มูซาจึงให้สลามแก่เขา คิฎิรกล่าวกับท่านว่า ในแผ่นดินของท่านมีการทักทายกันด้วยสันติภาพอย่างไรเล่า? ท่านตอบว่า ฉันคือมูซา คิฎิรถามว่า มูซาแห่งวงศ์วานอิสรออีลกระนั้นหรือ? ท่านตอบว่า ใช่แล้ว คิฎิรกล่าวว่า แท้จริงท่านมีความรู้จากความรู้ของอัลลอฮ์ ซึ่งอัลลอฮ์ทรงสอนท่าน แต่ฉันไม่รู้ และฉันก็มีความรู้จากความรู้ของอัลลอฮ์ ซึ่งพระองค์ทรงสอนฉัน แต่ท่านไม่รู้ มูซา อะลัยฮิสลาม กล่าวกับเขาว่า ข้าพเจ้าขอติดตามท่าน เพื่อท่านจะได้สอนข้าพเจ้าจากความถูกต้องที่ท่านได้รับการสอนมา ได้หรือไม่? คิฎิรกล่าวว่า แท้จริงท่านจะไม่อาจอดทนอยู่กับฉันได้ และท่านจะอดทนต่อสิ่งที่ท่านไม่มีความรู้ครอบคลุมได้อย่างไร? มูซากล่าวว่า อินชาอัลลอฮ์ ท่านจะพบว่าข้าพเจ้าเป็นผู้มีความอดทน และข้าพเจ้าจะไม่ฝ่าฝืนคำสั่งของท่าน คิฎิรกล่าวกับท่านว่า หากท่านจะติดตามฉัน ก็จงอย่าถามฉันเกี่ยวกับสิ่งใด จนกว่าฉันจะเอ่ยถึงมันแก่ท่านเอง มูซากล่าวว่า ตกลงแล้ว คิฎิรและมูซาจึงออกเดินทางไปตามริมฝั่งทะเล มีเรือลำหนึ่งแล่นผ่านมา ทั้งสองจึงขอให้คนบนเรือนำพวกเขาไปด้วย คนเหล่านั้นจำคิฎิรได้ จึงให้พวกเขาโดยสารโดยไม่คิดค่าจ้าง คิฎิรจึงหยิบแผ่นกระดานเรือขึ้นมาแผ่นหนึ่งแล้วดึงออก มูซากล่าวว่า คนเหล่านี้ให้พวกเราโดยสารโดยไม่คิดค่าจ้าง แล้วท่านจงใจทำลายเรือของพวกเขาเพื่อให้ผู้คนจมน้ำตายกระนั้นหรือ? แท้จริงท่านได้กระทำสิ่งที่ร้ายแรงยิ่ง คิฎิรกล่าวว่า ข้ามิได้บอกท่านแล้วหรือว่า ท่านจะไม่อาจอดทนอยู่กับฉันได้? มูซากล่าวว่า ขอท่านอย่าเอาผิดกับข้าพเจ้าในสิ่งที่ข้าพเจ้าลืมเลย และอย่าสร้างความลำบากให้แก่ข้าพเจ้าในเรื่องของข้าพเจ้าเลย จากนั้นทั้งสองก็ลงจากเรือ ขณะที่กำลังเดินไปตามชายฝั่ง ก็ปรากฏเด็กชายคนหนึ่งกำลังเล่นอยู่กับเด็กๆ คนอื่น คิฎิรจึงจับศีรษะของเด็กคนนั้นแล้วดึงออกมาด้วยมือของเขา ทำให้เด็กคนนั้นเสียชีวิต มูซากล่าวว่า ท่านฆ่าชีวิตที่บริสุทธิ์โดยมิใช่เพราะการฆ่าคนอื่นกระนั้นหรือ? แท้จริงท่านได้กระทำสิ่งที่ชั่วช้ายิ่ง คิฎิรกล่าวว่า ข้ามิได้บอกท่านแล้วหรือว่า ท่านจะไม่อาจอดทนอยู่กับฉันได้? มูซากล่าวว่า ครั้งนี้หนักหนากว่าครั้งแรกเสียอีก หากข้าพเจ้าถามท่านเกี่ยวกับสิ่งใดหลังจากนี้อีก ขอท่านอย่าคบหาสมาคมกับข้าพเจ้าเลย เท่านี้ท่านก็ได้รับข้อแก้ตัวจากข้าพเจ้าแล้ว จากนั้นทั้งสองก็เดินทางต่อไป จนกระทั่งมาถึงหมู่บ้านแห่งหนึ่ง พวกเขาขออาหารจากชาวหมู่บ้าน แต่ชาวบ้านปฏิเสธที่จะต้อนรับและเลี้ยงดูพวกเขา ทั้งสองพบกำแพงในหมู่บ้านนั้นที่กำลังจะพังทลาย คิฎิรจึงซ่อมแซมมันให้ตั้งตรงด้วยมือของเขา มูซากล่าวกับเขาว่า เรามาหาชนกลุ่มนี้ แต่พวกเขาไม่ต้อนรับและไม่ให้อาหารเรา หากท่านประสงค์ ท่านก็สามารถเรียกค่าจ้างสำหรับการซ่อมแซมนี้ได้ คิฎิรกล่าวว่า นี่คือจุดแยกทางระหว่างฉันกับท่าน ฉันจะแจ้งให้ท่านทราบถึงความหมายของสิ่งที่ท่านไม่อาจอดทนต่อมันได้
" เราะสูลุลลอฮ์ ﷺ กล่าวว่า "ขออัลลอฮ์ทรงเมตตามูซาเถิด ข้าพเจ้าปรารถนาให้ท่านอดทน เพื่อให้เรื่องราวของทั้งสองถูกเล่าขานแก่พวกเราอย่างครบถ้วน" เราะสูลุลลอฮ์ ﷺ กล่าวว่า "การกระทำครั้งแรกของมูซานั้นเกิดจากความหลงลืม" และมีนกกระจอกตัวหนึ่งบินมาเกาะที่ขอบเรือ แล้วจิกน้ำจากทะเล คิฎิรจึงกล่าวว่า ความรู้ของฉันและความรู้ของท่าน เมื่อเทียบกับความรู้ของอัลลอฮ์แล้ว ไม่ต่างอะไรกับน้ำที่นกกระจอกตัวนี้จิกไปจากทะเล" สะอีด บิน ญุบัยร์ กล่าวว่า ท่านเคยอ่านอายะฮ์ที่ว่า "และเบื้องหน้าพวกเขามีกษัตริย์ที่ยึดเรือที่ดีทุกลำไปโดยพลการ" และท่านยังอ่านว่า "ส่วนเด็กชายนั่น เขาเป็นผู้ปฏิเสธศรัทธา"
คำแปลและคำอธิบายโดย Khutba World แปลจากภาษาอาหรับ
มูซา ﷺ สอนว่าความรู้มีขอบเขต และต้องอาศัยความอดทนต่อพระปรีชาญาณของพระผู้เป็นเจ้า
สถานที่ซึ่งมูซาได้รับแจ้งให้ใช้เป็นจุดสังเกตในการตามหาอัลคิฎร์
บ่าวผู้ได้รับความรู้พิเศษจากอัลลอฮ์ มูซาเดินทางไปกับเขาเพื่อเรียนรู้
การยอมรับว่าในท้ายที่สุดความรู้มาจากอัลลอฮ์ มิใช่เป็นของตนแต่เพียงผู้เดียว
บรรดานักวิชาการ เช่น อิมามอันนะวะวีย์ ชี้ว่าแม้แต่ศาสนทูตก็อาจแสวงหาความรู้ที่อัลลอฮ์ประทานแก่ผู้อื่นได้ เนื้อหาตอนนี้สอนเรื่องความถ่อมตน มูซายอมรับความรู้พิเศษของอัลคิฎร์และขอให้เขาสอน อีกทั้งยังแสดงว่าไม่ควรตัดสินเหตุการณ์โดยปราศจากความรู้ที่เกี่ยวข้อง ขณะเดียวกัน เรื่องนี้ไม่ได้เป็นข้ออ้างให้ลงมือทำสิ่งต้องห้ามด้วยตนเอง คำอธิบายของอัลคิฎร์ตั้งอยู่บนความรู้จากพระเจ้าที่ได้รับการถ่ายทอดแก่เขา
- เมื่อกล่าวถึงความรู้และความสำเร็จ จงกล่าวว่า ‘อัลลอฮ์ทรงรู้ดีที่สุด’ และอย่าถือว่าความเข้าใจนั้นเป็นของตนแต่เพียงผู้เดียว
- หากยังไม่เข้าใจสถานการณ์อย่างครบถ้วน จงถามด้วยความเคารพและอย่าด่วนตัดสิน
- จงแสวงหาความรู้ด้วยความอดทน และยอมรับว่าผู้อื่นอาจรู้สิ่งที่คุณยังไม่ได้เรียนรู้
หะดีษทุกวันในภาษาของคุณ
แอปจะมอบหะดีษพร้อมคำอธิบายให้คุณทุกวัน และแสดงเป็นวิดเจ็ตบนโทรศัพท์ได้ ใช้งานฟรี