Nikâh · Sunan Abi Dawud

Sunan Abi Dawud, 2068. hadis

Aisha rivayet etti. Kendi çevirimiz ve açıklamamızla birlikte Arapça metin.

Sahih (güvenilir)Kitap: Nikâh
سنن أبي داود
Kim rivayet etti?

Abu Dawud'den Peygamber ﷺ'e uzanan rivayet zinciri

Sahih (güvenilir)
  1. 1Ahmad ibn Amr ibn as‑Sarh al‑MisriAbu Dawud'e aktardıأَحْمَدُ بْنُ عَمْرِو بْنِ السَّرْحِ الْمِصْرِيُّ
  2. 2Ibn Wahbابْنُ وَهْبٍ
  3. 3Yunusيُونُسُ
  4. 4Ibn Shihabابْنِ شِهَابٍ
  5. 5Urwa ibn az‑Zubayrعُرْوَةُ بْنُ الزُّبَيْرِ
  6. 6Allah'ın Resûlü ﷺرَسُولُ اللَّهِ ﷺ

Sıralama, bu rivayetin Arapça metninde geçtiği şekildedir. İsimler Arapçadan Latin alfabesine aktarılmıştır.

Rivayet

Arapça metin

حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ عَمْرِو بْنِ السَّرْحِ الْمِصْرِيُّ، حَدَّثَنَا ابْنُ وَهْبٍ، أَخْبَرَنِي يُونُسُ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، قَالَ أَخْبَرَنِي عُرْوَةُ بْنُ الزُّبَيْرِ، أَنَّهُ سَأَلَ عَائِشَةَ زَوْجَ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم عَنْ قَوْلِ اللَّهِ تَعَالَى ‏{‏ وَإِنْ خِفْتُمْ أَنْ لاَ تُقْسِطُوا فِي الْيَتَامَى فَانْكِحُوا مَا طَابَ لَكُمْ مِنَ النِّسَاءِ ‏}‏ قَالَتْ يَا ابْنَ أُخْتِي هِيَ الْيَتِيمَةُ تَكُونُ فِي حِجْرِ وَلِيِّهَا فَتُشَارِكُهُ فِي مَالِهِ فَيُعْجِبُهُ مَالُهَا وَجَمَالُهَا فَيُرِيدُ أَنْ يَتَزَوَّجَهَا بِغَيْرِ أَنْ يُقْسِطَ فِي صَدَاقِهَا فَيُعْطِيَهَا مِثْلَ مَا يُعْطِيهَا غَيْرُهُ فَنُهُوا أَنْ يَنْكِحُوهُنَّ إِلاَّ أَنْ يُقْسِطُوا لَهُنَّ وَيَبْلُغُوا بِهِنَّ أَعْلَى سُنَّتِهِنَّ مِنَ الصَّدَاقِ وَأُمِرُوا أَنْ يَنْكِحُوا مَا طَابَ لَهُمْ مِنَ النِّسَاءِ سِوَاهُنَّ ‏.‏ قَالَ عُرْوَةُ قَالَتْ عَائِشَةُ ثُمَّ إِنَّ النَّاسَ اسْتَفْتَوْا رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم بَعْدَ هَذِهِ الآيَةِ فِيهِنَّ فَأَنْزَلَ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ ‏{‏ وَيَسْتَفْتُونَكَ فِي النِّسَاءِ قُلِ اللَّهُ يُفْتِيكُمْ فِيهِنَّ وَمَا يُتْلَى عَلَيْكُمْ فِي الْكِتَابِ فِي يَتَامَى النِّسَاءِ اللاَّتِي لاَ تُؤْتُونَهُنَّ مَا كُتِبَ لَهُنَّ وَتَرْغَبُونَ أَنْ تَنْكِحُوهُنَّ ‏}‏ قَالَتْ وَالَّذِي ذَكَرَ اللَّهُ أَنَّهُ يُتْلَى عَلَيْهِمْ فِي الْكِتَابِ الآيَةُ الأُولَى الَّتِي قَالَ اللَّهُ سُبْحَانَهُ وَتَعَالَى ‏{‏ وَإِنْ خِفْتُمْ أَنْ لاَ تُقْسِطُوا فِي الْيَتَامَى فَانْكِحُوا مَا طَابَ لَكُمْ مِنَ النِّسَاءِ ‏}‏ قَالَتْ عَائِشَةُ وَقَوْلُ اللَّهِ عَزَّ وَجَلَّ فِي الآيَةِ الآخِرَةِ ‏{‏ وَتَرْغَبُونَ أَنْ تَنْكِحُوهُنَّ ‏}‏ هِيَ رَغْبَةُ أَحَدِكُمْ عَنْ يَتِيمَتِهِ الَّتِي تَكُونُ فِي حِجْرِهِ حِينَ تَكُونُ قَلِيلَةَ الْمَالِ وَالْجَمَالِ فَنُهُوا أَنْ يَنْكِحُوا مَا رَغِبُوا فِي مَالِهَا وَجَمَالِهَا مِنْ يَتَامَى النِّسَاءِ إِلاَّ بِالْقِسْطِ مِنْ أَجْلِ رَغْبَتِهِمْ عَنْهُنَّ ‏.‏ قَالَ يُونُسُ وَقَالَ رَبِيعَةُ فِي قَوْلِ اللَّهِ عَزَّ وَجَلَّ ‏{‏ وَإِنْ خِفْتُمْ أَنْ لاَ تُقْسِطُوا فِي الْيَتَامَى ‏}‏ قَالَ يَقُولُ اتْرُكُوهُنَّ إِنْ خِفْتُمْ فَقَدْ أَحْلَلْتُ لَكُمْ أَرْبَعًا ‏.‏

Çeviri

Bize Ahmed b. Amr b. es-Serh el-Mısrî rivayet etti, bize İbn Vehb rivayet etti, bana Yûnus haber verdi, İbn Şihâb'dan, o dedi ki: Bana Urve b. ez-Zübeyr haber verdi ki, Peygamber'in ﷺ eşi Âişe'ye Allah Teâlâ'nın şu sözünü sordu: {Eğer yetimlere karşı adaletli davranamayacağınızdan korkarsanız, size helal olan kadınlardan hoşunuza gidenlerle evlenin}. O şöyle dedi:

"Ey kardeşimin oğlu! Bu, velisinin himayesinde bulunan ve malına ortak olduğu yetim kızdır. Velisi onun malını ve güzelliğini beğenir, ancak mehrinde adaletli olmaksızın, başkasının vereceği kadar bir mehir vererek onunla evlenmek ister. Onlara, yetim kızlara karşı adaletli olmadıkça ve onlara mehrin en yüksek sünnetini (teamülünü) ödemedikçe onlarla evlenmeleri yasaklandı; bunun yerine hoşlarına giden başka kadınlarla evlenmeleri emredildi." Urve dedi ki: Âişe şöyle devam etti: "Sonra insanlar bu ayetten sonra kadınlar hakkında Resûlullah'tan ﷺ fetva istediler. Bunun üzerine Allah Azze ve Celle şu ayeti indirdi: {Senden kadınlar hakkında fetva isterler. De ki: Allah size onlar hakkında fetvasını veriyor ve Kitap'ta size okunan, kendilerine yazılanı vermediğiniz halde nikahlamak istediğiniz yetim kadınlar hakkındaki hükümler...}" Dedi ki: "Allah'ın Kitap'ta okunduğunu belirttiği kısım, Allah Sübhânehu ve Teâlâ'nın ilk ayette söylediği {Eğer yetimlere karşı adaletli davranamayacağınızdan korkarsanız, size helal olan kadınlardan hoşunuza gidenlerle evlenin} sözüdür." Âişe dedi: "Allah Azze ve Celle'nin sonraki ayetteki {nikahlamak istediğiniz} ifadesi ise, himayenizdeki yetim kızın malı ve güzelliği az olduğunda ona karşı duyulan isteksizliktir. Böylece, onlardan yüz çevirmelerine rağmen, sırf mal ve güzellikleri için yetim kadınları nikahlamaları, ancak adalet şartıyla caiz kılındı." Yûnus dedi ki: Rabîa, Allah Azze ve Celle'nin {Eğer yetimlere karşı adaletli davranamayacağınızdan korkarsanız} sözü hakkında şöyle demiştir: "Yani, korkuyorsanız onları bırakın; çünkü ben size dört kadını helal kıldım."

Çeviri ve açıklama, Arapçadan Khutba World tarafından yapılmıştır.

Temel mesaj

Vasiler, mehir konusunda da yetim kızlara adaletle davranmalıdır.

Kavramlar ve açıklamalar
Bir vasinin himayesindeki yetim kız

Babası olmayan ve bir vasinin bakımı ile hukuki sorumluluğu altında bulunan kız.

Mehir

Damadın eşine vermekle yükümlü olduğu evlilik hediyesi.

Adil davranmak

Haklarına eksiksiz saygı göstermek ve yerleşik ölçütlere göre hak ettiğinden daha azını vermemek.

Âlimlerin çıkarımları

Aişe’nin de bu rivayette açıkladığı üzere klasik müfessirler, ayetlerin vasileri çıkarcılığa karşı uyardığını belirtir: Vasiler, malına veya güzelliğine ilgi duydukları için yetim bir kızla evlenip mehrini eksik vermemelidir. Kızın hakları eksiksiz korunmalıdır; vasi bunu sağlayamayacağından endişe ediyorsa onunla evlenmemelidir. Dört Sünni fıkıh mezhebi, evlilikte mehrin gerekli olduğunu ve vasinin yetimin malını kendi çıkarı için kullanamayacağını kabul eder.

Günümüz için dersler
  1. Yetimin malını yöneten kişi, bu malı kendi malından dikkatle ayrı tutmalı ve hesabını vermelidir.
  2. Himayesindeki kızla evlenmek isteyen vasi, onun haklarını ve mehrini adil biçimde korumalıdır; çıkar çatışması varsa bağımsız bir değerlendirme istemelidir.
  3. Evliliği kişinin malına veya görünüşüne göre değerlendirmeyin; diğer kişiye saygı ve tam adaletle davranın.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

Her gün kendi dilinde bir hadis

Uygulama sana her gün açıklamalı bir hadis sunar; telefonunda widget olarak da kullanabilirsin. Ücretsizdir.