Nikâh · Sunan Abi Dawud

Sunan Abi Dawud, 2116. hadis

Abdullah ibn Mas'ud rivayet etti. Kendi çevirimiz ve açıklamamızla birlikte Arapça metin.

Sahih (güvenilir)Kitap: Nikâh
سنن أبي داود
Kim rivayet etti?

Abdullah ibn Mas'ud tarafından rivayet edildi

Sahih (güvenilir)

Rivayet

Arapça metin

حَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ عُمَرَ، حَدَّثَنَا يَزِيدُ بْنُ زُرَيْعٍ، حَدَّثَنَا سَعِيدُ بْنُ أَبِي عَرُوبَةَ، عَنْ قَتَادَةَ، عَنْ خِلاَسٍ، وَأَبِي، حَسَّانَ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُتْبَةَ بْنِ مَسْعُودٍ، أَنَّ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ مَسْعُودٍ، أُتِيَ فِي رَجُلٍ بِهَذَا الْخَبَرِ قَالَ فَاخْتَلَفُوا إِلَيْهِ شَهْرًا أَوْ قَالَ مَرَّاتٍ قَالَ فَإِنِّي أَقُولُ فِيهَا إِنَّ لَهَا صَدَاقًا كَصَدَاقِ نِسَائِهَا لاَ وَكْسَ وَلاَ شَطَطَ وَإِنَّ لَهَا الْمِيرَاثَ وَعَلَيْهَا الْعِدَّةُ فَإِنْ يَكُ صَوَابًا فَمِنَ اللَّهِ وَإِنْ يَكُنْ خَطَأً فَمِنِّي وَمِنَ الشَّيْطَانِ وَاللَّهُ وَرَسُولُهُ بَرِيئَانِ ‏.‏ فَقَامَ نَاسٌ مِنْ أَشْجَعَ فِيهِمُ الْجَرَّاحُ وَأَبُو سِنَانٍ فَقَالُوا يَا ابْنَ مَسْعُودٍ نَحْنُ نَشْهَدُ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَضَاهَا فِينَا فِي بِرْوَعَ بِنْتِ وَاشِقٍ وَإِنَّ زَوْجَهَا هِلاَلُ بْنُ مُرَّةَ الأَشْجَعِيُّ كَمَا قَضَيْتَ ‏.‏ قَالَ فَفَرِحَ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مَسْعُودٍ فَرَحًا شَدِيدًا حِينَ وَافَقَ قَضَاؤُهُ قَضَاءَ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏.‏

Çeviri

Abdullah b. Mes'ud'dan rivayet edildiğine göre; Abdullah b. Utbe b. Mes'ud şöyle dedi: Abdullah b. Mes'ud'a bu adamla ilgili haber ulaştırıldığında, insanlar bir ay boyunca veya defalarca kendisine gelip gittiler (ravi bunda tereddüt etti). Bunun üzerine İbn Mes'ud şöyle buyurdu:

"Ben bu meselede şunu söylüyorum: Kadına, kendi sınıfındaki kadınların mehri gibi, ne eksik ne de fazla bir mehir verilir. Ayrıca iddet beklemesi gerekir ve mirastan pay alır. Eğer bu hüküm doğruysa Allah'tandır; eğer yanlışsa benden ve şeytandandır. Allah ve Resûlü ﷺ bundan beridir." Bunun üzerine Eşca' kabilesinden bazı kimseler, aralarında Cerrah ve Ebu Sinan da bulunduğu halde ayağa kalkıp: "Ey İbn Mes'ud! Biz şahitlik ederiz ki, Resûlullah ﷺ bizim aramızda Bervaa binti Vaşık hakkında senin verdiğin hükmün aynısını vermişti. Onun kocası Eşca'lı Hilal b. Mürre idi" dediler. Abdullah b. Mes'ud, verdiği hükmün Resûlullah ﷺ'ın hükmüyle uygun düştüğünü öğrenince son derece sevindi.

Çeviri ve açıklama, Arapçadan Khutba World tarafından yapılmıştır.

Temel mesaj

Mehir belirlenmemişse kadın uygun bir mehir, miras ve iddet hakkına sahiptir.

Arka plan ve bağlam

Metin, kocası Hilal b. Murre el-Eşcaî olan Birva bint Vâşik'in meselesini anlatır. Eşcaîler, Peygamber ﷺ'in bu meselede İbn Mesud'un hükmüyle örtüşen bir hüküm verdiğine şahitlik etmiştir.

Kavramlar ve açıklamalar
Mehir (sadak)

Kadının hak sahibi olduğu evlilik hediyesi.

İddet

Kadının boşanma veya kocasının vefatından sonra uyması gereken dinî bekleme süresi.

Dengi kadınların mehri

Benzer geçmişe ve toplumsal konuma sahip kadınların mehirleriyle kıyaslanarak belirlenen uygun mehir.

Âlimlerin çıkarımları

Klasik fakihler buradan, mehir belirlenmeden yapılan bir evlilikte kadının uygun bir mehir hakkı bulunduğu; kocası vefat ederse iddetini bekleme ve miras payını alma hakkının da olduğu sonucunu çıkarır. Bu hüküm genellikle, kocanın mehir belirlenmeden ve evlilik fiilen gerçekleşmeden önce vefat ettiği durum bağlamında ele alınır. Dört Sünnî hukuk mezhebi de genel olarak kadının uygun mehir ve miras payı hakkını kabul eder; hukuki uygulamanın kesin ayrıntıları ve şartları her mezhepte ayrıca ele alınır. İbn Mesud, âlimin hükmünü dikkatle ifade etmesi ve onu vahye tâbi kılması gerektiğini de gösterir.

Günümüz için dersler
  1. Nikâh sırasında mehri açıkça belirleyin ve yapılan anlaşmayı belgeleyin.
  2. Vefat hâlinde veya evlilik şartları belirsiz olduğunda, ilgililerin haklarını dikkatle belirlemek için yetkin bir âlime danışın.
  3. Fıkhî hükümler hakkında alçakgönüllülükle konuşun; Sünnet'ten gelen deliller bir hükmü doğruladığında veya düzelttiğinde bunu açıkça kabul edin.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

Her gün kendi dilinde bir hadis

Uygulama sana her gün açıklamalı bir hadis sunar; telefonunda widget olarak da kullanabilirsin. Ücretsizdir.