Sunan Abi Dawud, 2765. hadis
Al-Miswar ibn Makhramah rivayet etti. Kendi çevirimiz ve açıklamamızla birlikte Arapça metin.
Al-Miswar ibn Makhramah tarafından rivayet edildi
Rivayet
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عُبَيْدٍ، أَنَّ مُحَمَّدَ بْنَ ثَوْرٍ، حَدَّثَهُمْ عَنْ مَعْمَرٍ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، عَنْ عُرْوَةَ بْنِ الزُّبَيْرِ، عَنِ الْمِسْوَرِ بْنِ مَخْرَمَةَ، قَالَ خَرَجَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم زَمَنَ الْحُدَيْبِيَةِ فِي بِضْعَ عَشَرَةَ مِائَةٍ مِنْ أَصْحَابِهِ حَتَّى إِذَا كَانُوا بِذِي الْحُلَيْفَةِ قَلَّدَ الْهَدْىَ وَأَشْعَرَهُ وَأَحْرَمَ بِالْعُمْرَةِ . وَسَاقَ الْحَدِيثَ قَالَ وَسَارَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم حَتَّى إِذَا كَانَ بِالثَّنِيَّةِ الَّتِي يُهْبَطُ عَلَيْهِمْ مِنْهَا بَرَكَتْ بِهِ رَاحِلَتُهُ فَقَالَ النَّاسُ حَلْ حَلْ خَلأَتِ الْقَصْوَاءُ . مَرَّتَيْنِ فَقَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم " مَا خَلأَتْ وَمَا ذَلِكَ لَهَا بِخُلُقٍ وَلَكِنْ حَبَسَهَا حَابِسُ الْفِيلِ " . ثُمَّ قَالَ " وَالَّذِي نَفْسِي بِيَدِهِ لاَ يَسْأَلُونِي الْيَوْمَ خُطَّةً يُعَظِّمُونَ بِهَا حُرُمَاتِ اللَّهِ إِلاَّ أَعْطَيْتُهُمْ إِيَّاهَا " . ثُمَّ زَجَرَهَا فَوَثَبَتْ فَعَدَلَ عَنْهُمْ حَتَّى نَزَلَ بِأَقْصَى الْحُدَيْبِيَةِ عَلَى ثَمَدٍ قَلِيلِ الْمَاءِ فَجَاءَهُ بُدَيْلُ بْنُ وَرْقَاءَ الْخُزَاعِيُّ ثُمَّ أَتَاهُ - يَعْنِي عُرْوَةَ بْنَ مَسْعُودٍ - فَجَعَلَ يُكَلِّمُ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم فَكُلَّمَا كَلَّمَهُ أَخَذَ بِلِحْيَتِهِ وَالْمُغِيرَةُ بْنُ شُعْبَةَ قَائِمٌ عَلَى النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم وَمَعَهُ السَّيْفُ وَعَلَيْهِ الْمِغْفَرُ فَضَرَبَ يَدَهُ بِنَعْلِ السَّيْفِ وَقَالَ أَخِّرْ يَدَكَ عَنْ لِحْيَتِهِ . فَرَفَعَ عُرْوَةُ رَأْسَهُ فَقَالَ مَنْ هَذَا قَالُوا الْمُغِيرَةُ بْنُ شُعْبَةَ . فَقَالَ أَىْ غُدَرُ أَوَلَسْتُ أَسْعَى فِي غَدْرَتِكَ وَكَانَ الْمُغِيرَةُ صَحِبَ قَوْمًا فِي الْجَاهِلِيَّةِ فَقَتَلَهُمْ وَأَخَذَ أَمْوَالَهُمْ ثُمَّ جَاءَ فَأَسْلَمَ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " أَمَّا الإِسْلاَمُ فَقَدْ قَبِلْنَا وَأَمَّا الْمَالُ فَإِنَّهُ مَالُ غَدْرٍ لاَ حَاجَةَ لَنَا فِيهِ " . فَذَكَرَ الْحَدِيثَ فَقَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم " اكْتُبْ هَذَا مَا قَاضَى عَلَيْهِ مُحَمَّدٌ رَسُولُ اللَّهِ " . وَقَصَّ الْخَبَرَ فَقَالَ سُهَيْلٌ وَعَلَى أَنَّهُ لاَ يَأْتِيكَ مِنَّا رَجُلٌ وَإِنْ كَانَ عَلَى دِينِكَ إِلاَّ رَدَدْتَهُ إِلَيْنَا . فَلَمَّا فَرَغَ مِنْ قَضِيَّةِ الْكِتَابِ قَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم لأَصْحَابِهِ " قُومُوا فَانْحَرُوا ثُمَّ احْلِقُوا " . ثُمَّ جَاءَ نِسْوَةٌ مُؤْمِنَاتٌ مُهَاجِرَاتٌ الآيَةَ فَنَهَاهُمُ اللَّهُ أَنْ يَرُدُّوهُنَّ وَأَمَرَهُمْ أَنْ يَرُدُّوا الصَّدَاقَ ثُمَّ رَجَعَ إِلَى الْمَدِينَةِ فَجَاءَهُ أَبُو بَصِيرٍ رَجُلٌ مِنْ قُرَيْشٍ - يَعْنِي فَأَرْسَلُوا فِي طَلَبِهِ - فَدَفَعَهُ إِلَى الرَّجُلَيْنِ فَخَرَجَا بِهِ حَتَّى إِذَا بَلَغَا ذَا الْحُلَيْفَةِ نَزَلُوا يَأْكُلُونَ مِنْ تَمْرٍ لَهُمْ فَقَالَ أَبُو بَصِيرٍ لأَحَدِ الرَّجُلَيْنِ وَاللَّهِ إِنِّي لأَرَى سَيْفَكَ هَذَا يَا فُلاَنُ جَيِّدًا . فَاسْتَلَّهُ الآخَرُ فَقَالَ أَجَلْ قَدْ جَرَّبْتُ بِهِ فَقَالَ أَبُو بَصِيرٍ أَرِنِي أَنْظُرْ إِلَيْهِ فَأَمْكَنَهُ مِنْهُ فَضَرَبَهُ حَتَّى بَرَدَ وَفَرَّ الآخَرُ حَتَّى أَتَى الْمَدِينَةَ فَدَخَلَ الْمَسْجِدَ يَعْدُو فَقَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم " لَقَدْ رَأَى هَذَا ذُعْرًا " . فَقَالَ قَدْ قُتِلَ وَاللَّهِ صَاحِبِي وَإِنِّي لَمَقْتُولٌ فَجَاءَ أَبُو بَصِيرٍ فَقَالَ قَدْ أَوْفَى اللَّهُ ذِمَّتَكَ فَقَدْ رَدَدْتَنِي إِلَيْهِمْ ثُمَّ نَجَّانِي اللَّهُ مِنْهُمْ . فَقَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم " وَيْلَ أُمِّهِ مِسْعَرَ حَرْبٍ لَوْ كَانَ لَهُ أَحَدٌ " . فَلَمَّا سَمِعَ ذَلِكَ عَرَفَ أَنَّهُ سَيَرُدُّهُ إِلَيْهِمْ فَخَرَجَ حَتَّى أَتَى سِيفَ الْبَحْرِ وَيَنْفَلِتُ أَبُو جَنْدَلٍ فَلَحِقَ بِأَبِي بَصِيرٍ حَتَّى اجْتَمَعَتْ مِنْهُمْ عِصَابَةٌ .
Muhammed b. Ubeyd bize anlattı: Muhammed b. Sevr onlara Ma’mer’den, o ez-Zührî’den, o Urve b. ez-Zübeyr’den, o da Misver b. Mahreme’den rivayet etti. Misver şöyle dedi: Nebi ﷺ Hudeybiye yılında bin küsur sahabesiyle birlikte yola çıktı. Zülhuleyfe’ye vardıklarında kurbanlık hayvanları çelenklendirdi, nişanladı ve umre için ihrama girdi. Hadisi devam ettirerek dedi ki: Nebi ﷺ yoluna devam etti; Mekke tarafına inilen dağ geçidine vardıklarında bineği diz çöktü. İnsanlar iki kez:
“Haydi haydi, Kasva yoruldu!” dediler. Bunun üzerine Nebi ﷺ şöyle buyurdu: “O yorulmadı, bu onun huyu değildir; fakat fili alıkoyan Zat, onu da alıkoymuştur.” Sonra ekledi: “Canım elinde olan Zat’a yemin ederim ki, bugün Allah’ın haram kıldığı şeylere tazim gösteren bir taleple bana gelmezler ki, onu onlara vermeyeyim.” Daha sonra bineğini dürttü, o da sıçrayıp kalktı. Nebi ﷺ onlardan uzaklaşıp Hudeybiye’nin en ucunda, suyu az bir kuyunun yanına indi. Bu sırada Büdeyl b. Verka el-Huzâî geldi, ardından Urve b. Mes’ûd yanına vardı. Nebi ﷺ ile konuşmaya başladı; her konuştuğunda sakalından tutuyordu. Muğire b. Şu’be ise elinde kılıç ve başında miğfer olduğu halde Nebi ﷺ’in yanında duruyordu. Kılıcının kınıyla Urve’nin eline vurup: “Elini sakalından çek!” dedi. Urve başını kaldırıp: “Bu kimdir?” diye sordu. “Muğire b. Şu’be” dediler. Urve: “Ey gaddar! Senin gaddarlığında ben aracılık etmemiş miydim?” dedi. Zira Muğire cahiliye döneminde bazı kimselerle beraber olmuş, onları öldürüp mallarını almış, sonra gelip Müslüman olmuştu. Resûlullah ﷺ ona şöyle buyurmuştu: “İslam’ı kabul ettik ama mala gelince, o ihanet malıdır, bizim ona ihtiyacımız yoktur.” Hadisi anlatmaya devamla dedi ki: Nebi ﷺ: “Şunu yaz: Bu, Allah’ın Resulü Muhammed’in verdiği hükümdür” buyurdu. Haberi aktarmaya devam etti: Süheyl dedi ki: “Bizden biri senin dininde olsa bile sana gelirse, onu mutlaka bize iade edeceksin.” Anlaşma metni tamamlanınca Nebi ﷺ ashabına: “Kalkın, kurbanlarınızı kesin ve tıraş olun” buyurdu. Daha sonra mümin muhacir kadınlar geldi –ayet nazil oldu– ve Allah onları geri çevirmeyi yasakladı, ancak mehirlerini iade etmelerini emretti. Sonra Medine’ye döndü. Kureyş’ten Ebu Basir adında bir adam yanına geldi; Kureyşliler onu istemek üzere iki adam gönderdi, Nebi ﷺ de onu bu iki adama teslim etti. Onlar Ebu Basir’i alıp Zülhuleyfe’ye varınca hurma yemek için indiler. Ebu Basir adamlardan birine: “Vallahi ey falan, şu kılıcının güzel olduğunu görüyorum” dedi. Diğeri kılıcı çekip: “Evet, onu denedim” dedi. Ebu Basir: “Bana ver de bakayım” deyince adam kılıcı verdi; Ebu Basir de onu öldüresiye vurdu. Diğer adam kaçarak Medine’ye ulaştı ve koşarak mescide girdi. Nebi ﷺ: “Bu adam büyük bir korku görmüş” buyurdu. Adam: “Vallahi arkadaşım öldürüldü, ben de mutlaka öldürüleceğim!” dedi. Derken Ebu Basir çıkageldi ve: “Allah ahdinizi yerine getirdi; siz beni onlara iade ettiniz, Allah da beni onlardan kurtardı” dedi. Nebi ﷺ: “Anasına yazıklar olsun, eğer yanında biri olsaydı savaş körükleyecekti!” buyurdu. Ebu Basir bunu duyunca kendisini tekrar iade edeceğini anladı, oradan çıkıp deniz kıyısına gitti. Ebu Cendel de kaçıp Ebu Basir’e katıldı ve böylece onlardan bir topluluk oluştu.
Çeviri ve açıklama, Arapçadan Khutba World tarafından yapılmıştır.
Peygamber ﷺ kutsal sınırları gözetmiş ve antlaşmalara bağlı kalmıştır.
Rivayet, Hudeybiye’ye yapılan yolculuğu ve Kureyş ile yürütülen, antlaşma şartlarının belirlendiği müzakereleri anlatır.
Hacıların umre veya hac için girdikleri ibadet hâli.
Allah’ın dokunulmaz ve saygıdeğer kıldığı sınırlar ve hususlar.
Taraflar arasında yapılan ve şartlarına uyulmasını gerektiren bağlayıcı anlaşma.
Âlimler buradan, şartları ağır gelse bile Müslümanın anlaşma ve antlaşmalara bağlı kalması gerektiği sonucunu çıkarırlar. Peygamber’in ﷺ Allah’ın kutsal sınırlarını gözeten bir teklifi kabul etme taahhüdü, barışın ve ihlallerin önlenmesinin ne kadar önemli olduğunu gösterir. Rivayet ayrıca Allah’a tevekkül etmenin dikkatli ve sabırlı davranmakla birlikte yürüdüğünü ortaya koyar. Fakihler Hudeybiye şartlarını antlaşmalara ilişkin hükümler çerçevesinde ele alırlar; bu tarihî olayı, her anlaşmayı değerlendirmeden uygulamak için genel bir izin saymazlar.
- Kısa vadede zor olsa bile anlaşmalara bağlı kalın.
- Çatışmalarda zulmü ve kutsal sınırların ihlalini önleyecek şartlar arayın.
- Allah’a tevekkül ederken dikkatli ve sabırlı davranmayı sürdürün.
Her gün kendi dilinde bir hadis
Uygulama sana her gün açıklamalı bir hadis sunar; telefonunda widget olarak da kullanabilirsin. Ücretsizdir.