Diyet Çeşitleri · Sunan Abi Dawud

Sunan Abi Dawud, 4499. hadis

Wa'il ibn Hujr rivayet etti. Kendi çevirimiz ve açıklamamızla birlikte Arapça metin.

Sahih (güvenilir)Kitap: Diyet Çeşitleri
سنن أبي داود
Kim rivayet etti?

Wa'il ibn Hujr tarafından rivayet edildi

Sahih (güvenilir)

Rivayet

Arapça metin

حَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ عُمَرَ بْنِ مَيْسَرَةَ الْجُشَمِيُّ، حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ، عَنْ عَوْفٍ، حَدَّثَنَا حَمْزَةُ أَبُو عُمَرَ الْعَائِذِيُّ، حَدَّثَنِي عَلْقَمَةُ بْنُ وَائِلٍ، حَدَّثَنِي وَائِلُ بْنُ حُجْرٍ، قَالَ كُنْتُ عِنْدَ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم إِذْ جِيءَ بِرَجُلٍ قَاتِلٍ فِي عُنُقِهِ النِّسْعَةُ قَالَ فَدَعَا وَلِيَّ الْمَقْتُولِ فَقَالَ ‏"‏ أَتَعْفُو ‏"‏ ‏.‏ قَالَ لاَ ‏.‏ قَالَ ‏"‏ أَفَتَأْخُذُ الدِّيَةَ ‏"‏ ‏.‏ قَالَ لاَ ‏.‏ قَالَ ‏"‏ أَفَتَقْتُلُ ‏"‏ ‏.‏ قَالَ نَعَمْ ‏.‏ قَالَ ‏"‏ اذْهَبْ بِهِ ‏"‏ ‏.‏ فَلَمَّا وَلَّى قَالَ ‏"‏ أَتَعْفُو ‏"‏ ‏.‏ قَالَ لاَ ‏.‏ قَالَ ‏"‏ أَفَتَأْخُذُ الدِّيَةَ ‏"‏ ‏.‏ قَالَ لاَ ‏.‏ قَالَ ‏"‏ أَفَتَقْتُلُ ‏"‏ ‏.‏ قَالَ نَعَمْ ‏.‏ قَالَ ‏"‏ اذْهَبْ بِهِ ‏"‏ ‏.‏ فَلَمَّا كَانَ فِي الرَّابِعَةِ قَالَ ‏"‏ أَمَا إِنَّكَ إِنْ عَفَوْتَ عَنْهُ يَبُوءُ بِإِثْمِهِ وَإِثْمِ صَاحِبِهِ ‏"‏ ‏.‏ قَالَ فَعَفَا عَنْهُ ‏.‏ قَالَ فَأَنَا رَأَيْتُهُ يَجُرُّ النِّسْعَةَ ‏.‏

Çeviri

Vâil b. Hucr anlatıyor: Ben Peygamber ﷺ'in yanında bulunuyordum. O sırada boynunda bir deri kayış olduğu halde bir katil getirildi. Peygamber ﷺ maktulün velisini çağırdı ve ona:

"Bağışlıyor musun?" diye sordu. Velî: "Hayır" dedi. Peygamber ﷺ: "Diyeti kabul eder misin?" diye sordu. Velî: "Hayır" dedi. Peygamber ﷺ: "Öldürecek misin?" diye sordu. Velî: "Evet" dedi. Peygamber ﷺ: "Onu alıp götür" buyurdu. Velî arkasını dönüp gidince Peygamber ﷺ tekrar: "Bağışlıyor musun?" diye sordu. Velî: "Hayır" dedi. Peygamber ﷺ: "Diyeti kabul eder misin?" diye sordu. Velî: "Hayır" dedi. Peygamber ﷺ: "Öldürecek misin?" diye sordu. Velî: "Evet" dedi. Peygamber ﷺ: "Onu alıp götür" buyurdu. Bu durum dördüncü defa tekrarlandığında Peygamber ﷺ şöyle buyurdu: "Bilesin ki, eğer onu bağışlarsan, hem kendi günahını hem de arkadaşının günahını yüklenmiş olur." Bunun üzerine velî katili bağışladı. Vâil diyor ki: "Sonra onun o kayışı sürükleyerek gittiğini gördüm."

Çeviri ve açıklama, Arapçadan Khutba World tarafından yapılmıştır.

Temel mesaj

Peygamber ﷺ, maktulün yakınlarına tekrar tekrar af veya diyet seçeneklerini sundu.

Kavramlar ve açıklamalar
diyet

İslam hukukunda geçerli kurallara göre, öldürme vakalarında maktulün yakınlarına ödenen mali tazminat.

maktulün velisi

Aile adına kısas, tazminat veya af konusunda karar vermeye yetkili yakın.

kayış

Şüphelinin boynuna geçirilen ve ona eşlik etmek için kullanılan deri bağ.

Âlimlerin çıkarımları

Âlimler bu rivayetten, kasıtlı öldürme durumlarında maktulün yakınlarının İslam yargı usulünün şartlarına bağlı olarak kısas, diyet veya af talep edebileceği sonucunu çıkarırlar. Peygamber ﷺ affı teşvik etmiş, ancak zorunlu kılmamıştır. Seçim ve bunun uygulanması meşru yetkinin kapsamındadır; rivayet, kişilerin kendi başlarına adalet sağlamasına dayanak oluşturmaz. Klasik fakihler, bu ve diğer metinlere dayanarak mezhepler çerçevesinde kesin şartları ve yetkileri ele alırlar.

Günümüz için dersler
  1. Ağır bir haksızlık karşısında acele karar vermeyin; geçerli haklar ve usuller konusunda güvenilir uzmanlara danışın.
  2. Affetme yetkisi olan kişi, mağdurun acısını inkâr etmeden merhamete alan açabilir.
  3. Kısası asla kendi başınıza uygulamayın; hukuka uygun ve özenli bir sürece başvurun.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

Her gün kendi dilinde bir hadis

Uygulama sana her gün açıklamalı bir hadis sunar; telefonunda widget olarak da kullanabilirsin. Ücretsizdir.