Diyet Çeşitleri · Sunan Abi Dawud

Sunan Abi Dawud, 4501. hadis

Wa'il ibn Hujr rivayet etti. Kendi çevirimiz ve açıklamamızla birlikte Arapça metin.

Sahih (güvenilir)Kitap: Diyet Çeşitleri
سنن أبي داود
Kim rivayet etti?

Abu Dawud'den Peygamber ﷺ'e uzanan rivayet zinciri

Sahih (güvenilir)
  1. 1Muhammad ibn Awf at‑TaiAbu Dawud'e aktardıمُحَمَّدُ بْنُ عَوْفٍ الطَّائِيُّ
  2. 2Abd al‑Quddus ibn al‑Hajjajعَبْدُ الْقُدُّوسِ بْنُ الْحَجَّاجِ
  3. 3Yazid ibn Ata al‑Wasitiيَزِيدُ بْنُ عَطَاءٍ الْوَاسِطِيُّ
  4. 4Simakسِمَاكٍ
  5. 5Alqama ibn Wailعَلْقَمَةَ بْنِ وَائِلٍ
  6. 6Babası Wailأَبِيهِ
  7. 7Allah'ın Resûlü ﷺرَسُولُ اللَّهِ ﷺ

Sıralama, bu rivayetin Arapça metninde geçtiği şekildedir. İsimler Arapçadan Latin alfabesine aktarılmıştır.

Rivayet

Arapça metin

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَوْفٍ الطَّائِيُّ، حَدَّثَنَا عَبْدُ الْقُدُّوسِ بْنُ الْحَجَّاجِ، حَدَّثَنَا يَزِيدُ بْنُ عَطَاءٍ الْوَاسِطِيُّ، عَنْ سِمَاكٍ، عَنْ عَلْقَمَةَ بْنِ وَائِلٍ، عَنْ أَبِيهِ، قَالَ جَاءَ رَجُلٌ إِلَى النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم بِحَبَشِيٍّ فَقَالَ إِنَّ هَذَا قَتَلَ ابْنَ أَخِي ‏.‏ قَالَ ‏"‏ كَيْفَ قَتَلْتَهُ ‏"‏ ‏.‏ قَالَ ضَرَبْتُ رَأْسَهُ بِالْفَأْسِ وَلَمْ أُرِدْ قَتْلَهُ ‏.‏ قَالَ ‏"‏ هَلْ لَكَ مَالٌ تُؤَدِّي دِيَتَهُ ‏"‏ ‏.‏ قَالَ لاَ ‏.‏ قَالَ ‏"‏ أَفَرَأَيْتَ إِنْ أَرْسَلْتُكَ تَسْأَلُ النَّاسَ تَجْمَعُ دِيَتَهُ ‏"‏ ‏.‏ قَالَ لاَ ‏.‏ قَالَ ‏"‏ فَمَوَالِيكَ يُعْطُونَكَ دِيَتَهُ ‏"‏ ‏.‏ قَالَ لاَ ‏.‏ قَالَ لِلرَّجُلِ ‏"‏ خُذْهُ ‏"‏ ‏.‏ فَخَرَجَ بِهِ لِيَقْتُلَهُ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ أَمَا إِنَّهُ إِنْ قَتَلَهُ كَانَ مِثْلَهُ ‏"‏ ‏.‏ فَبَلَغَ بِهِ الرَّجُلُ حَيْثُ يَسْمَعُ قَوْلَهُ فَقَالَ هُوَ ذَا فَمُرْ فِيهِ مَا شِئْتَ ‏.‏ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ أَرْسِلْهُ - وَقَالَ مَرَّةً دَعْهُ - يَبُوءُ بِإِثْمِ صَاحِبِهِ وَإِثْمِهِ فَيَكُونَ مِنْ أَصْحَابِ النَّارِ ‏"‏ ‏.‏ قَالَ فَأَرْسَلَهُ ‏.‏

Çeviri

Muhammed b. Avf et-Tâî bize rivayet etti, Abdülkuddûs b. Haccâc bize rivayet etti, Yezîd b. Atâ el-Vâsitî bize rivayet etti; Simâk'tan, Alkame b. Vâil'den, babasından naklen şöyle dedi: Bir adam, Habeşli bir köleyi Peygamber ﷺ'e getirdi ve

"Bu adam yeğenimi öldürdü" dedi. Peygamber ﷺ ona sordu: "Onu nasıl öldürdün?" Adam cevap verdi: "Başına balta ile vurdum ama onu öldürmek istemedim." Peygamber ﷺ sordu: "Diyeti ödeyecek malın var mı?" Adam: "Hayır" dedi. Peygamber ﷺ: "Seni insanlardan istemen için göndersem de diyeti toplasan olmaz mı?" diye sordu. Adam yine: "Hayır" dedi. Peygamber ﷺ: "Efendilerin sana diyeti verir mi?" diye sordu. Adam: "Hayır" dedi. Bunun üzerine Peygamber ﷺ adama: "Onu al götür" dedi. Adam onu öldürmek üzere dışarı çıkardı. O sırada Resûlullah ﷺ şöyle buyurdu: "Bilesiniz ki eğer onu öldürürse, o da onun gibi olur." Bu söz, adamın kulağına ulaştığında durdu ve "İşte burada, onun hakkında dilediğinizi emredin" dedi. Resûlullah ﷺ buyurdu ki: "Onu serbest bırak -bir rivayette: Onu bırak- ki hem arkadaşının günahını hem de kendi günahını yüklenip Cehennem halkından olsun." Bunun üzerine adam onu serbest bıraktı.

Çeviri ve açıklama, Arapçadan Khutba World tarafından yapılmıştır.

Temel mesaj

Peygamber ﷺ, kişilerin kendi başına cezalandırma yoluna gitmesini önler ve affa yer bırakır.

Kavramlar ve açıklamalar
Kan diyeti (diyet)

İslam hukuku kurallarına göre öldürülen kişinin yakınlarına ödenebilecek mali tazminat.

Kısas

Bir suç için hukuken düzenlenmiş karşılık cezasıdır; kişiler bunu kendi başlarına uygulayamaz.

Efendiler

O dönemin toplumsal bağlamında adamın bağlı olduğu ve onun adına ödeme yapabilecek kişiler.

Âlimlerin çıkarımları

Âlimler buradan, bir cinayet davasının yetkili yargı makamına sunulması gerektiği ve maktulün yakınlarının kendi başlarına adalet sağlamaya kalkışamayacağı sonucunu çıkarırlar. Kısas durumunda failin de aynı akıbete uğrayacağına dair ifade, yetkisiz biçimde öldürmenin başlı başına yeni bir suç olduğu konusunda uyarır. Metin hem kan diyeti ödenmesinden hem de failin serbest bırakılmasından söz ederek kısasın tek yol olmadığını vurgular. Taksirle öldürmenin kesin hukuki sonuçları ve kısasın şartları, klasik mezhep fıkhında ayrıca ele alınır.

Günümüz için dersler
  1. Ceza davalarını yetkili makamlara bırakın; asla kendi başınıza intikam almayın.
  2. Bir anlaşmazlıkta adaleti arayın, ancak affa ve uzlaşmaya da yer bırakın.
  3. Zarara yol açan kişi sorumluluk almalı ve ilgililerle birlikte hukuka uygun bir çözüm aramalıdır.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

Her gün kendi dilinde bir hadis

Uygulama sana her gün açıklamalı bir hadis sunar; telefonunda widget olarak da kullanabilirsin. Ücretsizdir.