Sunan Abi Dawud, 4523. hadis
Sahl ibn Abi Hathmah rivayet etti. Kendi çevirimiz ve açıklamamızla birlikte Arapça metin.
Abu Dawud'den Bashir ibn Yasar'e uzanan rivayet zinciri
- 1Al‑Hasan ibn Muhammad ibn as‑Sabbah az‑Za'faraniAbu Dawud'e aktardıالْحَسَنُ بْنُ مُحَمَّدِ بْنِ الصَّبَّاحِ الزَّعْفَرَانِيُّ
- 2Abu Nu'aymأَبُو نُعَيْمٍ
- 3Sa'id ibn Ubayd at‑Taiسَعِيدُ بْنُ عُبَيْدٍ الطَّائِيُّ
- 4Bashir ibn Yasarبَشِيرِ بْنِ يَسَارٍ
Sıralama, bu rivayetin Arapça metninde geçtiği şekildedir. İsimler Arapçadan Latin alfabesine aktarılmıştır.
Rivayet
حَدَّثَنَا الْحَسَنُ بْنُ مُحَمَّدِ بْنِ الصَّبَّاحِ الزَّعْفَرَانِيُّ، حَدَّثَنَا أَبُو نُعَيْمٍ، حَدَّثَنَا سَعِيدُ بْنُ عُبَيْدٍ الطَّائِيُّ، عَنْ بَشِيرِ بْنِ يَسَارٍ، زَعَمَ أَنَّ رَجُلاً، مِنَ الأَنْصَارِ يُقَالُ لَهُ سَهْلُ بْنُ أَبِي حَثْمَةَ أَخْبَرَهُ أَنَّ نَفَرًا مِنْ قَوْمِهِ انْطَلَقُوا إِلَى خَيْبَرَ فَتَفَرَّقُوا فِيهَا فَوَجَدُوا أَحَدَهُمْ قَتِيلاً فَقَالُوا لِلَّذِينَ وَجَدُوهُ عِنْدَهُمْ قَتَلْتُمْ صَاحِبَنَا فَقَالُوا مَا قَتَلْنَاهُ وَلاَ عَلِمْنَا قَاتِلاً . فَانْطَلَقْنَا إِلَى نَبِيِّ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ فَقَالَ لَهُمْ " تَأْتُونِي بِالْبَيِّنَةِ عَلَى مَنْ قَتَلَ هَذَا " . قَالُوا مَا لَنَا بَيِّنَةٌ . قَالَ " فَيَحْلِفُونَ لَكُمْ " . قَالُوا لاَ نَرْضَى بِأَيْمَانِ الْيَهُودِ . فَكَرِهَ نَبِيُّ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم أَنْ يُبْطِلَ دَمَهُ فَوَدَاهُ مِائَةً مِنْ إِبِلِ الصَّدَقَةِ .
Hasan b. Muhammed b. es-Sabbâh ez-Za‘ferânî bize rivayet etti, Ebû Nu‘aym bize rivayet etti, Sa‘îd b. Ubeyd et-Tâî bize rivayet etti; Beşîr b. Yesâr’dan naklettiğine göre, Ensar’dan Sehl b. Ebî Hasme adında bir adam ona şunu haber vermiştir: Kavminden bir grup Hayber’e gitti ve orada dağıldılar. İçlerinden birini ölü buldular. Onu yanında buldukları kimselere:
“Arkadaşımızı siz öldürdünüz!” dediler. Onlar da: “Biz onu öldürmedik, katilini de bilmiyoruz” diye cevap verdiler. Bunun üzerine Allah’ın Nebisi ﷺ’in yanına gittik. O da onlara: “Onu kimin öldürdüğüne dair bana açık delil getirir misiniz?” buyurdu. “Bizim delilimiz yok” dediler. Buyurdu ki: “O hâlde size yemin ederler.” Dediler ki: “Yahudilerin yeminlerine razı olmayız.” Allah’ın Nebisi ﷺ, onun kanının boşa gitmesini hoş görmediği için sadaka develerinden yüz deve ile diyetini ödedi.
Çeviri ve açıklama, Arapçadan Khutba World tarafından yapılmıştır.
Kanıtlanmamış bir suçlama, kişisel intikam yoluyla çözüme kavuşturulmamalıdır.
Ensar’dan bir grup, Hayber’de öldürülmüş bir sahabi buldu ve onu aralarında buldukları kişileri suçladı. Ellerinde delil bulunmadığı ve maktulün yakınları Yahudilerin yeminlerini kabul etmediği için Peygamber ﷺ zekât develerinden yüz deveyi diyet olarak ödedi.
Öldürülen kişinin yakınlarına ödenen, hukukça belirlenmiş tazminat.
Bir hâkimin suçlamayı değerlendirmesine dayanak oluşturan açık kanıt.
Kişinin Allah’ı şahit tutarak yaptığı ciddi beyan.
Klasik âlimler bu rivayeti, cinayet suçlamasının delil gerektirdiği ve şüpheye ya da kişisel intikama dayanarak hükme bağlanamayacağı kuralıyla ilişkilendirir. Delil bulunmadığında suçlanan tarafın yemin etmesi gündeme gelebilir. Âlimler ayrıca diyetin kim tarafından ödeneceğini ve Peygamber’in ﷺ özel ödemesinin nasıl anlaşılması gerektiğini tartışmıştır; bu konularda fıkıh mezheplerinin ayrıntılı değerlendirmeleri ve görüş farklılıkları vardır.
- Doğrulanabilir delil olmadan kimseyi ağır bir suçla itham etme.
- Şiddet içeren anlaşmazlıkları yetkili yargı mercilerine bırak; intikamı kendi eline alma.
- Olayların aydınlatılması kolay olmasa bile maktulün yakınlarının haklarını koru.
Bu sahih rivayet de Sehl b. Ebî Hasme’den nakledilmiştir ve Hayber’de öldürülen adamla ilgili olayın paralel bir anlatımını sunar.
Sunan Abi Dawud · #4524 (Sahih)Bu sahih rivayet ölümle sonuçlanan bir olayın değerlendirilmesini ele alır ve delil ile sorumluluk kurallarını bağlama oturtmaya yardımcı olur.
Her gün kendi dilinde bir hadis
Uygulama sana her gün açıklamalı bir hadis sunar; telefonunda widget olarak da kullanabilirsin. Ücretsizdir.