Namaz · Sunan Abi Dawud

Sunan Abi Dawud, 499. hadis

Abdullah ibn Zayd rivayet etti. Kendi çevirimiz ve açıklamamızla birlikte Arapça metin.

Sahih (güvenilir)Kitap: Namaz
سنن أبي داود
Kim rivayet etti?

Abdullah ibn Zayd tarafından rivayet edildi

Sahih (güvenilir)

Rivayet

Arapça metin

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ مَنْصُورٍ الطُّوسِيُّ، حَدَّثَنَا يَعْقُوبُ، حَدَّثَنَا أَبِي، عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ إِسْحَاقَ، حَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ بْنِ الْحَارِثِ التَّيْمِيُّ، عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ زَيْدِ بْنِ عَبْدِ رَبِّهِ، قَالَ حَدَّثَنِي أَبِي عَبْدُ اللَّهِ بْنُ زَيْدٍ، قَالَ لَمَّا أَمَرَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم بِالنَّاقُوسِ يُعْمَلُ لِيُضْرَبَ بِهِ لِلنَّاسِ لِجَمْعِ الصَّلاَةِ طَافَ بِي وَأَنَا نَائِمٌ رَجُلٌ يَحْمِلُ نَاقُوسًا فِي يَدِهِ فَقُلْتُ يَا عَبْدَ اللَّهِ أَتَبِيعُ النَّاقُوسَ قَالَ وَمَا تَصْنَعُ بِهِ فَقُلْتُ نَدْعُو بِهِ إِلَى الصَّلاَةِ ‏.‏ قَالَ أَفَلاَ أَدُلُّكَ عَلَى مَا هُوَ خَيْرٌ مِنْ ذَلِكَ فَقُلْتُ لَهُ بَلَى ‏.‏ قَالَ فَقَالَ تَقُولُ اللَّهُ أَكْبَرُ اللَّهُ أَكْبَرُ اللَّهُ أَكْبَرُ اللَّهُ أَكْبَرُ أَشْهَدُ أَنْ لاَ إِلَهَ إِلاَّ اللَّهُ أَشْهَدُ أَنْ لاَ إِلَهَ إِلاَّ اللَّهُ أَشْهَدُ أَنَّ مُحَمَّدًا رَسُولُ اللَّهِ أَشْهَدُ أَنَّ مُحَمَّدًا رَسُولُ اللَّهِ حَىَّ عَلَى الصَّلاَةِ حَىَّ عَلَى الصَّلاَةِ حَىَّ عَلَى الْفَلاَحِ حَىَّ عَلَى الْفَلاَحِ اللَّهُ أَكْبَرُ اللَّهُ أَكْبَرُ لاَ إِلَهَ إِلاَّ اللَّهُ قَالَ ثُمَّ اسْتَأْخَرَ عَنِّي غَيْرَ بَعِيدٍ ثُمَّ قَالَ وَتَقُولُ إِذَا أَقَمْتَ الصَّلاَةَ اللَّهُ أَكْبَرُ اللَّهُ أَكْبَرُ أَشْهَدُ أَنْ لاَ إِلَهَ إِلاَّ اللَّهُ أَشْهَدُ أَنَّ مُحَمَّدًا رَسُولُ اللَّهِ حَىَّ عَلَى الصَّلاَةِ حَىَّ عَلَى الْفَلاَحِ قَدْ قَامَتِ الصَّلاَةُ قَدْ قَامَتِ الصَّلاَةُ اللَّهُ أَكْبَرُ اللَّهُ أَكْبَرُ لاَ إِلَهَ إِلاَّ اللَّهُ فَلَمَّا أَصْبَحْتُ أَتَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَأَخْبَرْتُهُ بِمَا رَأَيْتُ فَقَالَ ‏"‏ إِنَّهَا لَرُؤْيَا حَقٌّ إِنْ شَاءَ اللَّهُ فَقُمْ مَعَ بِلاَلٍ فَأَلْقِ عَلَيْهِ مَا رَأَيْتَ فَلْيُؤَذِّنْ بِهِ فَإِنَّهُ أَنْدَى صَوْتًا مِنْكَ ‏"‏ ‏.‏ فَقُمْتُ مَعَ بِلاَلٍ فَجَعَلْتُ أُلْقِيهِ عَلَيْهِ وَيُؤَذِّنُ بِهِ - قَالَ - فَسَمِعَ ذَلِكَ عُمَرُ بْنُ الْخَطَّابِ وَهُوَ فِي بَيْتِهِ فَخَرَجَ يَجُرُّ رِدَاءَهُ وَيَقُولُ وَالَّذِي بَعَثَكَ بِالْحَقِّ يَا رَسُولَ اللَّهِ لَقَدْ رَأَيْتُ مِثْلَ مَا رَأَى ‏.‏ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ فَلِلَّهِ الْحَمْدُ ‏"‏ ‏.‏ قَالَ أَبُو دَاوُدَ هَكَذَا رِوَايَةُ الزُّهْرِيِّ عَنْ سَعِيدِ بْنِ الْمُسَيَّبِ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ زَيْدٍ وَقَالَ فِيهِ ابْنُ إِسْحَاقَ عَنِ الزُّهْرِيِّ ‏"‏ اللَّهُ أَكْبَرُ اللَّهُ أَكْبَرُ اللَّهُ أَكْبَرُ اللَّهُ أَكْبَرُ ‏"‏ ‏.‏ وَقَالَ مَعْمَرٌ وَيُونُسُ عَنِ الزُّهْرِيِّ فِيهِ ‏"‏ اللَّهُ أَكْبَرُ اللَّهُ أَكْبَرُ ‏"‏ ‏.‏ لَمْ يُثَنِّيَا ‏.‏

Çeviri

Muhammed b. Mansur et-Tûsî bize rivayet etti, Yakub bize rivayet etti, babam bize rivayet etti, Muhammed b. İshak'tan, Muhammed b. İbrahim b. el-Haris et-Teymî bana rivayet etti, Muhammed b. Abdullah b. Zeyd b. Abdi Rabbihi'den, o şöyle dedi: Babam Abdullah b. Zeyd bana şunu anlattı: Resûlullah ﷺ insanları namaza toplamak için çalınacak bir çan yapılmasını emrettiğinde, ben uykudayken elinde bir çan taşıyan bir adam yanıma geldi. Ben: 'Ey Allah'ın kulu, bu çanı satar mısın?' dedim. O: 'Onunla ne yapacaksın?' diye sordu. Ben: 'Onunla insanları namaza çağıracağız' dedim. O: 'Sana bundan daha hayırlı olan bir şeyi göstereyim mi?' dedi. Ben: 'Evet' dedim. Bunun üzerine şöyle dedi: 'Şöyle dersin: Allahu Ekber, Allahu Ekber, Allahu Ekber, Allahu Ekber. Eşhedü en lâ ilâhe illallah, eşhedü en lâ ilâhe illallah. Eşhedü enne Muhammeden Resûlullah, eşhedü enne Muhammeden Resûlullah. Hayye ale's-salah, hayye ale's-salah. Hayye ale'l-felah, hayye ale'l-felah. Allahu Ekber, Allahu Ekber. Lâ ilâhe illallah.' Sonra benden biraz uzaklaştı ve dedi ki: 'Namaz için kamet getirdiğinde ise şöyle dersin: Allahu Ekber, Allahu Ekber. Eşhedü en lâ ilâhe illallah, eşhedü enne Muhammeden Resûlullah. Hayye ale's-salah, hayye ale'l-felah. Kad kâmeti's-salah, kad kâmeti's-salah. Allahu Ekber, Allahu Ekber. Lâ ilâhe illallah.' Sabah olunca Resûlullah ﷺ'a geldim ve gördüğümü kendisine haber verdim. O: 'Bu, Allah dilerse hak bir rüyadır. Bilal ile birlikte kalk ve ona gördüklerini öğret, böylece onunla ezan okusun; çünkü onun sesi senden daha gürdür' buyurdu. Bunun üzerine Bilal ile birlikte kalktım, ona sözleri öğretmeye başladım ve o da bunlarla ezan okudu. Ömer b. el-Hattab evindeyken bunu duydu; ridasını sürükleyerek dışarı çıktı ve: 'Seni hak ile gönderen Zat'a yemin ederim ki ey Resûlullah, ben de onun gördüğünün aynısını gördüm!' dedi. Resûlullah ﷺ: 'Hamd Allah'a mahsustur' buyurdu. Ebu Davud dedi ki: Bu, Zühri'nin Said b. el-Müseyyeb'den, Abdullah b. Zeyd'den rivayetidir. İbn İshak, Zühri'den rivayetinde 'Allahu Ekber, Allahu Ekber, Allahu Ekber, Allahu Ekber' şeklinde zikretmiştir. Ancak Ma'mer ve Yunus, Zühri'den rivayetlerinde 'Allahu Ekber, Allahu Ekber' demişler ve tekrar etmemişlerdir.

Çeviri ve açıklama, Arapçadan Khutba World tarafından yapılmıştır.

Temel mesaj

Ezan, doğru bir rüyanın ardından sözlü çağrı olarak belirlenmiştir.

Arka plan ve bağlam

Topluluk, insanları namaz için bir araya getirmenin bir yolunu arıyordu. Abdullah ibn Zeyd rüyasını Peygamber’e ﷺ anlattı; Peygamber ﷺ bunun doğru bir rüya olduğunu kabul etti ve Bilâl’e ezan sözlerini söylemesini emretti.

Kavramlar ve açıklamalar
Ezan

Namaz vaktinin girdiğini bildiren ve müminleri namaza çağıran belirlenmiş çağrı.

Kamet

Farz namaz başlamadan hemen önce yapılan çağrı.

Hayya ‘ala al-falah

“Kurtuluşa gelin”: namaza ve Allah’ın bahşettiği hayra davet.

Âlimlerin çıkarımları

Âlimler buradan ezan ve kametin, nakledilmiş sözlerle okunan belirli ibadet biçimleri olduğu sonucunu çıkarır. Rüya tek başına dinî hüküm hâline getirilmemiştir: Peygamber ﷺ onu onaylamış ve ezanın okunmasını emretmiştir. Rivayette “Allahu Ekber” sözünün tekrar sayısına ilişkin farklılıklar yer alır; fakihler bu biçimleri farklı güvenilir rivayetlere dayanarak ele alır. Dört Sünni mezhep, ezanı cemaat namazı için meşru çağrı olarak kabul eder; sözleri ve uygulanışının ayrıntılarında ise farklı görüşler bulunur.

Günümüz için dersler
  1. Ezanı özenle okuyun ve belirlenmiş sözlerini doğru öğrenin.
  2. İbadete ve kurtuluşa çağıran sözlerle başkalarını namaza davet edin.
  3. Özel bir rüyayı, vahye ve yetkin âlimlerin açıklamalarına başvurmadan dinî hüküm kabul etmeyin.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

Her gün kendi dilinde bir hadis

Uygulama sana her gün açıklamalı bir hadis sunar; telefonunda widget olarak da kullanabilirsin. Ücretsizdir.