Namaz · Sunan Abi Dawud

Sunan Abi Dawud, 498. hadis

Abdullah ibn Zayd rivayet etti. Kendi çevirimiz ve açıklamamızla birlikte Arapça metin.

Sahih (güvenilir)Kitap: Namaz
سنن أبي داود
Kim rivayet etti?

Abdullah ibn Zayd tarafından rivayet edildi

Sahih (güvenilir)

Rivayet

Arapça metin

حَدَّثَنَا عَبَّادُ بْنُ مُوسَى الْخُتَّلِيُّ، وَزِيَادُ بْنُ أَيُّوبَ، - وَحَدِيثُ عَبَّادٍ أَتَمُّ - قَالاَ حَدَّثَنَا هُشَيْمٌ، عَنْ أَبِي بِشْرٍ، - قَالَ زِيَادٌ أَخْبَرَنَا أَبُو بِشْرٍ، - عَنْ أَبِي عُمَيْرِ بْنِ أَنَسٍ، عَنْ عُمُومَةٍ، لَهُ مِنَ الأَنْصَارِ قَالَ اهْتَمَّ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم لِلصَّلاَةِ كَيْفَ يَجْمَعُ النَّاسَ لَهَا فَقِيلَ لَهُ انْصِبْ رَايَةً عِنْدَ حُضُورِ الصَّلاَةِ فَإِذَا رَأَوْهَا آذَنَ بَعْضُهُمْ بَعْضًا فَلَمْ يُعْجِبْهُ ذَلِكَ قَالَ فَذُكِرَ لَهُ الْقُنْعُ - يَعْنِي الشَّبُّورَ - وَقَالَ زِيَادٌ شَبُّورَ الْيَهُودِ فَلَمْ يُعْجِبْهُ ذَلِكَ وَقَالَ ‏"‏ هُوَ مِنْ أَمْرِ الْيَهُودِ ‏"‏ ‏.‏ قَالَ فَذُكِرَ لَهُ النَّاقُوسُ فَقَالَ ‏"‏ هُوَ مِنْ أَمْرِ النَّصَارَى ‏"‏ ‏.‏ فَانْصَرَفَ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ زَيْدِ بْنِ عَبْدِ رَبِّهِ وَهُوَ مُهْتَمٌّ لِهَمِّ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَأُرِيَ الأَذَانَ فِي مَنَامِهِ - قَالَ - فَغَدَا عَلَى رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَأَخْبَرَهُ فَقَالَ لَهُ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنِّي لَبَيْنَ نَائِمٍ وَيَقْظَانَ إِذْ أَتَانِي آتٍ فَأَرَانِي الأَذَانَ ‏.‏ قَالَ وَكَانَ عُمَرُ بْنُ الْخَطَّابِ - رضى الله عنه - قَدْ رَآهُ قَبْلَ ذَلِكَ فَكَتَمَهُ عِشْرِينَ يَوْمًا - قَالَ - ثُمَّ أَخْبَرَ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم فَقَالَ لَهُ ‏"‏ مَا مَنَعَكَ أَنْ تُخْبِرَنِي ‏"‏ ‏.‏ فَقَالَ سَبَقَنِي عَبْدُ اللَّهِ بْنُ زَيْدٍ فَاسْتَحْيَيْتُ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ يَا بِلاَلُ قُمْ فَانْظُرْ مَا يَأْمُرُكَ بِهِ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ زَيْدٍ فَافْعَلْهُ ‏"‏ ‏.‏ قَالَ فَأَذَّنَ بِلاَلٌ ‏.‏ قَالَ أَبُو بِشْرٍ فَأَخْبَرَنِي أَبُو عُمَيْرٍ أَنَّ الأَنْصَارَ تَزْعُمُ أَنَّ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ زَيْدٍ لَوْلاَ أَنَّهُ كَانَ يَوْمَئِذٍ مَرِيضًا لَجَعَلَهُ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم مُؤَذِّنًا ‏.‏

Çeviri

Bize Abbad b. Musa el-Huttelî ve Ziyad b. Eyyub anlattı -Abbad'ın rivayeti daha tamdır- dediler ki: Bize Huşeym, Ebu Bişr'den nakletti -Ziyad dedi ki: Bize Ebu Bişr haber verdi- o da Ebu Umeyr b. Enes'ten, o da Ensar'dan amcalarından rivayet etti. Dedi ki: Nebi ﷺ namaz için insanları nasıl toplayacağı konusunda endişeliydi. Kendisine:

"Namaz vakti girdiğinde bir sancak dik, onu görenler birbirlerine haber verirler" denildi. Ancak bu hoşuna gitmedi. Sonra kendisine boru zikredildi -Ziyad: Yahudilerin borusu, dedi- bu da hoşuna gitmedi ve "Bu Yahudilerin işidir" buyurdu. Ardından çan zikredildi, bunun üzerine "Bu Hristiyanların işidir" buyurdu. Bunun üzerine Abdullah b. Zeyd b. Abdi Rabbihi, Resûlullah ﷺ'ın üzüntüsü sebebiyle üzgün bir halde oradan ayrıldı. Derken rüyada kendisine ezan öğretildi. Dedi ki: "Sabahleyin Resûlullah ﷺ'a geldim ve ona durumu haber verdim. Dedim ki: Ey Allah'ın Resulü! Ben uyku ile uyanıklık arasında iken yanıma biri geldi ve bana ezanı öğretti." Dedi ki: Ömer b. el-Hattab -Allah ondan razı olsun- bunu daha önce görmüş fakat yirmi gün gizlemişti. Dedi ki: "Sonra Nebi ﷺ'a haber verdim. Bana: 'Sana beni haberdar etmeni engelleyen neydi?' diye sordu. Ben de: 'Abdullah b. Zeyd benden önce davranmıştı, bu yüzden utandım' dedim." Bunun üzerine Resûlullah ﷺ: "Ey Bilal! Kalk, Abdullah b. Zeyd'in sana emrettiğine bak ve onu yap" buyurdu. Dedi ki: Böylece Bilal ezan okudu. Ebu Bişr dedi ki: Ebu Umeyr bana haber verdi ki; Ensar, eğer Abdullah b. Zeyd o gün hasta olmasaydı, Resûlullah ﷺ'ın onu müezzin tayin edeceğini iddia ederler.

Çeviri ve açıklama, Arapçadan Khutba World tarafından yapılmıştır.

Temel mesaj

Ezan, namaz için tanınabilir bir çağrı olarak belirlenmiştir.

Arka plan ve bağlam

Peygamber ﷺ, cemaati namaz için bir araya getirecek uygun bir yol arıyordu. Bayrak, boru ve çan önerildi; ancak bunların hiçbiri hoşuna gitmedi. Ardından Abdullah ibn Zeyd rüyasında ezanı gördü.

Kavramlar ve açıklamalar
Ezan

Namaz vaktinin geldiğini duyuran yerleşik çağrı.

Müezzin

Ezanı okuyan kişi.

Ensar

Peygamber ﷺ’e ve Müslümanlara destek olan Medineli Müslümanlar.

Âlimlerin çıkarımları

Âlimler bu rivayetten, ezanın namaza yönelik tanınabilir bir İslami çağrı olduğu ve Peygamber ﷺ’in Bilal’e ezanı okumasını emrederek Abdullah ibn Zeyd’in rüyasını onayladığı sonucunu çıkarırlar. Dolayısıyla rüya tek başına dinî bir hüküm koymamıştır; ona anlam kazandıran, Peygamber ﷺ’in onayıdır. Rivayet ayrıca uygun bir görevin, onun şeklini ilk gören kişiden başka birine verilebileceğini gösterir.

Günümüz için dersler
  1. Günlük işlerine ara verip namaza hazırlanarak ezana karşılık ver.
  2. Ortak dinî görevler için İslami kimliğe saygı gösteren açık bir yöntem ara.
  3. Uygun görevleri güvenilir kişilere ver ve topluma hizmet etmek için iş birliği yap.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

Her gün kendi dilinde bir hadis

Uygulama sana her gün açıklamalı bir hadis sunar; telefonunda widget olarak da kullanabilirsin. Ücretsizdir.