Sahih al-Bukhari, 112. hadis
Abu Huraira rivayet etti. Kendi çevirimiz ve açıklamamızla birlikte Arapça metin.
al‑Bukhari'den Abu Hurayra'e uzanan rivayet zinciri
- 1Abu Nu'aym al‑Fadl ibn Dukaynal‑Bukhari'e aktardıأَبُو نُعَيْمٍ الْفَضْلُ بْنُ دُكَيْنٍ
- 2Shaybanشَيْبَانُ
- 3Yahyaيَحْيَى
- 4Abu Salamaأَبِي سَلَمَةَ
- 5Abu Hurayraأَبِي هُرَيْرَةَ
Sıralama, bu rivayetin Arapça metninde geçtiği şekildedir. İsimler Arapçadan Latin alfabesine aktarılmıştır. Sahih al-Bukhari bir bütün olarak sahih kabul edilir.
Rivayet
حَدَّثَنَا أَبُو نُعَيْمٍ الْفَضْلُ بْنُ دُكَيْنٍ، قَالَ حَدَّثَنَا شَيْبَانُ، عَنْ يَحْيَى، عَنْ أَبِي سَلَمَةَ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، أَنَّ خُزَاعَةَ، قَتَلُوا رَجُلاً مِنْ بَنِي لَيْثٍ عَامَ فَتْحِ مَكَّةَ بِقَتِيلٍ مِنْهُمْ قَتَلُوهُ، فَأُخْبِرَ بِذَلِكَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم فَرَكِبَ رَاحِلَتَهُ، فَخَطَبَ فَقَالَ " إِنَّ اللَّهَ حَبَسَ عَنْ مَكَّةَ الْقَتْلَ ـ أَوِ الْفِيلَ شَكَّ أَبُو عَبْدِ اللَّهِ ـ وَسَلَّطَ عَلَيْهِمْ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَالْمُؤْمِنِينَ، أَلاَ وَإِنَّهَا لَمْ تَحِلَّ لأَحَدٍ قَبْلِي، وَلاَ تَحِلُّ لأَحَدٍ بَعْدِي أَلاَ وَإِنَّهَا حَلَّتْ لِي سَاعَةً مِنْ نَهَارٍ، أَلاَ وَإِنَّهَا سَاعَتِي هَذِهِ حَرَامٌ، لاَ يُخْتَلَى شَوْكُهَا، وَلاَ يُعْضَدُ شَجَرُهَا، وَلاَ تُلْتَقَطُ سَاقِطَتُهَا إِلاَّ لِمُنْشِدٍ، فَمَنْ قُتِلَ فَهُوَ بِخَيْرِ النَّظَرَيْنِ إِمَّا أَنْ يُعْقَلَ، وَإِمَّا أَنْ يُقَادَ أَهْلُ الْقَتِيلِ ". فَجَاءَ رَجُلٌ مِنْ أَهْلِ الْيَمَنِ فَقَالَ اكْتُبْ لِي يَا رَسُولَ اللَّهِ. فَقَالَ " اكْتُبُوا لأَبِي فُلاَنٍ ". فَقَالَ رَجُلٌ مِنْ قُرَيْشٍ إِلاَّ الإِذْخِرَ يَا رَسُولَ اللَّهِ، فَإِنَّا نَجْعَلُهُ فِي بُيُوتِنَا وَقُبُورِنَا. فَقَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم " إِلاَّ الإِذْخِرَ، إِلاَّ الإِذْخِرَ ". قَالَ أَبُو عَبْدِ اللَّهِ يُقَالُ يُقَادُ بِالْقَافِ. فَقِيلَ لأَبِي عَبْدِ اللَّهِ أَىُّ شَىْءٍ كَتَبَ لَهُ قَالَ كَتَبَ لَهُ هَذِهِ الْخُطْبَةَ.
Ebû Nuaym el-Fazl b. Dükîn bize rivayet etti; dedi ki: Şeybân bize Yahyâ'dan, o da Ebû Seleme'den, o da Ebû Hüreyre'den rivayet etti: Mekke'nin fethi yılında Huzâa kabilesi, kendilerinden öldürülen bir kişiye karşılık olarak Benî Leys'ten bir adamı öldürdü. Bu durum Peygamber'e ﷺ haber verildi. Bunun üzerine bineğine bindi ve insanlara hitap ederek şöyle buyurdu:
"Şüphesiz Allah Mekke'de kan dökmeyi —veya fili, Ebû Abdillah bu kelimede şüphe etmiştir— engellemiş ve Resûlullah'ı ﷺ ile müminleri onlara galip kılmıştır. İyi bilin ki burası benden önce kimseye helal kılınmamıştır ve benden sonra da kimseye helal kılınmayacaktır. O, bana gündüzün sadece bir saati için helal kılındı. İşte şu anda burası haramdır; dikenli çalıları koparılamaz, ağaçları kesilemez ve düşen eşyası ancak ilan etmek suretiyle arayan kişi tarafından alınabilir. Kim öldürülürse, velisi iki seçenekten birini tercih etmekte serbesttir: Ya diyet alır ya da kısas uygular." Derken Yemen'den bir adam geldi ve "Ey Allah'ın Resûlü! Bunu benim için yazdır" dedi. Peygamber ﷺ, "Ebi Fulân için yazın" buyurdu. Kureyş'ten bir adam, "İdhâr otu hariç ey Allah'ın Resûlü! Çünkü biz onu evlerimizde ve kabirlerimizde kullanıyoruz" dedi. Bunun üzerine Nebi ﷺ, "İdhâr hariç, İdhâr hariç" buyurdu. Ebû Abdillah dedi ki: 'Yukādu' kelimesi kaf harfiyle okunur. Ebû Abdillah'a onun için ne yazıldığı sorulduğunda, "Bu hutbeyi onun için yazdırdı" diye cevap verdi.
Çeviri ve açıklama, Arapçadan Khutba World tarafından yapılmıştır.
Peygamber ﷺ Mekke’nin kutsallığını teyit etti ve konuşmasının yazılmasını sağladı.
Mekke’nin Fethi yılında Huzaa, kendi kabilesinden birinin intikamını almak için Beni Leys’ten bir adamı öldürdü. Bunun üzerine Peygamber ﷺ Mekke’nin kutsallığı hakkında bir konuşma yaptı ve Yemenli bir adamın isteği üzerine bu konuşmayı yazdırdı.
Öldürülen kişinin yakınlarına ödenen maddi tazminat.
Failin, belirlenmiş kurallara göre mağdurun öldürülmesi nedeniyle cezalandırıldığı hukuki hüküm.
Birinin kamusal alanda bulduğu ve sahibinin geri alabilmesi için duyurulması gereken eşya.
Âlimler bu rivayetten Mekke’nin özel bir harem statüsü bulunduğu sonucunu çıkarırlar: Bitkilerine ve ağaçlarına zarar verilmemeli, bulunan eşyalar duyurulmalıdır. İzhir otuna tanınan istisna, açık bir pratik ihtiyacın hükümlerin uygulanmasında dikkate alınabileceğini gösterir. Rivayet ayrıca ilmi korumak için yazıya geçirmenin önemini ortaya koyar. Kasten öldürme durumunda diyet veya kısas, maktulün yakınlarının hakları arasında olabilir; ancak bunların uygulanması İslam hukukunun kurallarına ve yetkili mercilere bağlıdır, kişisel intikama değil.
- Başkalarının da yararlanabilmesi için önemli bilgileri dikkatle yazın ve güvenilir biçimde aktarın.
- Mekke’nin kutsallığına saygı gösterin; harem bölgesindeki doğaya ve eşyalara zarar vermekten kaçının.
- Öldürmeyle ilgili anlaşmazlıkların adil usullerle çözümlenmesini sağlayın; kişisel intikam almayın.
Bu rivayet bilgi aktarımıyla da ilgilidir ve Ebu Hureyre’nin Peygamber ﷺ’den çok sayıda hadis ezberleyip aktardığını belirtir.
Sahih al-Bukhari · #111 (Sahih)Ali burada Peygamber ﷺ’den yazdığı şeyleri ele alır; bu rivayetle birlikte, bilginin kayda geçirilmesinin onu korumanın kabul edilmiş bir yolu olduğunu vurgular.
Her gün kendi dilinde bir hadis
Uygulama sana her gün açıklamalı bir hadis sunar; telefonunda widget olarak da kullanabilirsin. Ücretsizdir.