Cenaze · Sahih al-Bukhari

Sahih al-Bukhari, 1313. hadis

Sahl bin Hunaif and Qais bin Sa'd rivayet etti. Kendi çevirimiz ve açıklamamızla birlikte Arapça metin.

Sahih (güvenilir)Kitap: Cenaze
صحيح البخاري
Kim rivayet etti?

al‑Bukhari'den Abd ar‑Rahman ibn Abu Layla'e uzanan rivayet zinciri

Sahih (güvenilir)
  1. 1Adamal‑Bukhari'e aktardıآدَمُ
  2. 2Shu'baشُعْبَةُ
  3. 3Amr ibn Murraعَمْرُو بْنُ مُرَّةَ
  4. 4Abd ar‑Rahman ibn Abu Laylaعَبْدَ الرَّحْمَنِ بْنَ أَبِي لَيْلَى

Sıralama, bu rivayetin Arapça metninde geçtiği şekildedir. İsimler Arapçadan Latin alfabesine aktarılmıştır. Sahih al-Bukhari bir bütün olarak sahih kabul edilir.

Rivayet

Arapça metin

حَدَّثَنَا آدَمُ، حَدَّثَنَا شُعْبَةُ، حَدَّثَنَا عَمْرُو بْنُ مُرَّةَ، قَالَ سَمِعْتُ عَبْدَ الرَّحْمَنِ بْنَ أَبِي لَيْلَى، قَالَ كَانَ سَهْلُ بْنُ حُنَيْفٍ وَقَيْسُ بْنُ سَعْدٍ قَاعِدَيْنِ بِالْقَادِسِيَّةِ، فَمَرُّوا عَلَيْهِمَا بِجَنَازَةٍ فَقَامَا‏.‏ فَقِيلَ لَهُمَا إِنَّهَا مِنْ أَهْلِ الأَرْضِ، أَىْ مِنْ أَهْلِ الذِّمَّةِ فَقَالاَ إِنَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم مَرَّتْ بِهِ جَنَازَةٌ فَقَامَ فَقِيلَ لَهُ إِنَّهَا جَنَازَةُ يَهُودِيٍّ‏.‏ فَقَالَ ‏ "‏ أَلَيْسَتْ نَفْسًا ‏"‏‏.‏ وَقَالَ أَبُو حَمْزَةَ عَنِ الأَعْمَشِ، عَنْ عَمْرٍو، عَنِ ابْنِ أَبِي لَيْلَى، قَالَ كُنْتُ مَعَ قَيْسٍ وَسَهْلٍ ـ رضى الله عنهما ـ فَقَالاَ كُنَّا مَعَ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم‏.‏ وَقَالَ زَكَرِيَّاءُ عَنِ الشَّعْبِيِّ عَنِ ابْنِ أَبِي لَيْلَى كَانَ أَبُو مَسْعُودٍ وَقَيْسٌ يَقُومَانِ لِلْجِنَازَةِ‏.‏

Çeviri

Bize Âdem anlattı, bize Şu'be anlattı, bize Amr b. Murre anlattı ve dedi ki: Abdurrahman b. Ebî Leylâ'yı şöyle derken işittim: Sehl b. Huneyf ve Kays b. Sa'd Kadisiye'de oturuyorlardı. Yanlarından bir cenaze geçince ayağa kalktılar. Kendilerine: 'Bu, bu toprakların halkındandır', yani zimmilerdendir, denildi. Onlar da dediler ki: 'Nebi ﷺ'in yanından bir cenaze geçmişti, O da ayağa kalkmıştı. Kendisine bunun bir Yahudi cenazesi olduğu söylendiğinde buyurdu ki:

"O bir can değil mi?"' Ebû Hamze, A'meş'ten, o da Amr'dan, o da İbn Ebî Leylâ'dan rivayetle dedi ki: Kays ve Sehl ile –Allah onlardan razı olsun– birlikteydim, onlar: 'Biz Nebi ﷺ ile beraberdik' dediler. Zekeriyyâ ise Şa'bî'den, o da İbn Ebî Leylâ'dan rivayetle dedi ki: Ebû Mes'ûd ve Kays cenaze için ayağa kalkarlardı.

Çeviri ve açıklama, Arapçadan Khutba World tarafından yapılmıştır.

Temel mesaj

Peygamber ﷺ, bir insan canına saygı göstermek için Yahudi bir cenaze alayı önünde ayağa kalktı.

Kavramlar ve açıklamalar
cenaze alayı

Vefat edeni mezarlığa kadar eşlik eden insan topluluğu.

zimmî

İslam toplumunda koruma altında bulunan Müslüman olmayan kişi.

Âlimlerin çıkarımları

Âlimler bu rivayetten, cenaze alayı geçerken ayağa kalkmanın, vefat eden kişi Müslüman olmasa bile insan onuruna saygının bir işareti olabileceği sonucunu çıkarırlar. Ayağa kalkmanın müstehap olup olmadığını veya Peygamber ﷺ'in daha sonra bunu terk edip etmediğini tartışırlar; fıkıh mezheplerinin bu konuda farklı görüşleri vardır. Her hâlükârda rivayet, kişinin insanlık onurunun inancı nedeniyle göz ardı edilmemesi gerektiğini vurgular.

Günümüz için dersler
  1. İnancı ne olursa olsun her vefat etmiş kişiye onuruyla muamele et.
  2. Bir cenaze alayı geçerken sakin bir şekilde yol vererek ve töreni aksatmayarak saygı göster.
  3. İnsanlık ve saygı konusunda Peygamber ﷺ'in örneğini izle.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

Her gün kendi dilinde bir hadis

Uygulama sana her gün açıklamalı bir hadis sunar; telefonunda widget olarak da kullanabilirsin. Ücretsizdir.