Sahih al-Bukhari, 1374. hadis
Anas ibn Malik rivayet etti. Kendi çevirimiz ve açıklamamızla birlikte Arapça metin.
al‑Bukhari'den Peygamber ﷺ'e uzanan rivayet zinciri
- 1Ayyash ibn al‑Walidal‑Bukhari'e aktardıعَيَّاشُ بْنُ الْوَلِيدِ
- 2Abd al‑A'laعَبْدُ الأَعْلَى
- 3Sa'idسَعِيدٌ
- 4Qatadaقَتَادَةَ
- 5Anas ibn Malikأَنَسِ بْنِ مَالِكٍ
- 6Allah'ın Resûlü ﷺرَسُولُ اللَّهِ ﷺ
Sıralama, bu rivayetin Arapça metninde geçtiği şekildedir. İsimler Arapçadan Latin alfabesine aktarılmıştır. Sahih al-Bukhari bir bütün olarak sahih kabul edilir.
Rivayet
حَدَّثَنَا عَيَّاشُ بْنُ الْوَلِيدِ، حَدَّثَنَا عَبْدُ الأَعْلَى، حَدَّثَنَا سَعِيدٌ، عَنْ قَتَادَةَ، عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ ـ رضى الله عنه ـ أَنَّهُ حَدَّثَهُمْ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ " إِنَّ الْعَبْدَ إِذَا وُضِعَ فِي قَبْرِهِ، وَتَوَلَّى عَنْهُ أَصْحَابُهُ، وَإِنَّهُ لَيَسْمَعُ قَرْعَ نِعَالِهِمْ، أَتَاهُ مَلَكَانِ فَيُقْعِدَانِهِ فَيَقُولاَنِ مَا كُنْتَ تَقُولُ فِي الرَّجُلِ لِمُحَمَّدٍ صلى الله عليه وسلم. فَأَمَّا الْمُؤْمِنُ فَيَقُولُ أَشْهَدُ أَنَّهُ عَبْدُ اللَّهِ وَرَسُولُهُ. فَيُقَالُ لَهُ انْظُرْ إِلَى مَقْعَدِكَ مِنَ النَّارِ، قَدْ أَبْدَلَكَ اللَّهُ بِهِ مَقْعَدًا مِنَ الْجَنَّةِ، فَيَرَاهُمَا جَمِيعًا ". قَالَ قَتَادَةُ وَذُكِرَ لَنَا أَنَّهُ يُفْسَحُ فِي قَبْرِهِ. ثُمَّ رَجَعَ إِلَى حَدِيثِ أَنَسٍ قَالَ " وَأَمَّا الْمُنَافِقُ وَالْكَافِرُ فَيُقَالُ لَهُ مَا كُنْتَ تَقُولُ فِي هَذَا الرَّجُلِ فَيَقُولُ لاَ أَدْرِي، كُنْتُ أَقُولُ مَا يَقُولُ النَّاسُ. فَيُقَالُ لاَ دَرَيْتَ وَلاَ تَلَيْتَ. وَيُضْرَبُ بِمَطَارِقَ مِنْ حَدِيدٍ ضَرْبَةً، فَيَصِيحُ صَيْحَةً يَسْمَعُهَا مَنْ يَلِيهِ، غَيْرَ الثَّقَلَيْنِ ".
Ayşaş b. el-Velîd bize rivayet etti, Abdülâlâ bize rivayet etti, Saîd bize rivayet etti; Katâde'den, o da Enes b. Mâlik'ten – Allah ondan razı olsun – naklettiğine göre, Resûlullah ﷺ şöyle buyurmuştur:
"Kul kabrine konulup arkadaşları ondan ayrıldığında ve o, onların ayak seslerini işittiğinde, kendisine iki melek gelir. Onu oturtup sorarlar: 'Bu adam, Muhammed ﷺ hakkında ne diyordun?' Mümin olan kimse: 'Şehadet ederim ki o, Allah’ın kulu ve Resûlüdür' der. Bunun üzerine ona: 'Cehennemdeki yerine bak; Allah onu senin için Cennetteki bir makama dönüştürdü' denir ve o, her iki yeri de görür." Katâde dedi ki: "Bize onun kabrinin genişletildiği de haber verilmiştir." Sonra Enes’in hadisine dönerek şöyle devam etti: "Münafık ve kâfire gelince, ona: 'Bu adam hakkında ne diyordun?' diye sorulur. O da: 'Bilmiyorum, insanların dediklerini diyordum' cevabını verir. Kendisine: 'Ne bildin ne de okuyup tâbi oldun!' denilir. Ardından demir tokmaklarla öyle bir vurulur ki, insan ve cinler hariç, etrafındaki her şey bu çığlığı duyar."
Çeviri ve açıklama, Arapçadan Khutba World tarafından yapılmıştır.
Mümin, kabirdeki soruları samimi bir imanla cevaplar.
Vefat eden kişiyi kabirde sorgulayan melekler.
Vefat eden kişiye her iki yer de gösterilir; Allah müminin cehennemdeki yerini cennetteki bir yerle değiştirir.
Dışarıdan iman etmiş görünen, fakat kalbinde bu imanı samimiyetle taşımayan kişi.
Klasik âlimler buradan kabir sorgusunun gerçekten gerçekleştiği ve Allah’ın takdir ettiği şekilde, vefat eden kişinin arkadaşlarının ayak seslerini duyduğu sonucunu çıkarırlar. Rivayet, Peygamber ﷺ hakkındaki samimi bilginin ve imanın cevap verirken sebat sağladığını vurgular; inanmadığı hâlde sözleri tekrarlamak bunun yerini tutmaz. Âlimler, Katâde’nin açıklamasında da belirtildiği üzere, kabrin genişletilmesini mümine verilen bir nimet olarak değerlendirir.
- Peygamber ﷺ’i tanı ve başkaları öyle yapıyor diye değil, samimi bir inançla onun rehberliğini izle.
- Kur’an’ı okuyup anlamını öğrenerek ve onunla amel ederek imanını güçlendir.
- Allah’tan sebat iste ve seçimlerini yaparken ahireti hatırla.
Her gün kendi dilinde bir hadis
Uygulama sana her gün açıklamalı bir hadis sunar; telefonunda widget olarak da kullanabilirsin. Ücretsizdir.