Cenaze · Sahih al-Bukhari

Sahih al-Bukhari, 1392. hadis

Umar ibn al-Khattab rivayet etti. Kendi çevirimiz ve açıklamamızla birlikte Arapça metin.

Sahih (güvenilir)Kitap: Cenaze
صحيح البخاري
Kim rivayet etti?

Umar ibn al-Khattab tarafından rivayet edildi

Sahih (güvenilir)

Sahih al-Bukhari bir bütün olarak sahih kabul edilir.

Rivayet

Arapça metin

حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ، حَدَّثَنَا جَرِيرُ بْنُ عَبْدِ الْحَمِيدِ، حَدَّثَنَا حُصَيْنُ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ، عَنْ عَمْرِو بْنِ مَيْمُونٍ الأَوْدِيِّ، قَالَ رَأَيْتُ عُمَرَ بْنَ الْخَطَّابِ ـ رضى الله عنه ـ قَالَ يَا عَبْدَ اللَّهِ بْنَ عُمَرَ، اذْهَبْ إِلَى أُمِّ الْمُؤْمِنِينَ عَائِشَةَ ـ رضى الله عنها ـ فَقُلْ يَقْرَأُ عُمَرُ بْنُ الْخَطَّابِ عَلَيْكِ السَّلاَمَ، ثُمَّ سَلْهَا أَنْ أُدْفَنَ مَعَ صَاحِبَىَّ‏.‏ قَالَتْ كُنْتُ أُرِيدُهُ لِنَفْسِي، فَلأُوثِرَنَّهُ الْيَوْمَ عَلَى نَفْسِي‏.‏ فَلَمَّا أَقْبَلَ قَالَ لَهُ مَا لَدَيْكَ قَالَ أَذِنَتْ لَكَ يَا أَمِيرَ الْمُؤْمِنِينَ‏.‏ قَالَ مَا كَانَ شَىْءٌ أَهَمَّ إِلَىَّ مِنْ ذَلِكَ الْمَضْجَعِ، فَإِذَا قُبِضْتُ فَاحْمِلُونِي ثُمَّ سَلِّمُوا ثُمَّ قُلْ يَسْتَأْذِنُ عُمَرُ بْنُ الْخَطَّابِ‏.‏ فَإِنْ أَذِنَتْ لِي فَادْفِنُونِي، وَإِلاَّ فَرُدُّونِي إِلَى مَقَابِرِ الْمُسْلِمِينَ، إِنِّي لاَ أَعْلَمُ أَحَدًا أَحَقَّ بِهَذَا الأَمْرِ مِنْ هَؤُلاَءِ النَّفَرِ الَّذِينَ تُوُفِّيَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَهُوَ عَنْهُمْ رَاضٍ، فَمَنِ اسْتَخْلَفُوا بَعْدِي فَهُوَ الْخَلِيفَةُ، فَاسْمَعُوا لَهُ وَأَطِيعُوا‏.‏ فَسَمَّى عُثْمَانَ وَعَلِيًّا وَطَلْحَةَ وَالزُّبَيْرَ وَعَبْدَ الرَّحْمَنِ بْنَ عَوْفٍ وَسَعْدَ بْنَ أَبِي وَقَّاصٍ، وَوَلَجَ عَلَيْهِ شَابٌّ مِنَ الأَنْصَارِ فَقَالَ أَبْشِرْ يَا أَمِيرَ الْمُؤْمِنِينَ بِبُشْرَى اللَّهِ، كَانَ لَكَ مِنَ الْقَدَمِ فِي الإِسْلاَمِ مَا قَدْ عَلِمْتَ، ثُمَّ اسْتُخْلِفْتَ فَعَدَلْتَ، ثُمَّ الشَّهَادَةُ بَعْدَ هَذَا كُلِّهِ‏.‏ فَقَالَ لَيْتَنِي يَا ابْنَ أَخِي وَذَلِكَ كَفَافًا لاَ عَلَىَّ وَلاَ لِي أُوصِي الْخَلِيفَةَ مِنْ بَعْدِي بِالْمُهَاجِرِينَ الأَوَّلِينَ خَيْرًا، أَنْ يَعْرِفَ لَهُمْ حَقَّهُمْ، وَأَنْ يَحْفَظَ لَهُمْ حُرْمَتَهُمْ، وَأُوصِيهِ بِالأَنْصَارِ خَيْرًا الَّذِينَ تَبَوَّءُوا الدَّارَ وَالإِيمَانَ أَنْ يُقْبَلَ مِنْ مُحْسِنِهِمْ، وَيُعْفَى عَنْ مُسِيئِهِمْ، وَأُوصِيهِ بِذِمَّةِ اللَّهِ وَذِمَّةِ رَسُولِهِ صلى الله عليه وسلم أَنْ يُوفَى لَهُمْ بِعَهْدِهِمْ، وَأَنْ يُقَاتَلَ مِنْ وَرَائِهِمْ، وَأَنْ لاَ يُكَلَّفُوا فَوْقَ طَاقَتِهِمْ‏.‏

Çeviri

Amr b. Meymûn el-Evdî anlatıyor: Ömer b. el-Hattâb’ı –Allah ondan razı olsun– şöyle derken gördüm:

“Ey Abdullah b. Ömer! Müminlerin Annesi Âişe’nin –Allah ondan razı olsun– yanına git ve de ki: ‘Ömer b. el-Hattâb sana selam söylüyor.’ Sonra ondan beni iki arkadaşımla birlikte defnetmeme izin vermesini iste.” Âişe dedi ki: “Orayı kendim için düşünmüştüm, fakat bugün onu kendime tercih ediyorum.” Abdullah geri dönünce Ömer ona sordu: “Ne haber getirdin?” O da cevap verdi: “İzin verdi ey Müminlerin Emîri!” Bunun üzerine Ömer şöyle dedi: “Benim için o yatma yerinden daha önemli hiçbir şey yoktu. Ben vefat ettiğimde beni oraya götürün, ona selam verin ve ‘Ömer b. el-Hattâb içeri girmek için izin istiyor’ deyin. Eğer izin verirse beni oraya defnedin; vermezse beni müslümanların mezarlığına götürün. Çünkü ben, Allah Resûlü ﷺ kendilerinden razı olduğu hâlde vefat ettiği şu kimselerden bu işe daha lâyık birini bilmiyorum. Benden sonra kimi halife seçerlerse halife odur; onu dinleyin ve itaat edin.” Ardından Osman, Ali, Talha, Zübeyr, Abdurrahman b. Avf ve Sa‘d b. Ebî Vakkâs’ın isimlerini saydı. Bu sırada Ensar’dan genç bir adam içeri girerek dedi ki: “Müjdeye nail ol ey Müminlerin Emîri! İslâm’daki önceliğin malumundur; sonra halife oldun ve adaletle hükmettin; bütün bunlardan sonra da şehadet nasip oldu.” Ömer karşılık verdi: “Ey kardeşimin oğlu! Keşke bütün bunlar tam bir denge olsa da ne aleyhime ne de lehime bir şey kalsa! Benden sonraki halifeye ilk Muhacirlere iyilik yapmasını, haklarını gözetmesini ve şeref ve dokunulmazlıklarını korumasını tavsiye ederim. Yine ona, yurdu ve imanı benimseyen Ensar’a iyilik yapmasını, onların iyilerinin iyiliğini kabul etmesini, kötülük yapanlarını ise affetmesini tavsiye ederim. Ayrıca ona Allah’ın ve Resûlü’nün ﷺ zimmet ehline verdiği ahde riayet etmesini, sözleşmelerini eksiksiz yerine getirmesini, onları savunmasını ve güçlerinin yetmeyeceği yükleri onlara yüklememesini tavsiye ederim.”

Çeviri ve açıklama, Arapçadan Khutba World tarafından yapılmıştır.

Temel mesaj

Ömer tevazuyla bir kabir yeri istedi ve adil bir halefiyet tavsiye etti.

Arka plan ve bağlam

Ömer ibnü’l-Hattâb bu sözleri yaralandıktan ve ölümü yaklaşırken söyledi. Âişe’den, Peygamber ﷺ ve Ebû Bekir’in yanına defnedilmek için izin istedi ve aynı zamanda halefiyeti hakkında öğüt verdi.

Kavramlar ve açıklamalar
Emîrü’l-mü’minîn

“Müminlerin lideri” anlamına gelen unvan.

Muhacirler

İnançları uğruna Mekke’den Medine’ye hicret eden sahabiler.

Ensar

Peygamber ﷺ ve muhacirlere destek olan Medineli Müslümanlar.

Âlimlerin çıkarımları

Âlimler bu rivayetten, başkasına ait bir kabir yeri için, isteyen kişi bir yönetici olsa bile, izin alınması gerektiği sonucunu çıkarırlar. Ömer, Âişe iznini geri alırsa başka bir yere defnedilmesini vasiyet ederek tevazu gösterir. Rivayet ayrıca lider seçiminde danışmayı ve yöneticilerin muhacirlere, ensara ve koruma altında yaşayan kişilere adaletle davranma yükümlülüğünü vurgular. Seçilen halefe itaat tavsiyesi yalnızca meşru olan konularda geçerlidir; insanlara itaat, Allah’a isyan konusunda itaat etmek anlamına gelmez.

Günümüz için dersler
  1. Başkasına ait bir şeyi talep etmeden önce izin iste.
  2. Kişisel isteklerini dayatmak için yetkini kullanma; reddedilmeyi kabul etmeye hazır ol.
  3. Liderliği adaletle değerlendir ve yöneticilere hakları ve antlaşmaları korumalarını öğütle.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

Her gün kendi dilinde bir hadis

Uygulama sana her gün açıklamalı bir hadis sunar; telefonunda widget olarak da kullanabilirsin. Ücretsizdir.