Sahih al-Bukhari, 1462. hadis
Abu Sa'id al-Khudri rivayet etti. Kendi çevirimiz ve açıklamamızla birlikte Arapça metin.
al‑Bukhari'den Peygamber ﷺ'e uzanan rivayet zinciri
- 1Ibn Abu Maryamal‑Bukhari'e aktardıابْنُ أَبِي مَرْيَمَ
- 2Muhammad ibn Ja'farمُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ
- 3Zaydزَيْدٌ
- 4Iyad ibn Abdullahعِيَاضِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ
- 5Allah'ın Resûlü ﷺرَسُولُ اللَّهِ ﷺ
Sıralama, bu rivayetin Arapça metninde geçtiği şekildedir. İsimler Arapçadan Latin alfabesine aktarılmıştır. Sahih al-Bukhari bir bütün olarak sahih kabul edilir.
Rivayet
حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي مَرْيَمَ، أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ، قَالَ أَخْبَرَنِي زَيْدٌ، عَنْ عِيَاضِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ، عَنْ أَبِي سَعِيدٍ الْخُدْرِيِّ ـ رضى الله عنه ـ خَرَجَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فِي أَضْحًى أَوْ فِطْرٍ إِلَى الْمُصَلَّى ثُمَّ انْصَرَفَ فَوَعَظَ النَّاسَ وَأَمَرَهُمْ بِالصَّدَقَةِ فَقَالَ " أَيُّهَا النَّاسُ تَصَدَّقُوا ". فَمَرَّ عَلَى النِّسَاءِ فَقَالَ " يَا مَعْشَرَ النِّسَاءِ تَصَدَّقْنَ، فَإِنِّي رَأَيْتُكُنَّ أَكْثَرَ أَهْلِ النَّارِ ". فَقُلْنَ وَبِمَ ذَلِكَ يَا رَسُولَ اللَّهِ قَالَ " تُكْثِرْنَ اللَّعْنَ وَتَكْفُرْنَ الْعَشِيرَ، مَا رَأَيْتُ مِنْ نَاقِصَاتِ عَقْلٍ وَدِينٍ أَذْهَبَ لِلُبِّ الرَّجُلِ الْحَازِمِ مِنْ إِحْدَاكُنَّ يَا مَعْشَرَ النِّسَاءِ ". ثُمَّ انْصَرَفَ فَلَمَّا صَارَ إِلَى مَنْزِلِهِ جَاءَتْ زَيْنَبُ امْرَأَةُ ابْنِ مَسْعُودٍ تَسْتَأْذِنُ عَلَيْهِ فَقِيلَ يَا رَسُولَ اللَّهِ هَذِهِ زَيْنَبُ فَقَالَ " أَىُّ الزَّيَانِبِ ". فَقِيلَ امْرَأَةُ ابْنِ مَسْعُودٍ. قَالَ " نَعَمِ ائْذَنُوا لَهَا ". فَأُذِنَ لَهَا قَالَتْ يَا نَبِيَّ اللَّهِ إِنَّكَ أَمَرْتَ الْيَوْمَ بِالصَّدَقَةِ، وَكَانَ عِنْدِي حُلِيٌّ لِي، فَأَرَدْتُ أَنْ أَتَصَدَّقَ بِهِ، فَزَعَمَ ابْنُ مَسْعُودٍ أَنَّهُ وَوَلَدَهُ أَحَقُّ مَنْ تَصَدَّقْتُ بِهِ عَلَيْهِمْ. فَقَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم " صَدَقَ ابْنُ مَسْعُودٍ، زَوْجُكِ وَوَلَدُكِ أَحَقُّ مَنْ تَصَدَّقْتِ بِهِ عَلَيْهِمْ ".
İbn Ebî Meryem bize rivayet etti, Muhammed b. Ca'fer bize haber verdi ve dedi ki: Zeyd bana haber verdi, İyâd b. Abdullah'tan, o da Ebû Saîd el-Hudrî'den -Allah ondan razı olsun- nakletti: Resûlullah ﷺ bir Kurban veya Ramazan Bayramı'nda namazgâha çıktı. Namazı bitirdikten sonra insanlara vaaz verdi ve onları sadaka vermeye teşvik ederek şöyle buyurdu:
"Ey insanlar, sadaka verin!" Sonra kadınlara yöneldi ve buyurdu ki: "Ey kadınlar topluluğu, sadaka verin; çünkü ben Cehennem ehlinin çoğunluğunu sizler olarak gördüm." Kadınlar sordular: "Bu neden böyledir ey Allah'ın Resûlü?" O da cevap verdi: "Çokça lanet eder ve kocalarınıza karşı nankörlük edersiniz. Aklı ve dini eksik olanlardan, azimli bir erkeğin aklını başından alan sizin gibisini görmedim, ey kadınlar topluluğu!" Sonra oradan ayrıldı. Evine vardığında İbn Mes'ûd'un eşi Zeyneb kendisinden izin istedi. "Ey Allah'ın Resûlü, bu Zeyneb" denildi. Resûlullah ﷺ, "Hangi Zeyneb?" diye sordu. "İbn Mes'ûd'un eşi" cevabı verildi. Bunun üzerine, "Evet, ona izin verin" buyurdu. İçeri girdiğinde Zeyneb şöyle dedi: "Ey Allah'ın Peygamberi, bugün sadaka verilmesini emrettiniz. Benim yanımda bazı ziynet eşyalarım vardı, onları sadaka olarak vermek istedim; ancak İbn Mes'ûd, kendisinin ve çocuklarının buna herkesten daha layık olduğunu iddia etti." Bunun üzerine Nebî ﷺ buyurdu ki: "İbn Mes'ûd doğru söylemiştir; kocan ve çocuğun, sadakanı vermeye en layık olan kimselerdir."
Çeviri ve açıklama, Arapçadan Khutba World tarafından yapılmıştır.
Gönüllü sadaka, ihtiyaç sahibi eş ve çocuklara öncelikle verilebilir.
Gönüllü bir hayır bağışı; bağlamda takıların bağışlanmasından söz edilir.
Eşinin iyiliklerini inkâr etmek veya çabasını takdir etmemek.
Rivayette belirli hukuki ve dinî farklılıklar üzerinden açıklanan bir ifade; kadınların insanlık onurunu veya değerini inkâr etmez.
Âlimler, ihtiyaç sahibi akrabalara verilen gönüllü sadakanın hem sadaka hem de akrabalık bağlarını gözetme sayılabileceği sonucuna varır. Bu nedenle, Peygamber ﷺ Zeyneb’e bildirdiği gibi, ihtiyaç sahibi eş ve çocuklara öncelik verilebilir. Klasik açıklamalar, akıl ve din hakkındaki ifadeyi şahitlik kurallarıyla ve hayız sırasında namaz kılınmamasıyla ilişkilendirir; bu, kadınların genel olarak aşağı olduğu anlamına gelmez. Sadakaya teşvik ile lanet etme ve nankörlüğe karşı uyarılar, takvalı davranışa yönelik öğütlerdir.
- Gönüllü sadaka verirken önce ihtiyaç sahibi aile üyelerinin desteğe ihtiyacı olup olmadığını değerlendirin.
- Akrabalara samimi bir niyetle verin; böylece yakınlara yardım ile sadakayı birleştirin.
- Konuşurken lanetten kaçının ve başkalarının sizin için yaptığı iyilikleri takdir edin.
Her gün kendi dilinde bir hadis
Uygulama sana her gün açıklamalı bir hadis sunar; telefonunda widget olarak da kullanabilirsin. Ücretsizdir.