Oruç · Sahih al-Bukhari

Sahih al-Bukhari, 1953. hadis

Abdullah ibn Abbas rivayet etti. Kendi çevirimiz ve açıklamamızla birlikte Arapça metin.

Sahih (güvenilir)Kitap: Oruç
صحيح البخاري
Kim rivayet etti?

al‑Bukhari'den Peygamber ﷺ'e uzanan rivayet zinciri

Sahih (güvenilir)
  1. 1Muhammad ibn Abd ar‑Rahimal‑Bukhari'e aktardıمُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ الرَّحِيمِ
  2. 2Mu'awiya ibn Amrمُعَاوِيَةُ بْنُ عَمْرٍو
  3. 3Zaidaزَائِدَةُ
  4. 4Al‑A'mashالأَعْمَشِ
  5. 5Muslim al‑Batinمُسْلِمٍ الْبَطِينِ
  6. 6Sa'id ibn Jubayrسَعِيدِ بْنِ جُبَيْرٍ
  7. 7Ibn Abbasابْنِ عَبَّاسٍ
  8. 8Allah'ın Resûlü ﷺرَسُولُ اللَّهِ ﷺ

Sıralama, bu rivayetin Arapça metninde geçtiği şekildedir. İsimler Arapçadan Latin alfabesine aktarılmıştır. Sahih al-Bukhari bir bütün olarak sahih kabul edilir.

Rivayet

Arapça metin

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ الرَّحِيمِ، حَدَّثَنَا مُعَاوِيَةُ بْنُ عَمْرٍو، حَدَّثَنَا زَائِدَةُ، عَنِ الأَعْمَشِ، عَنْ مُسْلِمٍ الْبَطِينِ، عَنْ سَعِيدِ بْنِ جُبَيْرٍ، عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ ـ رضى الله عنهما ـ قَالَ جَاءَ رَجُلٌ إِلَى النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنَّ أُمِّي مَاتَتْ، وَعَلَيْهَا صَوْمُ شَهْرٍ، أَفَأَقْضِيهِ عَنْهَا قَالَ ‏ "‏ نَعَمْ ـ قَالَ ـ فَدَيْنُ اللَّهِ أَحَقُّ أَنْ يُقْضَى ‏"‏‏.‏ قَالَ سُلَيْمَانُ فَقَالَ الْحَكَمُ وَسَلَمَةُ، وَنَحْنُ جَمِيعًا جُلُوسٌ حِينَ حَدَّثَ مُسْلِمٌ بِهَذَا الْحَدِيثِ ـ قَالاَ ـ سَمِعْنَا مُجَاهِدًا يَذْكُرُ هَذَا عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ‏.‏ وَيُذْكَرُ عَنْ أَبِي خَالِدٍ، حَدَّثَنَا الأَعْمَشُ، عَنِ الْحَكَمِ، وَمُسْلِمٍ الْبَطِينِ، وَسَلَمَةَ بْنِ كُهَيْلٍ، عَنْ سَعِيدِ بْنِ جُبَيْرٍ، وَعَطَاءٍ، وَمُجَاهِدٍ، عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ، قَالَتِ امْرَأَةٌ لِلنَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم إِنَّ أُخْتِي مَاتَتْ‏.‏ وَقَالَ يَحْيَى وَأَبُو مُعَاوِيَةَ حَدَّثَنَا الأَعْمَشُ عَنْ مُسْلِمٍ عَنْ سَعِيدٍ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَتِ امْرَأَةٌ لِلنَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم إِنَّ أُمِّي مَاتَتْ‏.‏ وَقَالَ عُبَيْدُ اللَّهِ عَنْ زَيْدِ بْنِ أَبِي أُنَيْسَةَ عَنِ الْحَكَمِ عَنْ سَعِيدِ بْنِ جُبَيْرٍ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَتِ امْرَأَةٌ لِلنَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم إِنَّ أُمِّي مَاتَتْ وَعَلَيْهَا صَوْمُ نَذْرٍ‏.‏ وَقَالَ أَبُو حَرِيزٍ حَدَّثَنَا عِكْرِمَةُ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَتِ امْرَأَةٌ لِلنَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم مَاتَتْ أُمِّي وَعَلَيْهَا صَوْمُ خَمْسَةَ عَشَرَ يَوْمًا‏.‏

Çeviri

Muhammed b. Abdurrahman bize rivayet etti, Muaviye b. Amr bize rivayet etti, Zaide bize rivayet etti; A'meş'ten, Müslim el-Batin'den, Said b. Cübeyr'den, İbn Abbas'tan -Allah onlardan razı olsun- naklen: Bir adam Nebi ﷺ'e geldi ve dedi ki:

"Ey Allah'ın Resûlü! Annem vefat etti ve üzerinde bir aylık oruç borcu vardı. Onun yerine tutayım mı?" Resûlullah ﷺ: "Evet," buyurdu ve ekledi: "Allah'ın borcu ödenmeye daha layıktır." Süleyman dedi ki: Müslim bu hadisi rivayet ettiğinde hepimiz oturuyorduk; Hakem ve Seleme dediler ki: "Biz Mücahid'in bunu İbn Abbas'tan naklettiğini işittik." Ebu Halid'den de şöyle rivayet edilir: A'meş bize rivayet etti; Hakem, Müslim el-Batin ve Seleme b. Kuheyil'den, Said b. Cübeyr, Ata ve Mücahid'den, İbn Abbas'tan: Bir kadın Nebi ﷺ'e dedi ki: "Kız kardeşim vefat etti." Yahya ve Ebu Muaviye dediler ki: A'meş bize rivayet etti; Müslim'den, Said'den, İbn Abbas'tan: Bir kadın Nebi ﷺ'e dedi ki: "Annem vefat etti." Ubeydullah, Zeyd b. Ebi Üneyse'den, Hakem'den, Said b. Cübeyr'den, İbn Abbas'tan nakletti: Bir kadın Nebi ﷺ'e dedi ki: "Annem vefat etti ve üzerinde adak orucu vardı." Ebu Hariz dedi ki: İkrime bize rivayet etti, İbn Abbas'tan: Bir kadın Nebi ﷺ'e dedi ki: "Annem vefat etti ve üzerinde on beş günlük oruç borcu vardı."

Çeviri ve açıklama, Arapçadan Khutba World tarafından yapılmıştır.

Temel mesaj

Bir mirasçı, vefat etmiş ebeveyninin tutamadığı oruçları kaza edebilir.

Kavramlar ve açıklamalar
Kaza etmek

Kaçırılan bir günün yerine daha sonra oruç tutmak.

Allah’a karşı borç

Henüz yerine getirilmemiş dinî bir yükümlülüğü anlatan mecazi ifade.

Adak orucu

Kişinin Allah’a verdiği bir adakla kendisine yüklediği oruç.

Âlimlerin çıkarımları

Âlimler bu rivayetten, yakın bir kimsenin vefat eden kişinin hâlâ borçlu olduğu oruçları tutabileceği sonucunu çıkarırlar; Allah’a karşı borç ifadesi, dinî yükümlülükleri yerine getirmenin önemini vurgular. Rivayet yollarında hem kaçırılmış Ramazan oruçları hem de adak oruçları zikredilir. Fıkıh mezhepleri bunun tam olarak nasıl uygulanacağı konusunda farklı görüşlere sahiptir: Hanefî mezhebi, genellikle tutulmamış oruçlar için mirastan fidye verilmesini öne çıkarırken diğer mezhepler bir yakının oruç tutmasına imkân tanır; koşullar ve orucun türü konusunda ayrıntılı farklılıklar vardır. Belirli bir miras meselesinde uzman bir âlime danışın.

Günümüz için dersler
  1. Bir aile üyesi vefat ettiğinde, tutulmamış oruçları olup olmadığını araştırın ve nasıl karşılanacağını güvenilir bir âlimle görüşün.
  2. Gücünüz yettiği sürece yükümlülüklerinizi yerine getirin ve kaçırdığınız oruçları kaza etmeyi gereksiz yere ertelemeyin.
  3. Vefat eden kişinin dinî yükümlülüklerini özenle ele alın ve bunlarla ilgili işlemleri mirasçılarla koordine edin.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

Her gün kendi dilinde bir hadis

Uygulama sana her gün açıklamalı bir hadis sunar; telefonunda widget olarak da kullanabilirsin. Ücretsizdir.