Sahih al-Bukhari, 2077. hadis
Hudhayfah ibn al-Yaman rivayet etti. Kendi çevirimiz ve açıklamamızla birlikte Arapça metin.
al‑Bukhari'den Peygamber ﷺ'e uzanan rivayet zinciri
- 1Ahmad ibn Yunusal‑Bukhari'e aktardıأَحْمَدُ بْنُ يُونُسَ
- 2Zuhayrزُهَيْرٌ
- 3Mansurمَنْصُورٌ
- 4Rib'i ibn Hirashرِبْعِيَّ بْنَ حِرَاشٍ
- 5Allah'ın Resûlü ﷺرَسُولُ اللَّهِ ﷺ
Sıralama, bu rivayetin Arapça metninde geçtiği şekildedir. İsimler Arapçadan Latin alfabesine aktarılmıştır. Sahih al-Bukhari bir bütün olarak sahih kabul edilir.
Rivayet
حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ يُونُسَ، حَدَّثَنَا زُهَيْرٌ، حَدَّثَنَا مَنْصُورٌ، أَنَّ رِبْعِيَّ بْنَ حِرَاشٍ، حَدَّثَهُ أَنَّ حُذَيْفَةَ ـ رضى الله عنه ـ حَدَّثَهُ قَالَ قَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم " تَلَقَّتِ الْمَلاَئِكَةُ رُوحَ رَجُلٍ مِمَّنْ كَانَ قَبْلَكُمْ قَالُوا أَعَمِلْتَ مِنَ الْخَيْرِ شَيْئًا قَالَ كُنْتُ آمُرُ فِتْيَانِي أَنْ يُنْظِرُوا وَيَتَجَاوَزُوا عَنِ الْمُوسِرِ قَالَ قَالَ فَتَجَاوَزُوا عَنْهُ ". وَقَالَ أَبُو مَالِكٍ عَنْ رِبْعِيٍّ " كُنْتُ أُيَسِّرُ عَلَى الْمُوسِرِ وَأُنْظِرُ الْمُعْسِرَ ". وَتَابَعَهُ شُعْبَةُ عَنْ عَبْدِ الْمَلِكِ عَنْ رِبْعِيٍّ. وَقَالَ أَبُو عَوَانَةَ عَنْ عَبْدِ الْمَلِكِ عَنْ رِبْعِيٍّ " أُنْظِرُ الْمُوسِرَ، وَأَتَجَاوَزُ عَنِ الْمُعْسِرِ ". وَقَالَ نُعَيْمُ بْنُ أَبِي هِنْدٍ عَنْ رِبْعِيٍّ " فَأَقْبَلُ مِنَ الْمُوسِرِ، وَأَتَجَاوَزُ عَنِ الْمُعْسِرِ ".
Ahmed b. Yûnus bize rivayet etti, Züheyr bize rivayet etti, Mansur bize rivayet etti ki Rib‘î b. Hiraş ona şunu anlattı: Hüzeyle (Allah ondan razı olsun) ona şöyle dedi: Peygamber ﷺ buyurdular ki:
"Sizden önceki ümmetlerden bir adamın ruhunu melekler aldı ve ona: 'Herhangi bir hayır işledin mi?' diye sordular. O da: 'Ben gençlere (hizmetçilere), zengin olana mühlet vermelerini ve dar durumdaki borçluyu bağışlamalarını emrederdim' dedi." Buyurdu ki: "Bunun üzerine melekler onu bağışladılar." Ebû Mâlik, Rib‘î'den şu lafzı rivayet etti: "Zengine kolaylık sağlar, dara düşene mühlet verirdim." Şu‘be de Abdülmelik kanalıyla Rib‘î'den buna mutabakat gösterdi. Ebû Avâne, Abdülmelik kanalıyla Rib‘î'den şöyle rivayet etti: "Zengine mühlet verir, dara düşeni bağışlardım." Nu‘aym b. Ebî Hind ise Rib‘î'den şöyle rivayet etti: "Zenginden kabul eder, dara düşeni bağışlardım."
Çeviri ve açıklama, Arapçadan Khutba World tarafından yapılmıştır.
Bir alacaklı, ihtiyaç içindeki borçlusunu borcundan bağışlayarak merhamet gösterir.
Borçluya borcunu ödemesi için ek süre vermek.
Borcun tamamını veya bir kısmını tahsil etmekten vazgeçmek.
Yükümlülüklerini yerine getirmeye yetecek imkânlara sahip kişi.
Âlimler bu rivayetten, borç tahsilinde kolaylık göstermenin erdemli olduğu ve kişi gerçekten maddi sıkıntı içindeyse ona mühlet tanımanın uygun olduğu sonucunu çıkarırlar. Kur’an da sıkıntı içindeki borçluya süre verilmesini emreder; borcu bağışlamak ise buna ek bir cömertlik davranışıdır. Hadis, ödeme gücü olan kimseye kolaylık gösterilmesini de över. Bu, merhametli davranmaya teşviktir; alacaklının ödeme hakkını ortadan kaldırmaz.
- Gerçekten sıkıntıda olduğu anlaşılan borçluya süre tanıyın ve ödeyemeyeceği bir ödeme için baskı yapmayın.
- Maddi imkânınız varsa merhamet göstermek için borcun bir kısmını bağışlamayı düşünün.
- Ödeme gücü olan borçlulara da ölçülü davranın ve gereksiz sertlik göstermeyin.
Bu hadis, zor durumdaki borçlulara yumuşak davranmaları için çalışanlarına talimat veren bir tüccardan söz eder; Allah onu bu yüzden bağışlamıştır.
Sahih al-Bukhari · #2076 (Sahih)Bu rivayet, bir alacaklının borçlusunun borcunu bağışlamasını anlatır ve aynı affedicilik erdemini vurgular.
Her gün kendi dilinde bir hadis
Uygulama sana her gün açıklamalı bir hadis sunar; telefonunda widget olarak da kullanabilirsin. Ücretsizdir.