Alışveriş ve Ticaret · Sahih al-Bukhari

Sahih al-Bukhari, 2116. hadis

Abdullah ibn Umar rivayet etti. Kendi çevirimiz ve açıklamamızla birlikte Arapça metin.

Sahih (güvenilir)Kitap: Alışveriş ve Ticaret
صحيح البخاري
Kim rivayet etti?

Abdullah ibn Umar tarafından rivayet edildi

Sahih (güvenilir)

Sahih al-Bukhari bir bütün olarak sahih kabul edilir.

Rivayet

Arapça metin

قَالَ أَبُو عَبْدِ اللَّهِ وَقَالَ اللَّيْثُ حَدَّثَنِي عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ خَالِدٍ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، عَنْ سَالِمِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ ـ رضى الله عنهما ـ قَالَ بِعْتُ مِنْ أَمِيرِ الْمُؤْمِنِينَ عُثْمَانَ مَالاً بِالْوَادِي بِمَالٍ لَهُ بِخَيْبَرَ، فَلَمَّا تَبَايَعْنَا رَجَعْتُ عَلَى عَقِبِي حَتَّى خَرَجْتُ مِنْ بَيْتِهِ، خَشْيَةَ أَنْ يُرَادَّنِي الْبَيْعَ، وَكَانَتِ السُّنَّةُ أَنَّ الْمُتَبَايِعَيْنِ بِالْخِيَارِ حَتَّى يَتَفَرَّقَا، قَالَ عَبْدُ اللَّهِ فَلَمَّا وَجَبَ بَيْعِي وَبَيْعُهُ رَأَيْتُ أَنِّي قَدْ غَبَنْتُهُ بِأَنِّي سُقْتُهُ إِلَى أَرْضِ ثَمُودٍ بِثَلاَثِ لَيَالٍ وَسَاقَنِي إِلَى الْمَدِينَةِ بِثَلاَثِ لَيَالٍ‏.‏

Çeviri

Ebû Abdullah dedi ki: Leys bana şöyle anlattı: Bana Abdurrahman b. Hâlid, İbn Şihâb’dan, o da Sâlim b. Abdullah’tan, o da Abdullah b. Ömer’den –Allah her ikisinden de razı olsun– rivayet etti. Abdullah b. Ömer şöyle dedi: Mü’minlerin Emîri Osman ile Vâdi’deki malımı onun Hayber’deki malıyla değiştirdim. Alışverişi tamamladığımızda, satışı bozmak istemesinden çekinerek derhal geri dönüp evinden çıktım. Zira sünnet olan, alışveriş yapan tarafların birbirlerinden fiziken ayrılıncaya kadar muhayyerlik hakkına sahip olmalarıydı. Abdullah dedi ki: Satışımız kesinleşince, onu üç gecelik mesafedeki Semûd diyarına gönderdiğim için onu mağdur ettiğimi düşündüm; halbuki o beni Medine’ye üç gecelik mesafeye getirmişti.

Çeviri ve açıklama, Arapçadan Khutba World tarafından yapılmıştır.

Temel mesaj

Bir alışverişte taraflardan her biri, birbirlerinden ayrılmadıkları sürece anlaşmadan dönebilir.

Kavramlar ve açıklamalar
meclis muhayyerliği

Alıcı ve satıcının işlem yerinde birlikte bulundukları sürece anlaşmayı onaylama veya feshetme hakkı.

takas

Metinde herhangi bir para miktarı belirtilmeden bir malın doğrudan başka bir malla değiştirilmesi.

Semud

Rivayette Osman’ın malının götürüldüğü yer olarak anılan bölge.

Âlimlerin çıkarımları

Klasik âlimler, ayrılmaya ilişkin ifadeden hareketle tarafların alışveriş tamamlandıktan sonra birlikte kaldıkları sürece düşünme fırsatına sahip oldukları sonucunu çıkarmıştır. Fıkıh mezhepleri bunun hukuki uygulanışı konusunda farklı görüştedir: Hanefi ve Maliki mezhepleri, yalnızca ayrılmayla sona eren genel bir fesih hakkı tanımazken Şafii ve Hanbeli mezhepleri bu hakkı esas itibarıyla kabul eder. Rivayetin sonu ayrıca İbn Ömer’in adalet hassasiyetini gösterir: alışveriş bağlayıcı hâle geldikten sonra, takasın Osman’ın aleyhine olduğunu fark etmiştir.

Günümüz için dersler
  1. Takas yapmadan önce hangi malların devredileceğini, değerlerinin ve bulundukları yerlerin nasıl karşılaştırıldığını açıklığa kavuştur.
  2. Anlaşmayı sakin biçimde yeniden değerlendirmek için düşünme süresinden yararlan; vazgeçmek istiyorsan bunu dürüstçe bildir.
  3. Sonradan işlem yüzünden karşı tarafın zarara uğradığını fark edersen sorumluluk al ve adil bir çözüm ara.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

Her gün kendi dilinde bir hadis

Uygulama sana her gün açıklamalı bir hadis sunar; telefonunda widget olarak da kullanabilirsin. Ücretsizdir.