Sahih al-Bukhari, 2173. hadis
Abdullah ibn Umar rivayet etti. Kendi çevirimiz ve açıklamamızla birlikte Arapça metin.
al‑Bukhari'den Peygamber ﷺ'e uzanan rivayet zinciri
- 1Abu an‑Nu'manal‑Bukhari'e aktardıأَبُو النُّعْمَانِ
- 2Hammad ibn Zaydحَمَّادُ بْنُ زَيْدٍ
- 3Ayyubأَيُّوبَ
- 4Nafi'نَافِعٍ
- 5Ibn Umarابْنِ عُمَرَ
- 6Allah'ın Resûlü ﷺرَسُولُ اللَّهِ ﷺ
Sıralama, bu rivayetin Arapça metninde geçtiği şekildedir. İsimler Arapçadan Latin alfabesine aktarılmıştır. Sahih al-Bukhari bir bütün olarak sahih kabul edilir.
Rivayet
حَدَّثَنَا أَبُو النُّعْمَانِ، حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ زَيْدٍ، عَنْ أَيُّوبَ، عَنْ نَافِعٍ، عَنِ ابْنِ عُمَرَ ـ رضى الله عنهما ـ أَنَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم نَهَى عَنِ الْمُزَابَنَةِ قَالَ وَالْمُزَابَنَةُ أَنْ يَبِيعَ الثَّمَرَ بِكَيْلٍ، إِنْ زَادَ فَلِي وَإِنْ نَقَصَ فَعَلَىَّ. قَالَ وَحَدَّثَنِي زَيْدُ بْنُ ثَابِتٍ، أَنَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم رَخَّصَ فِي الْعَرَايَا بِخَرْصِهَا.
Ebû Nu'mân bize rivayet etti, Hammâd b. Zeyd bize rivayet etti; Eyyûb'dan, o da Nâfi'den, o da İbn Ömer'den -Allah her ikisinden de razı olsun- naklettiğine göre, Peygamber ﷺ müzâbeneyi yasaklamıştır. Buyurdu ki:
"Müzâbene, meyvenin ölçüyle satılmasıdır; eğer fazla gelirse benimdir, eksik gelirse bana aittir." Yine buyurdu ki: "Zeyd b. Sâbit bana haber verdi ki, Peygamber ﷺ arâyâ satışında tahmin yoluyla ruhsat vermiştir."
Çeviri ve açıklama, Arapçadan Khutba World tarafından yapılmıştır.
Müzâbene yasaktır; arâyânın tahmine dayalı satışı ise caizdir.
Ağaç üzerindeki meyvenin, ağırlığı veya ölçüsü belirlenmiş meyveyle takas edilmesidir; böylece miktarların tam olarak denk olup olmadığı belirsiz kalır.
Ağaç üzerindeki meyvenin tahmine dayanarak satılmasına izin veren sınırlı bir istisnadır.
Meyveyi önce toplamadan ve kesin olarak ölçmeden beklenen miktarı belirleme.
Âlimler bu rivayetten, miktar konusundaki belirsizliğin eşitsizliğe veya anlaşmazlığa yol açabileceği durumlarda bu tür bir takasın yasak olduğu sonucunu çıkarırlar. Arâya izni özel bir istisnadır; belirsizlik içeren işlemler için genel bir ruhsat değildir. Fıkıh mezhepleri bu istisnanın şartlarını ve sınırlarını ele alır; malların niteliği ve miktarın nasıl tahmin edildiği de dikkate alınan hususlardandır.
- Meyve alışverişinde teslim edilecek miktarı ve bunun nasıl belirleneceğini önceden açıkça kararlaştırın.
- Tahmini, açık ölçümün yerine genel bir yöntem olarak kullanmayın; arâya izni sınırlı bir istisnadır.
- Yanlış anlamaları ve anlaşmazlıkları önlemek için satıştan önce belirsiz şartları görüşün.
Her gün kendi dilinde bir hadis
Uygulama sana her gün açıklamalı bir hadis sunar; telefonunda widget olarak da kullanabilirsin. Ücretsizdir.