Sahih al-Bukhari, 2396. hadis
Jabir ibn Abdullah rivayet etti. Kendi çevirimiz ve açıklamamızla birlikte Arapça metin.
al‑Bukhari'den Jabir ibn Abdullah'e uzanan rivayet zinciri
- 1Ibrahim ibn al‑Mundhiral‑Bukhari'e aktardıإِبْرَاهِيمُ بْنُ الْمُنْذِرِ
- 2Anasأَنَسٌ
- 3Hishamهِشَامٍ
- 4Wahb ibn Kaysanوَهْبِ بْنِ كَيْسَانَ
- 5Jabir ibn Abdullahجَابِرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ
Sıralama, bu rivayetin Arapça metninde geçtiği şekildedir. İsimler Arapçadan Latin alfabesine aktarılmıştır. Sahih al-Bukhari bir bütün olarak sahih kabul edilir.
Rivayet
حَدَّثَنَا إِبْرَاهِيمُ بْنُ الْمُنْذِرِ، حَدَّثَنَا أَنَسٌ، عَنْ هِشَامٍ، عَنْ وَهْبِ بْنِ كَيْسَانَ، عَنْ جَابِرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ ـ رضى الله عنهما ـ أَنَّهُ أَخْبَرَهُ أَنَّ أَبَاهُ تُوُفِّيَ، وَتَرَكَ عَلَيْهِ ثَلاَثِينَ وَسْقًا لِرَجُلٍ مِنَ الْيَهُودِ، فَاسْتَنْظَرَهُ جَابِرٌ، فَأَبَى أَنْ يُنْظِرَهُ، فَكَلَّمَ جَابِرٌ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم لِيَشْفَعَ لَهُ إِلَيْهِ، فَجَاءَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَكَلَّمَ الْيَهُودِيَّ لِيَأْخُذَ ثَمَرَ نَخْلِهِ بِالَّذِي لَهُ فَأَبَى، فَدَخَلَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم النَّخْلَ، فَمَشَى فِيهَا ثُمَّ قَالَ لِجَابِرٍ " جُدَّ لَهُ فَأَوْفِ لَهُ الَّذِي لَهُ ". فَجَدَّهُ بَعْدَ مَا رَجَعَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَأَوْفَاهُ ثَلاَثِينَ وَسْقًا، وَفَضَلَتْ لَهُ سَبْعَةَ عَشَرَ وَسْقًا، فَجَاءَ جَابِرٌ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم لِيُخْبِرَهُ بِالَّذِي كَانَ، فَوَجَدَهُ يُصَلِّي الْعَصْرَ، فَلَمَّا انْصَرَفَ أَخْبَرَهُ بِالْفَضْلِ، فَقَالَ " أَخْبِرْ ذَلِكَ ابْنَ الْخَطَّابِ ". فَذَهَبَ جَابِرٌ إِلَى عُمَرَ، فَأَخْبَرَهُ. فَقَالَ لَهُ عُمَرُ لَقَدْ عَلِمْتُ حِينَ مَشَى فِيهَا رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم لَيُبَارَكَنَّ فِيهَا.
İbrahim b. el-Münzir bize anlattı, Enes bize anlattı, Hişam'dan, o da Vehb b. Keysân'dan, o da Câbir b. Abdullah'tan – Allah her ikisinden de razı olsun – rivayet ettiğine göre; Câbir ona haber verdi ki babası vefat etmiş ve bir Yahudi'ye otuz vesk borç bırakmıştı. Câbir ondan mühlet istedi fakat o mühlet vermeyi reddetti. Bunun üzerine Câbir, kendisine şefaat etmesi için Resûlullah ﷺ ile konuştu. Resûlullah ﷺ Yahudi'nin yanına geldi ve hurma ağaçlarının meyvelerini alacaklarına karşılık kabul etmesini istedi, ancak Yahudi bunu da reddetti. Sonra Resûlullah ﷺ hurma bahçesine girdi, ağaçların arasında yürüdü ve Câbir'e:
"Onun için meyveleri topla ve hakkını eksiksiz öde" buyurdu. Resûlullah ﷺ ayrıldıktan sonra Câbir meyveleri topladı, Yahudi'nin otuz vesk hakkını tam olarak ödedi ve kendisine ayrıca on yedi vesk arttı. Câbir olanları haber vermek üzere Resûlullah ﷺ'in yanına gittiğinde onu ikindi namazını kılarken buldu. Namaz bitince artan meyveleri kendisine bildirdi. Resûlullah ﷺ: "Bunu İbnü'l-Hattâb'a haber ver" buyurdu. Câbir Ömer'in yanına gitti ve durumu anlattı. Ömer ona dedi ki: "Resûlullah ﷺ senin bahçende yürüdüğünde, oranın mutlaka bereketleneceğini bilmiştim."
Çeviri ve açıklama, Arapçadan Khutba World tarafından yapılmıştır.
Bereket sayesinde Câbir’in hurma hasadı, babasının borcunu ödemeye yetti.
Tarım ürünleri için kullanılan eski bir ölçü birimi; burada hurma kastedilir.
Bir başkasına yardım etmek için birinden talepte bulunmak.
Âlimler bu rivayetten, kişinin ölümünden sonra borçlarının ödenmesi gerektiği ve alacaklıdan erteleme istenebileceği sonucunu çıkarır; ancak alacaklı her durumda bunu kabul etmek zorunda değildir. Peygamber ﷺ, Câbir için aracılık etmiş ve alacaklıya hakkının tamamının verilmesini teşvik etmiştir. Bol mahsul bereketin bir işareti sayılır; fakat hiç kimseyi borcunu ödeme yükümlülüğünden kurtarmaz.
- Borçları açıkça kaydedin ve mirasçıların bunları nasıl ödeyeceklerini bilmelerini sağlayın.
- Maddi sıkıntıda saygılı biçimde erteleme isteyin; fayda sağlayabilecekse arabuluculuğa başvurun.
- Alacaklıya hakkını eksiksiz ödeyin; bereket, birinin hakkını eksiltmek için gerekçe değildir.
Aynı bölümdeki bu rivayet de Câbir’in babasının borcunu ödemek için gösterdiği çabaları anlatır.
Sahih al-Bukhari · #2394 (Sahih)Peygamber’in ﷺ, babasının terekesini tasfiye etmesinde Câbir’e yardımını anlatır.
Sahih al-Bukhari · #2397 (Sahih)Aynı bölümdeki bu rivayet, borcu ödeme sorumluluğunu ele alır.
Her gün kendi dilinde bir hadis
Uygulama sana her gün açıklamalı bir hadis sunar; telefonunda widget olarak da kullanabilirsin. Ücretsizdir.