Lukata · Sahih al-Bukhari

Sahih al-Bukhari, 2428. hadis

Zaid ibn Khalid al-Juhani rivayet etti. Kendi çevirimiz ve açıklamamızla birlikte Arapça metin.

Sahih (güvenilir)Kitap: Lukata
صحيح البخاري
Kim rivayet etti?

Zaid ibn Khalid al-Juhani tarafından rivayet edildi

Sahih (güvenilir)

Sahih al-Bukhari bir bütün olarak sahih kabul edilir.

Rivayet

Arapça metin

حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ، قَالَ حَدَّثَنِي سُلَيْمَانُ، عَنْ يَحْيَى، عَنْ يَزِيدَ، مَوْلَى الْمُنْبَعِثِ أَنَّهُ سَمِعَ زَيْدَ بْنَ خَالِدٍ ـ رضى الله عنه ـ يَقُولُ سُئِلَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم عَنِ اللُّقَطَةِ فَزَعَمَ أَنَّهُ قَالَ ‏"‏ اعْرِفْ عِفَاصَهَا وَوِكَاءَهَا، ثُمَّ عَرِّفْهَا سَنَةً ‏"‏‏.‏ يَقُولُ يَزِيدُ إِنْ لَمْ تُعْتَرَفِ اسْتَنْفَقَ بِهَا صَاحِبُهَا وَكَانَتْ وَدِيعَةً، عِنْدَهُ‏.‏ قَالَ يَحْيَى فَهَذَا الَّذِي لاَ أَدْرِي أَفِي حَدِيثِ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم هُوَ أَمْ شَىْءٌ مِنْ عِنْدِهِ ـ ثُمَّ قَالَ كَيْفَ تَرَى فِي ضَالَّةِ الْغَنَمِ قَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ خُذْهَا فَإِنَّمَا هِيَ لَكَ أَوْ لأَخِيكَ أَوْ لِلذِّئْبِ ‏"‏‏.‏ قَالَ يَزِيدُ وَهْىَ تُعَرَّفُ أَيْضًا‏.‏ ثُمَّ قَالَ كَيْفَ تَرَى فِي ضَالَّةِ الإِبِلِ قَالَ فَقَالَ ‏"‏ دَعْهَا فَإِنَّ مَعَهَا حِذَاءَهَا وَسِقَاءَهَا، تَرِدُ الْمَاءَ وَتَأْكُلُ الشَّجَرَ، حَتَّى يَجِدَهَا رَبُّهَا ‏"‏‏.‏

Çeviri

İsmail b. Abdullah bize rivayet etti; dedi ki: Süleyman bana Yahya'dan, o da Yezîd'den (Münba'is'in mevlası) rivayet etti. Yezîd, Zeyd b. Hâlid'in (Allah ondan razı olsun) şöyle dediğini işitti:

"Nebi ﷺ'ye lukata (buluntu eşya) soruldu. O da şöyle buyurdu: 'Kabını ve bağını tanı/belle, sonra bir yıl boyunca ilan et.'" Yezîd der ki: "Eğer tanınmazsa (sahibi çıkmazsa), bulan kişi onu harcar ve bu mal onun yanında bir emanet hükmünde olur." Yahya dedi ki: "Bu son kısım Resûlullah ﷺ'ın hadisinden midir yoksa Yezîd'in kendi sözü müdür, bilmiyorum." Sonra adam sordu: "Kaybolan koyun hakkında ne dersiniz?" Nebi ﷺ buyurdu ki: "Onu al; çünkü o ya senindir, ya kardeşinindir (yani sahibinindir) ya da kurdundur." Yezîd ekledi: "O da ayrıca ilan edilir." Sonra adam sordu: "Kaybolan deve hakkında ne dersiniz?" Nebi ﷺ şöyle buyurdu: "Onu bırak; çünkü onun ayakları ve su tulumu vardır. Sahibi buluncaya kadar suya ulaşır ve ağaçlardan yer."

Çeviri ve açıklama, Arapçadan Khutba World tarafından yapılmıştır.

Temel mesaj

Bulunan mal, dikkatle tanınmalı, duyurulmalı ve sahibine iade edilmelidir.

Kavramlar ve açıklamalar
Luqatah

Bir kişinin bulduğu kayıp eşya veya mal.

ʿİfas ve vika

Kabı ve onu kapatan bağ ya da düğüm; sahibinin malını tanımasına yarayan ayırt edici özellikler.

Başıboş hayvan

Sahibinden uzaklaşmış hayvan; koyun ile deve arasındaki ayrım, kendilerini koruyabilme durumlarıyla ilgilidir.

Âlimlerin çıkarımları

Âlimler buradan, değerli bir mal bulan kişinin onu dikkatlice tarif etmesi ve sahibinin talep edebilmesi için bir yıl boyunca duyurması gerektiği sonucunu çıkarırlar. Bir hak iddiası, tanınabilir özelliklerle doğrulanmalıdır; bulan kişi malı emanet olarak muhafaza eder ve onu kendiliğinden kendi malı sayamaz. Fakihler duyurunun ayrıntıları ve malın daha sonra nasıl kullanılacağı konusunda farklı görüşler belirtmiştir. Koyunda kaybolma veya çalınma tehlikesi hemen söz konusuyken, deve genellikle yiyecek ve suyu kendi başına bulabildiğinden serbest bırakılır. Rivayet eden kişiye göre, malı harcamaya ilişkin bölümün Peygamber ﷺ’e aidiyeti kesin değildir.

Günümüz için dersler
  1. Değerli bir eşya bulduğunda duyurmadan önce kabını ve diğer ayırt edici özelliklerini kaydet.
  2. Bulduğun eşyayı öngörülen süre boyunca duyur ve onu ikna edici biçimde tanıyabilen kişiye iade et.
  3. Bulunan malı emanet bil ve durumunu gözetmeden bir hayvanı yanına alma.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

Her gün kendi dilinde bir hadis

Uygulama sana her gün açıklamalı bir hadis sunar; telefonunda widget olarak da kullanabilirsin. Ücretsizdir.