Sahih al-Bukhari, 2503. hadis
Abdullah ibn Umar rivayet etti. Kendi çevirimiz ve açıklamamızla birlikte Arapça metin.
al‑Bukhari'den Peygamber ﷺ'e uzanan rivayet zinciri
- 1Musaddadal‑Bukhari'e aktardıمُسَدَّدٌ
- 2Juwayriya ibn Asmaجُوَيْرِيَةُ بْنُ أَسْمَاءَ
- 3Nafi'نَافِعٍ
- 4Ibn Umarابْنِ عُمَرَ
- 5Allah'ın Resûlü ﷺرَسُولُ اللَّهِ ﷺ
Sıralama, bu rivayetin Arapça metninde geçtiği şekildedir. İsimler Arapçadan Latin alfabesine aktarılmıştır. Sahih al-Bukhari bir bütün olarak sahih kabul edilir.
Rivayet
حَدَّثَنَا مُسَدَّدٌ، حَدَّثَنَا جُوَيْرِيَةُ بْنُ أَسْمَاءَ، عَنْ نَافِعٍ، عَنِ ابْنِ عُمَرَ ـ رضى الله عنهما ـ عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم قَالَ " مَنْ أَعْتَقَ شِرْكًا لَهُ فِي مَمْلُوكٍ وَجَبَ عَلَيْهِ أَنْ يُعْتِقَ كُلَّهُ، إِنْ كَانَ لَهُ مَالٌ قَدْرَ ثَمَنِهِ يُقَامُ قِيمَةَ عَدْلٍ وَيُعْطَى شُرَكَاؤُهُ حِصَّتَهُمْ وَيُخَلَّى سَبِيلُ الْمُعْتَقِ ".
Müsedded bize rivayet etti, Cüveyriye b. Esmâ bize rivayet etti; Nâfi’den, o da İbn Ömer’den (Allah her ikisinden de razı olsun), o da Nebi ﷺ’den şöyle buyurduğunu nakletti:
“Kim ortak mülkiyetindeki bir kölede kendi hissesini azat ederse ve kalan bedeli ödeyecek kadar malı varsa, kölenin tamamını azat etmesi gerekir. Kölenin değeri adaletli bir bilirkişi tarafından takdir edilir, ortaklara hisseleri ödenir ve azat edilen kişi serbest bırakılır.”
Çeviri ve açıklama, Arapçadan Khutba World tarafından yapılmıştır.
Bir payı azat eden kişi, imkânı varsa köleyi tamamen azat etmelidir.
Birden fazla kişinin aynı kişi üzerinde pay sahibi olduğu durum.
Hiçbir maliki zarara uğratmadan belirlenen hakkaniyetli bedel.
Ortak malik, kendi payı için özgürlük sağlar.
Klasik âlimler bu rivayetten, payını azat eden bir ortağın diğer payları adil bir bedel üzerinden karşılayabilecek imkâna sahipse kişinin azat edilmesini tamamlaması gerektiği sonucunu çıkarmıştır. Böylece hem ilgili kişinin özgürlüğü hem de diğer ortakların hakları korunur. Fıkıh mezhepleri, hükmün tam olarak nasıl uygulanacağı ve azat eden ortağın yeterli mal varlığı olmadığı durumun sonuçları konusunda farklı görüşleri ele alır; bu rivayetin temel mesajı, tam azadın yeterli mali imkâna bağlı olduğudur.
- Ortak mülkiyette herkesin haklarını adil biçimde koruyan düzenlemeler yapın.
- Mali yükümlülükleri dikkatle ve adil bir değer tespitiyle yerine getirin.
- Başkalarına haksızlık etmeden özgürlüğü ve onuru desteklemek için imkânlarınızı kullanın.
Her gün kendi dilinde bir hadis
Uygulama sana her gün açıklamalı bir hadis sunar; telefonunda widget olarak da kullanabilirsin. Ücretsizdir.