Rehin · Sahih al-Bukhari

Sahih al-Bukhari, 2515. hadis

Abdullah ibn Mas'ud rivayet etti. Kendi çevirimiz ve açıklamamızla birlikte Arapça metin.

Sahih (güvenilir)Kitap: Rehin
صحيح البخاري
Kim rivayet etti?

Abdullah ibn Mas'ud tarafından rivayet edildi

Sahih (güvenilir)

Sahih al-Bukhari bir bütün olarak sahih kabul edilir.

Rivayet

Arapça metin

حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ، حَدَّثَنَا جَرِيرٌ، عَنْ مَنْصُورٍ، عَنْ أَبِي وَائِلٍ، قَالَ قَالَ عَبْدُ اللَّهِ ـ رضى الله عنه مَنْ حَلَفَ عَلَى يَمِينٍ، يَسْتَحِقُّ بِهَا مَالاً وَهْوَ فِيهَا فَاجِرٌ، لَقِيَ اللَّهَ وَهْوَ عَلَيْهِ غَضْبَانُ، فَأَنْزَلَ اللَّهُ تَصْدِيقَ ذَلِكَ ‏{‏إِنَّ الَّذِينَ يَشْتَرُونَ بِعَهْدِ اللَّهِ وَأَيْمَانِهِمْ ثَمَنًا قَلِيلاً‏}‏ فَقَرَأَ إِلَى ‏{‏عَذَابٌ أَلِيمٌ‏}‏‏.‏ثُمَّ إِنَّ الأَشْعَثَ بْنَ قَيْسٍ خَرَجَ إِلَيْنَا فَقَالَ مَا يُحَدِّثُكُمْ أَبُو عَبْدِ الرَّحْمَنِ قَالَ فَحَدَّثْنَاهُ قَالَ فَقَالَ صَدَقَ لَفِيَّ وَاللَّهِ أُنْزِلَتْ، كَانَتْ بَيْنِي وَبَيْنَ رَجُلٍ خُصُومَةٌ فِي بِئْرٍ فَاخْتَصَمْنَا إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ شَاهِدُكَ أَوْ يَمِينُهُ ‏"‏‏.‏ قُلْتُ إِنَّهُ إِذًا يَحْلِفُ وَلاَ يُبَالِي‏.‏ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ مَنْ حَلَفَ عَلَى يَمِينٍ يَسْتَحِقُّ بِهَا مَالاً هُوَ فِيهَا فَاجِرٌ، لَقِيَ اللَّهَ وَهْوَ عَلَيْهِ غَضْبَانُ ‏"‏‏.‏ فَأَنْزَلَ اللَّهُ تَصْدِيقَ ذَلِكَ، ثُمَّ اقْتَرَأَ هَذِهِ الآيَةَ ‏{‏إِنَّ الَّذِينَ يَشْتَرُونَ بِعَهْدِ اللَّهِ وَأَيْمَانِهِمْ ثَمَنًا قَلِيلاً‏}‏ إِلَى ‏{‏وَلَهُمْ عَذَابٌ أَلِيمٌ‏}‏‏.‏

Çeviri

Kuteybe b. Saîd bize rivayet etti, Cerîr bize rivayet etti; Mansûr'dan, o da Ebû Vâil'den nakletti. Ebû Vâil şöyle dedi: Abdullah (radıyallahu anh) buyurdu ki:

"Kim bir malı haksız yere elde etmek için yalan yere yemin ederse ve bu hususta günahkâr olursa, kıyamet günü Allah'a O kendisine gazap etmiş vaziyette kavuşur." Bunun üzerine Allah, bunu tasdik eden şu ayeti indirdi: {Şüphesiz Allah'ın ahdini ve yeminlerini az bir bedele satanlar...} diye okudu ve {...onlar için elem dolu bir azap vardır} kısmına kadar devam etti. Sonra Eş'as b. Kays yanımıza geldi ve "Ebû Abdurrahman size ne anlatıyor?" diye sordu. Biz de olanları kendisine anlattık. O da şöyle dedi: "Doğru söylemiş; vallahi bu ayet benim hakkımda nazil oldu. Bir adamla aramda bir kuyu meselesi yüzünden anlaşmazlık çıkmıştı, davamızı Resûlullah ﷺ'e arz ettik. Resûlullah ﷺ bana: 'Ya iki şahidin olacak ya da karşı taraf yemin edecek' buyurdu. Ben de: 'O halde yemin eder ve hiç çekinmez' dedim. Bunun üzerine Resûlullah ﷺ: 'Kim bir malı haksız yere almak için yalan yere yemin ederse ve bu hususta günahkâr olursa, Allah'a O kendisine gazap etmiş vaziyette kavuşur' buyurdu. Ardından Allah bunu tasdik eden ayeti indirdi." Sonra Eş'as şu ayeti okudu: {Şüphesiz Allah'ın ahdini ve yeminlerini az bir bedele satanlar...} ta ki {...ve onlar için elem dolu bir azap vardır} ayetine kadar.

Çeviri ve açıklama, Arapçadan Khutba World tarafından yapılmıştır.

Temel mesaj

Başkasının malını elde etmek için edilen yalan yemin, ağır bir hesaba yol açar.

Arka plan ve bağlam

Al-Ash'ath ibn Qays, bir kuyu konusunda bir adamla anlaşmazlığa düştüğünü anlattı. Peygamber ﷺ, iddiayı desteklemek için iki şahit getirilmesini, aksi hâlde karşı tarafın yemin etmesini istedi. Al-Ash'ath, adamın yalan yere yemin etmesinden korkuyordu. Al-Ash'ath, Allah’ın ahdini ve yeminleri az bir bedel karşılığında satmaktan söz eden ayetlerin kendi olayı hakkında indirildiğini doğruladı.

Kavramlar ve açıklamalar
yalan yemin

Bir kişinin bilerek yalan söyleyerek ettiği yemin; burada başkasının malını elde etmek için.

şahitler

Bir iddiayı desteklemek üzere olguları tanıklık ederek doğrulayabilecek kişiler.

az bir bedel

Ahiretteki kayıp ve cezayla karşılaştırıldığında önemsiz kalan dünyevi bir kazanç.

Âlimlerin çıkarımları

Âlimler buradan, iddiasının doğru olmadığını bilen kişinin yemin etmesinin malı helal kılmayacağı sonucunu çıkarırlar. Delil ve yeminle ilgili hukuk kuralı yargılama sürecini korur; ancak kimseyi yalan ve haksızlık sorumluluğundan kurtarmaz. Uyarı ayrıca başkalarının mülkiyet haklarını ihlal etmenin ciddiyetini vurgular; bu nedenle tövbe, haksız yere edinilen malın geri verilmesini de gerektirir.

Günümüz için dersler
  1. Doğru olmadığını bildiğin bir iddiayı desteklemek için yemin etme.
  2. Birinin malını veya parasını talep etmeden önce delilleri dikkatle incele.
  3. Hileyle mal edindiysen onu geri ver ve Allah’tan bağışlanma dile.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

Her gün kendi dilinde bir hadis

Uygulama sana her gün açıklamalı bir hadis sunar; telefonunda widget olarak da kullanabilirsin. Ücretsizdir.