Köle Azadı · Sahih al-Bukhari

Sahih al-Bukhari, 2522. hadis

Abdullah ibn Umar rivayet etti. Kendi çevirimiz ve açıklamamızla birlikte Arapça metin.

Sahih (güvenilir)Kitap: Köle Azadı
صحيح البخاري
Kim rivayet etti?

al‑Bukhari'den Peygamber ﷺ'e uzanan rivayet zinciri

Sahih (güvenilir)
  1. 1Abdullah ibn Yusufal‑Bukhari'e aktardıعَبْدُ اللَّهِ بْنُ يُوسُفَ
  2. 2Malikمَالِكٌ
  3. 3Nafi'نَافِعٍ
  4. 4Abdullah ibn Umarعَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ
  5. 5Allah'ın Resûlü ﷺرَسُولُ اللَّهِ ﷺ

Sıralama, bu rivayetin Arapça metninde geçtiği şekildedir. İsimler Arapçadan Latin alfabesine aktarılmıştır. Sahih al-Bukhari bir bütün olarak sahih kabul edilir.

Rivayet

Arapça metin

حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ يُوسُفَ، أَخْبَرَنَا مَالِكٌ، عَنْ نَافِعٍ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ ـ رضى الله عنهما ـ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ ‏ "‏ مَنْ أَعْتَقَ شِرْكًا لَهُ فِي عَبْدٍ، فَكَانَ لَهُ مَالٌ يَبْلُغُ ثَمَنَ الْعَبْدِ قُوِّمَ الْعَبْدُ قِيمَةَ عَدْلٍ، فَأَعْطَى شُرَكَاءَهُ حِصَصَهُمْ وَعَتَقَ عَلَيْهِ، وَإِلاَّ فَقَدْ عَتَقَ مِنْهُ مَا عَتَقَ ‏"‏‏.‏

Çeviri

Abdullah b. Yûsuf bize rivayet etti, Mâlik bize haber verdi, Nâfi‘den, o da Abdullah b. Ömer’den –Allah her ikisinden de razı olsun– naklettiğine göre Resûlullah ﷺ şöyle buyurmuştur:

“Kim ortak mülkiyetindeki bir kölede kendi hissesini âzat eder ve kölenin tamamının bedelini ödeyecek kadar malı bulunursa, köle adil bir değerleme ile kıymet takdir edilir; sonra ortaklarına hisselerinin bedeli ödenir ve köle onun nezdinde tamamen âzat edilmiş olur. Şayet buna gücü yetmezse, köleden sadece âzat ettiği kısım hürriyetine kavuşmuş sayılır.”

Çeviri ve açıklama, Arapçadan Khutba World tarafından yapılmıştır.

Temel mesaj

Ortak mülkiyetteki payını azat eden kişi, gücü yetiyorsa diğer payları da adil biçimde satın almalıdır.

Kavramlar ve açıklamalar
payını azat etmek

Ortak maliklerden birinin, ortak mülkiyette kendisine ait olan kısmı azat etmesi.

adil değer

İlgili taraflardan hiçbirini zarara uğratmadan belirlenen hakkaniyetli tam değer.

ortak malikler

Mülkte kendisiyle birlikte pay sahibi olan diğer kişiler.

Âlimlerin çıkarımları

Klasik fakihler bu rivayetten, bir kölenin payını azat eden ve yeterli imkâna sahip olan kişinin diğer maliklerin paylarını adil biçimde satın alması gerektiği sonucunu çıkarırlar; bunun ardından kölenin tamamı azat edilir. Yeterli imkânı yoksa rivayetin ifadesine göre yalnızca kendi payı azat edilir. Fıkıh mezhepleri, bu hükmün nasıl uygulanacağı ve bedelin nasıl belirleneceği gibi konuları ele alır; temel ilkeler adil değer tespiti ve ortak maliklerin haklarının korunmasıdır.

Günümüz için dersler
  1. Ortak mülkiyette herkesin haklarının korunması için önceden açık ve adil anlaşmalar yapın.
  2. Ortak bir payın satın alınması gerektiğinde değerin şeffaf biçimde belirlenmesini sağlayın.
  3. Haksızlığı azaltmak, insanların özgürlüğünü ve onurunu desteklemek için imkânlarınızı kullanın.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

Her gün kendi dilinde bir hadis

Uygulama sana her gün açıklamalı bir hadis sunar; telefonunda widget olarak da kullanabilirsin. Ücretsizdir.