Sahih al-Bukhari, 2523. hadis
Abdullah ibn Umar rivayet etti. Kendi çevirimiz ve açıklamamızla birlikte Arapça metin.
al‑Bukhari'den Peygamber ﷺ'e uzanan rivayet zinciri
- 1Ubayd ibn Isma'ilal‑Bukhari'e aktardıعُبَيْدُ بْنُ إِسْمَاعِيلَ
- 2Abu Usamaأَبِي أُسَامَةَ
- 3Ubaydullahعُبَيْدِ اللَّهِ
- 4Nafi'نَافِعٍ
- 5Ibn Umarابْنِ عُمَرَ
- 6Allah'ın Resûlü ﷺرَسُولُ اللَّهِ ﷺ
Sıralama, bu rivayetin Arapça metninde geçtiği şekildedir. İsimler Arapçadan Latin alfabesine aktarılmıştır. Sahih al-Bukhari bir bütün olarak sahih kabul edilir.
Rivayet
حَدَّثَنَا عُبَيْدُ بْنُ إِسْمَاعِيلَ، عَنْ أَبِي أُسَامَةَ، عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ، عَنْ نَافِعٍ، عَنِ ابْنِ عُمَرَ ـ رضى الله عنهما ـ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " مَنْ أَعْتَقَ شِرْكًا لَهُ فِي مَمْلُوكٍ فَعَلَيْهِ عِتْقُهُ كُلِّهِ، إِنْ كَانَ لَهُ مَالٌ يَبْلُغُ ثَمَنَهُ، فَإِنْ لَمْ يَكُنْ لَهُ يُقَوَّمُ عَلَيْهِ قِيمَةَ عَدْلٍ، فَأُعْتِقَ مِنْهُ مَا أَعْتَقَ ". حَدَّثَنَا مُسَدَّدٌ، حَدَّثَنَا بِشْرٌ، عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ، اخْتَصَرَهُ.
Ubeyd b. İsmâil bize Ebû Üsâme'den, o Ubeydullah'tan, o Nâfi'den, o da İbn Ömer'den (Allah her ikisinden de razı olsun) rivayet ettiğine göre, Resûlullah ﷺ şöyle buyurmuştur:
"Kim bir köledeki ortaklık payını azat ederse ve bu kölenin tamamının bedelini ödeyecek malı varsa, köleyi tamamen azat etmesi gerekir. Şayet yeterli malı yoksa, köle için adaletli bir değer biçilir ve sadece azat ettiği kısım kadarı hürriyetine kavuşur." Müsedded bize Bişr'den, o da Ubeydullah'tan rivayet ederek bunu özetlemiştir.
Çeviri ve açıklama, Arapçadan Khutba World tarafından yapılmıştır.
Bir ortak, bedelini ödeyebilecek durumdaysa kölenin kendi payını azat eder.
Bir kişinin başkalarıyla birlikte sahip olduğu mülkiyet hakkının bir bölümü.
Kölenin bedelinin hakkaniyetli biçimde belirlenmesi.
Bir kölenin hukuki özgürlükten yoksun olma statüsünü sona erdirmek.
Klasik fakihler bu rivayeti ortak mülkiyet bağlamında ele alır. Âlimlerin çoğunluğu, payını azat eden ve tam bedeli ödeyebilecek durumda olan ortağın, kişiyi tamamen özgür kılmak için kalan payları da satın alması gerektiği sonucunu çıkarır. Buna gücü yetmiyorsa bedel adil biçimde belirlenir ve rivayete göre yalnızca kendi payı azat edilir. Mezhepler, hükmün tam olarak nasıl uygulanacağı ve azadın hangi durumlarda zorunlu olduğu konusunda farklı görüştedir.
- Ortak mülkiyetteki bir kişiyi azat etmek isteyen kimse, önce tam bedeli adil biçimde karşılayıp karşılayamayacağını belirlemelidir.
- İlgili bütün ortaklara adil davranın ve bedeli keyfî biçimde belirlemeyin.
- İnsan özgürlüğünü ve onurunu desteklemek için mal ve imkânları kullanın.
İbn Ömer’den gelen bu rivayet de ortak mülkiyetteki bir payın azat edilmesini ele alır ve hukuki hükmü bağlamına oturtmaya yardımcı olur.
Sahih al-Bukhari · #2524 (Sahih)İbn Ömer’den gelen bu rivayet de bir payın azat edilmesini ve bunun kalan paylar üzerindeki sonuçlarını ele alır.
Her gün kendi dilinde bir hadis
Uygulama sana her gün açıklamalı bir hadis sunar; telefonunda widget olarak da kullanabilirsin. Ücretsizdir.