Köle Azadı · Sahih al-Bukhari

Sahih al-Bukhari, 2523. hadis

Abdullah ibn Umar rivayet etti. Kendi çevirimiz ve açıklamamızla birlikte Arapça metin.

Sahih (güvenilir)Kitap: Köle Azadı
صحيح البخاري
Kim rivayet etti?

al‑Bukhari'den Peygamber ﷺ'e uzanan rivayet zinciri

Sahih (güvenilir)
  1. 1Ubayd ibn Isma'ilal‑Bukhari'e aktardıعُبَيْدُ بْنُ إِسْمَاعِيلَ
  2. 2Abu Usamaأَبِي أُسَامَةَ
  3. 3Ubaydullahعُبَيْدِ اللَّهِ
  4. 4Nafi'نَافِعٍ
  5. 5Ibn Umarابْنِ عُمَرَ
  6. 6Allah'ın Resûlü ﷺرَسُولُ اللَّهِ ﷺ

Sıralama, bu rivayetin Arapça metninde geçtiği şekildedir. İsimler Arapçadan Latin alfabesine aktarılmıştır. Sahih al-Bukhari bir bütün olarak sahih kabul edilir.

Rivayet

Arapça metin

حَدَّثَنَا عُبَيْدُ بْنُ إِسْمَاعِيلَ، عَنْ أَبِي أُسَامَةَ، عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ، عَنْ نَافِعٍ، عَنِ ابْنِ عُمَرَ ـ رضى الله عنهما ـ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏ "‏ مَنْ أَعْتَقَ شِرْكًا لَهُ فِي مَمْلُوكٍ فَعَلَيْهِ عِتْقُهُ كُلِّهِ، إِنْ كَانَ لَهُ مَالٌ يَبْلُغُ ثَمَنَهُ، فَإِنْ لَمْ يَكُنْ لَهُ يُقَوَّمُ عَلَيْهِ قِيمَةَ عَدْلٍ، فَأُعْتِقَ مِنْهُ مَا أَعْتَقَ ‏"‏‏.‏ حَدَّثَنَا مُسَدَّدٌ، حَدَّثَنَا بِشْرٌ، عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ، اخْتَصَرَهُ‏.‏

Çeviri

Ubeyd b. İsmâil bize Ebû Üsâme'den, o Ubeydullah'tan, o Nâfi'den, o da İbn Ömer'den (Allah her ikisinden de razı olsun) rivayet ettiğine göre, Resûlullah ﷺ şöyle buyurmuştur:

"Kim bir köledeki ortaklık payını azat ederse ve bu kölenin tamamının bedelini ödeyecek malı varsa, köleyi tamamen azat etmesi gerekir. Şayet yeterli malı yoksa, köle için adaletli bir değer biçilir ve sadece azat ettiği kısım kadarı hürriyetine kavuşur." Müsedded bize Bişr'den, o da Ubeydullah'tan rivayet ederek bunu özetlemiştir.

Çeviri ve açıklama, Arapçadan Khutba World tarafından yapılmıştır.

Temel mesaj

Bir ortak, bedelini ödeyebilecek durumdaysa kölenin kendi payını azat eder.

Kavramlar ve açıklamalar
pay

Bir kişinin başkalarıyla birlikte sahip olduğu mülkiyet hakkının bir bölümü.

adil değer

Kölenin bedelinin hakkaniyetli biçimde belirlenmesi.

azat etmek

Bir kölenin hukuki özgürlükten yoksun olma statüsünü sona erdirmek.

Âlimlerin çıkarımları

Klasik fakihler bu rivayeti ortak mülkiyet bağlamında ele alır. Âlimlerin çoğunluğu, payını azat eden ve tam bedeli ödeyebilecek durumda olan ortağın, kişiyi tamamen özgür kılmak için kalan payları da satın alması gerektiği sonucunu çıkarır. Buna gücü yetmiyorsa bedel adil biçimde belirlenir ve rivayete göre yalnızca kendi payı azat edilir. Mezhepler, hükmün tam olarak nasıl uygulanacağı ve azadın hangi durumlarda zorunlu olduğu konusunda farklı görüştedir.

Günümüz için dersler
  1. Ortak mülkiyetteki bir kişiyi azat etmek isteyen kimse, önce tam bedeli adil biçimde karşılayıp karşılayamayacağını belirlemelidir.
  2. İlgili bütün ortaklara adil davranın ve bedeli keyfî biçimde belirlemeyin.
  3. İnsan özgürlüğünü ve onurunu desteklemek için mal ve imkânları kullanın.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

Her gün kendi dilinde bir hadis

Uygulama sana her gün açıklamalı bir hadis sunar; telefonunda widget olarak da kullanabilirsin. Ücretsizdir.