Sahih al-Bukhari, 2524. hadis
Abdullah ibn Umar rivayet etti. Kendi çevirimiz ve açıklamamızla birlikte Arapça metin.
al‑Bukhari'den Peygamber ﷺ'e uzanan rivayet zinciri
- 1Abu an‑Nu'manal‑Bukhari'e aktardıأَبُو النُّعْمَانِ
- 2Hammadحَمَّادٌ
- 3Ayyubأَيُّوبَ
- 4Nafi'نَافِعٍ
- 5Ibn Umarابْنِ عُمَرَ
- 6Allah'ın Resûlü ﷺرَسُولُ اللَّهِ ﷺ
Sıralama, bu rivayetin Arapça metninde geçtiği şekildedir. İsimler Arapçadan Latin alfabesine aktarılmıştır. Sahih al-Bukhari bir bütün olarak sahih kabul edilir.
Rivayet
حَدَّثَنَا أَبُو النُّعْمَانِ، حَدَّثَنَا حَمَّادٌ، عَنْ أَيُّوبَ، عَنْ نَافِعٍ، عَنِ ابْنِ عُمَرَ ـ رضى الله عنهما ـ عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم قَالَ " مَنْ أَعْتَقَ نَصِيبًا لَهُ فِي مَمْلُوكٍ أَوْ شِرْكًا لَهُ فِي عَبْدٍ، وَكَانَ لَهُ مِنَ الْمَالِ مَا يَبْلُغُ قِيمَتَهُ بِقِيمَةِ الْعَدْلِ، فَهْوَ عَتِيقٌ ". قَالَ نَافِعٌ وَإِلاَّ فَقَدْ عَتَقَ مِنْهُ مَا عَتَقَ. قَالَ أَيُّوبُ لاَ أَدْرِي أَشَىْءٌ قَالَهُ نَافِعٌ، أَوْ شَىْءٌ فِي الْحَدِيثِ.
Ebû Nu'mân bize rivayet etti, Hammâd bize rivayet etti; Eyyûb'dan, o da Nâfi'den, o da İbn Ömer'den -Allah her ikisinden de razı olsun- naklettiğine göre Peygamber ﷺ şöyle buyurmuştur:
"Kim bir köledeki hissesini veya bir kuldaki ortaklığını azat eder ve adaletli bir değerleme ile onun tam bedelini ödeyecek kadar mala sahip olursa, o köle tamamen hürdür." Nâfi' dedi ki: "Aksi takdirde, ondan sadece azat edilen kısım hür olur." Eyyûb ise: "Bu son ifadenin Nâfi'in kendi sözü mü yoksa hadisin bir parçası mı olduğunu bilmiyorum" demiştir.
Çeviri ve açıklama, Arapçadan Khutba World tarafından yapılmıştır.
Payını azat eden kişi, yeterli imkâna sahipse köleyi tamamen azat etmelidir.
Bir kişinin diğer sahiplerle ortak olduğu mülkiyetin bir bölümü.
Fiyatı yapay biçimde artırmadan veya düşürmeden kölenin değerinin hakkaniyetli şekilde belirlenmesi.
Bir kişiyi kölelikten kurtarmak.
Klasik âlimler bu rivayetten, payını azat eden ortağın imkânı varsa diğer sahiplerin paylarını da bedelini ödeyerek karşılaması gerektiği sonucunu çıkarmışlardır; böylece köle tamamen özgür olur. Azat eden kişinin yeterli malı bulunmadığında hükmün nasıl uygulanacağı ve sonuçlarının ne olacağı, mezhepler arasında fıkhî ayrıntılara konu olmuştur. Nafi’nin eklemesine göre bu durumda yalnızca azat edilen pay özgür olur; ancak Eyyub, bu eklemenin Nafi’ye mi ait olduğundan yoksa rivayetin bir parçası mı olduğundan emin olmadığını belirtir.
- Ortak bir yükümlülüğü üstlenen kişi, ilgili herkesin haklarını gözetmelidir.
- Değer belirlerken adil davranın ve başkalarına hakkaniyetli bir bedel ödeyin.
- İnsanları özgürleştirmek ve zulmü azaltmak için malınızı ve etkinizi kullanın.
Her gün kendi dilinde bir hadis
Uygulama sana her gün açıklamalı bir hadis sunar; telefonunda widget olarak da kullanabilirsin. Ücretsizdir.