Köle Azadı · Sahih al-Bukhari

Sahih al-Bukhari, 2540. hadis

Al-Miswar bin Makhrama rivayet etti. Kendi çevirimiz ve açıklamamızla birlikte Arapça metin.

Sahih (güvenilir)Kitap: Köle Azadı
صحيح البخاري
Kim rivayet etti?

al‑Bukhari'den Peygamber ﷺ'e uzanan rivayet zinciri

Sahih (güvenilir)
  1. 1Ibn Abu Maryamal‑Bukhari'e aktardıابْنُ أَبِي مَرْيَمَ
  2. 2Al‑Laythاللَّيْثُ
  3. 3Uqaylعُقَيْلٍ
  4. 4Ibn Shihabابْنِ شِهَابٍ
  5. 5Allah'ın Resûlü ﷺرَسُولُ اللَّهِ ﷺ

Sıralama, bu rivayetin Arapça metninde geçtiği şekildedir. İsimler Arapçadan Latin alfabesine aktarılmıştır. Sahih al-Bukhari bir bütün olarak sahih kabul edilir.

Rivayet

Arapça metin

حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي مَرْيَمَ، قَالَ أَخْبَرَنِي اللَّيْثُ، عَنْ عُقَيْلٍ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، ذَكَرَ عُرْوَةُ أَنَّ مَرْوَانَ، وَالْمِسْوَرَ بْنَ مَخْرَمَةَ، أَخْبَرَاهُ أَنَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم قَامَ حِينَ جَاءَهُ وَفْدُ هَوَازِنَ، فَسَأَلُوهُ أَنْ يَرُدَّ إِلَيْهِمْ أَمْوَالَهُمْ وَسَبْيَهُمْ فَقَالَ ‏"‏ إِنَّ مَعِي مَنْ تَرَوْنَ، وَأَحَبُّ الْحَدِيثِ إِلَىَّ أَصْدَقُهُ، فَاخْتَارُوا إِحْدَى الطَّائِفَتَيْنِ إِمَّا الْمَالَ، وَإِمَّا السَّبْىَ، وَقَدْ كُنْتُ اسْتَأْنَيْتُ بِهِمْ ‏"‏‏.‏ وَكَانَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم انْتَظَرَهُمْ بِضْعَ عَشْرَةَ لَيْلَةً حِينَ قَفَلَ مِنَ الطَّائِفِ، فَلَمَّا تَبَيَّنَ لَهُمْ أَنَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم غَيْرُ رَادٍّ إِلَيْهِمْ إِلاَّ إِحْدَى الطَّائِفَتَيْنِ قَالُوا فَإِنَّا نَخْتَارُ سَبْيَنَا‏.‏ فَقَامَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم فِي النَّاسِ، فَأَثْنَى عَلَى اللَّهِ بِمَا هُوَ أَهْلُهُ، ثُمَّ قَالَ ‏"‏ أَمَّا بَعْدُ فَإِنَّ إِخْوَانَكُمْ جَاءُونَا تَائِبِينَ، وَإِنِّي رَأَيْتُ أَنْ أَرُدَّ إِلَيْهِمْ سَبْيَهُمْ، فَمَنْ أَحَبَّ مِنْكُمْ أَنْ يُطَيِّبَ ذَلِكَ فَلْيَفْعَلْ، وَمَنْ أَحَبَّ أَنْ يَكُونَ عَلَى حَظِّهِ حَتَّى نُعْطِيَهُ إِيَّاهُ مِنْ أَوَّلِ مَا يُفِيءُ اللَّهُ عَلَيْنَا فَلْيَفْعَلْ ‏"‏‏.‏ فَقَالَ النَّاسُ طَيَّبْنَا ذَلِكَ‏.‏ قَالَ ‏"‏ إِنَّا لاَ نَدْرِي مَنْ أَذِنَ مِنْكُمْ مِمَّنْ لَمْ يَأْذَنْ فَارْجِعُوا حَتَّى يَرْفَعَ إِلَيْنَا عُرَفَاؤُكُمْ أَمْرَكُمْ ‏"‏‏.‏ فَرَجَعَ النَّاسُ، فَكَلَّمَهُمْ عُرَفَاؤُهُمْ، ثُمَّ رَجَعُوا إِلَى النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم فَأَخْبَرُوهُ أَنَّهُمْ طَيَّبُوا وَأَذِنُوا، فَهَذَا الَّذِي بَلَغَنَا عَنْ سَبْىِ هَوَازِنَ‏.‏ وَقَالَ أَنَسٌ قَالَ عَبَّاسٌ لِلنَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم فَادَيْتُ نَفْسِي، وَفَادَيْتُ عَقِيلاً‏.‏

Çeviri

İbn Ebî Meryem bize rivayet etti; dedi ki: Leys bana haber verdi, Ukayl'dan, İbn Şihâb'tan; Urve zikretti ki Mervân ve Misver b. Mahreme ona haber verdiler: Nebî ﷺ, Hevâzin kabilesinin heyeti kendisine geldiğinde ayağa kalktı. Onlar, mallarını ve esirlerini kendilerine iade etmesini istediler. Bunun üzerine şöyle buyurdu:

"Benimle birlikte gördüğünüz kimseler de var. Bana en sevimli gelen söz, en doğru olandır. Şu iki gruptan birini seçin: Ya malı ya da esirleri; ben onların taksimini bekletmiştim." Nebî ﷺ, Tâif'ten döndükten sonra onları on küsur gece beklemişti. Nebî ﷺ'in kendilerine ancak bu iki şeyden birini iade edeceği anlaşılınca: "Biz esirlerimizi seçiyoruz" dediler. Bunun üzerine Nebî ﷺ insanların arasında ayağa kalktı, Allah'a layık olduğu şekilde hamd ve senada bulundu, sonra şöyle buyurdu: "Bundan sonra, kardeşleriniz tevbe ederek bize geldiler ve ben de esirlerini kendilerine iade etmenin uygun olacağını düşündüm. Sizden kim bunu gönül hoşluğuyla yapmak isterse yapsın; kim de hissesinde kalmak isterse, Allah'ın bize vereceği ilk ganimetten ona karşılığını verinceye kadar öyle yapsın." İnsanlar: "Bunu gönül hoşluğuyla kabul ettik" dediler. Buyurdu ki: "Sizden kimin izin verip kimin vermediğini bilemiyoruz; o halde dönün de reisleriniz durumunuzu bize bildirsin." İnsanlar geri döndüler, reisleri onlarla konuştu, ardından Nebî ﷺ'e dönüp hepsinin gönül hoşluğuyla razı olduğunu ve izin verdiğini bildirdiler. Hevâzin esirleri hakkında bize ulaşan bilgi budur. Enes dedi ki: Abbâs, Nebî ﷺ'e: "Kendim ve Akîl için fidye ödedim" dedi.

Çeviri ve açıklama, Arapçadan Khutba World tarafından yapılmıştır.

Temel mesaj

Peygamber ﷺ Hevâzin'e seçim hakkı tanıdı ve gönüllü rıza istedi.

Arka plan ve bağlam

Peygamber ﷺ Taif'ten döndükten sonra Hevâzin'den pişmanlık duyan bir heyet, mallarının ve esirlerinin iadesini istemek üzere geldi. Peygamber ﷺ onlara ikisi arasında seçim hakkı tanıdı, ardından Müslümanlardan esirlerin iadesine gönüllü olarak rıza göstermelerini istedi.

Kavramlar ve açıklamalar
Hevâzin

Mallarının ve esirlerinin iadesini isteyen bir heyet göndermiş Arap kabilesi.

esirler

Çatışma sırasında esir alınan kişiler.

gönüllü rıza

Zorlama olmaksızın, kişinin kendi isteğiyle izin vermesi.

Âlimlerin çıkarımları

Âlimler buradan, bir yöneticinin söz konusu hak ve talepleri adil biçimde açıklaması ve hak sahiplerinin rızası olmadan malın başkasına verilmemesi gerektiği sonucunu çıkarır. Peygamber ﷺ insanlara paylarını ellerinde tutma veya gönüllü olarak bırakma seçeneği sundu; ayrıca liderlerinden önce rızayı doğrulamalarını istedi. Böylece rivayet, kimsenin hakkını çiğnemeden uzlaşmayı ve cömertliği vurgular.

Günümüz için dersler
  1. Bir anlaşmazlıkta mevcut seçenekleri adil biçimde açıklayın ve ilgili herkesin haklarına saygı gösterin.
  2. Birinin malından veya payından vazgeçmeden önce açık ve gönüllü rıza alın.
  3. İlişkileri onarırken başkalarına baskı yapmadan cömert bir çözüm arayın.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

Her gün kendi dilinde bir hadis

Uygulama sana her gün açıklamalı bir hadis sunar; telefonunda widget olarak da kullanabilirsin. Ücretsizdir.