Giriş · Sahih al-Bukhari

Sahih al-Bukhari, 2539. hadis

Al-Miswar ibn Makhrama rivayet etti. Kendi çevirimiz ve açıklamamızla birlikte Arapça metin.

Sahih (güvenilir)Kitap: Giriş
صحيح البخاري
Kim rivayet etti?

al‑Bukhari'den Peygamber ﷺ'e uzanan rivayet zinciri

Sahih (güvenilir)
  1. 1Ibn Abu Maryamal‑Bukhari'e aktardıابْنُ أَبِي مَرْيَمَ
  2. 2Al‑Laythاللَّيْثُ
  3. 3Uqaylعُقَيْلٍ
  4. 4Ibn Shihabابْنِ شِهَابٍ
  5. 5Allah'ın Resûlü ﷺرَسُولُ اللَّهِ ﷺ

Sıralama, bu rivayetin Arapça metninde geçtiği şekildedir. İsimler Arapçadan Latin alfabesine aktarılmıştır. Sahih al-Bukhari bir bütün olarak sahih kabul edilir.

Rivayet

Arapça metin

حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي مَرْيَمَ، قَالَ أَخْبَرَنِي اللَّيْثُ، عَنْ عُقَيْلٍ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، ذَكَرَ عُرْوَةُ أَنَّ مَرْوَانَ، وَالْمِسْوَرَ بْنَ مَخْرَمَةَ، أَخْبَرَاهُ أَنَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم قَامَ حِينَ جَاءَهُ وَفْدُ هَوَازِنَ، فَسَأَلُوهُ أَنْ يَرُدَّ إِلَيْهِمْ أَمْوَالَهُمْ وَسَبْيَهُمْ فَقَالَ ‏"‏ إِنَّ مَعِي مَنْ تَرَوْنَ، وَأَحَبُّ الْحَدِيثِ إِلَىَّ أَصْدَقُهُ، فَاخْتَارُوا إِحْدَى الطَّائِفَتَيْنِ إِمَّا الْمَالَ، وَإِمَّا السَّبْىَ، وَقَدْ كُنْتُ اسْتَأْنَيْتُ بِهِمْ ‏"‏‏.‏ وَكَانَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم انْتَظَرَهُمْ بِضْعَ عَشْرَةَ لَيْلَةً حِينَ قَفَلَ مِنَ الطَّائِفِ، فَلَمَّا تَبَيَّنَ لَهُمْ أَنَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم غَيْرُ رَادٍّ إِلَيْهِمْ إِلاَّ إِحْدَى الطَّائِفَتَيْنِ قَالُوا فَإِنَّا نَخْتَارُ سَبْيَنَا‏.‏ فَقَامَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم فِي النَّاسِ، فَأَثْنَى عَلَى اللَّهِ بِمَا هُوَ أَهْلُهُ، ثُمَّ قَالَ ‏"‏ أَمَّا بَعْدُ فَإِنَّ إِخْوَانَكُمْ جَاءُونَا تَائِبِينَ، وَإِنِّي رَأَيْتُ أَنْ أَرُدَّ إِلَيْهِمْ سَبْيَهُمْ، فَمَنْ أَحَبَّ مِنْكُمْ أَنْ يُطَيِّبَ ذَلِكَ فَلْيَفْعَلْ، وَمَنْ أَحَبَّ أَنْ يَكُونَ عَلَى حَظِّهِ حَتَّى نُعْطِيَهُ إِيَّاهُ مِنْ أَوَّلِ مَا يُفِيءُ اللَّهُ عَلَيْنَا فَلْيَفْعَلْ ‏"‏‏.‏ فَقَالَ النَّاسُ طَيَّبْنَا ذَلِكَ‏.‏ قَالَ ‏"‏ إِنَّا لاَ نَدْرِي مَنْ أَذِنَ مِنْكُمْ مِمَّنْ لَمْ يَأْذَنْ فَارْجِعُوا حَتَّى يَرْفَعَ إِلَيْنَا عُرَفَاؤُكُمْ أَمْرَكُمْ ‏"‏‏.‏ فَرَجَعَ النَّاسُ، فَكَلَّمَهُمْ عُرَفَاؤُهُمْ، ثُمَّ رَجَعُوا إِلَى النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم فَأَخْبَرُوهُ أَنَّهُمْ طَيَّبُوا وَأَذِنُوا، فَهَذَا الَّذِي بَلَغَنَا عَنْ سَبْىِ هَوَازِنَ‏.‏ وَقَالَ أَنَسٌ قَالَ عَبَّاسٌ لِلنَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم فَادَيْتُ نَفْسِي، وَفَادَيْتُ عَقِيلاً‏.‏

Çeviri

İbn Ebî Meryem bize rivayet etti; dedi ki: Leys bana haber verdi, Ukayl'dan, o da İbn Şihâb'dan nakletti. Urve zikretti ki Mervân ve Misver b. Mahreme kendisine şunu bildirdiler: Havazin heyeti Peygamber ﷺ'e geldiğinde O ayağa kalktı. Heyet, mallarının ve esirlerinin iade edilmesini istedi. Bunun üzerine Peygamber ﷺ şöyle buyurdu:

"Gördüğünüz gibi yanımda başkaları da var ve benim için en sevimli söz en doğru olandır. Şu iki gruptan birini seçin: Ya malı ya da esirleri; ben onların taksimini bekletmiştim." Peygamber ﷺ Tâif'ten döndükten sonra onları on küsur gece beklemişti. Peygamber ﷺ'in kendilerine ancak bu iki şeyden birini iade edeceği anlaşılınca, "Biz esirlerimizi seçiyoruz" dediler. Bunun üzerine Peygamber ﷺ insanların arasında ayağa kalktı, Allah'a layık olduğu şekilde hamd ve senada bulundu, sonra şöyle buyurdu: "Bundan sonra, kardeşleriniz tevbe ederek bize geldiler ve ben de esirlerini onlara iade etmenin uygun olacağını düşündüm. Sizden kim bunu gönül hoşluğuyla yapmak isterse yapsın; kim de hissesinden vazgeçmeyip Allah'ın bize vereceği ilk ganimetten kendisine karşılık verilmesini isterse öyle yapsın." İnsanlar, "Bunu gönül hoşluğuyla kabul ettik" dediler. Peygamber ﷺ, "Sizden kimin izin verip kimin vermediğini bilemiyoruz; öyleyse dönün ta ki ileri gelenleriniz durumunuzu bize bildirsin" buyurdu. İnsanlar geri döndüler, ileri gelenleri onlarla konuştu, ardından tekrar Peygamber ﷺ'e dönerek herkesin gönül rızasıyla izin verdiğini bildirdiler. Havazin esirleri hakkında bize ulaşan bilgi budur. Enes dedi ki: Abbâs Peygamber ﷺ'e, "Kendim ve Akîl için fidye ödedim" demiştir.

Çeviri ve açıklama, Arapçadan Khutba World tarafından yapılmıştır.

Temel mesaj

Peygamber ﷺ esirler geri verilmeden önce insanların özgür rızasını istedi.

Arka plan ve bağlam

Taif’ten dönüşün ardından Hevazin’den bir heyet, mallarının ve esirlerinin iade edilmesini istedi. Peygamber ﷺ insanları bu iki seçenek arasında serbest bıraktı ve esirler geri verilmeden önce rızalarını sordu.

Kavramlar ve açıklamalar
Hevazin

Huneyn’deki olayların ardından mensupları Peygamber ﷺ’e gelen bir Arap kabilesi.

Saby

Bir çatışma sırasında esir alınan kişiler.

‘Urefa

Gruplarının kararlarını yönetime iletmek üzere görevlendirilen temsilciler.

Âlimlerin çıkarımları

Âlimler buradan, bir yöneticinin başkalarının malı konusunda adil davranması ve hak sahibinin izni olmadan onun payından vazgeçmemesi gerektiği sonucunu çıkarırlar. Bu nedenle Peygamber ﷺ yalnızca herkesin önünde sözlü onay almakla yetinmedi; insanların kendi aralarında istişare etmelerine ve kararlarını temsilcileri aracılığıyla teyit etmelerine de imkân verdi. Âlimler ayrıca tövbe edenlere gösterdiği merhamete ve topluluğun neleri geri verebileceği, neleri veremeyeceği konusunda dürüst olmanın önemine dikkat çekerler.

Günümüz için dersler
  1. Başkaları adına onların malından veya haklarından vazgeçmeden önce açık rızalarını al.
  2. Zor bir karar verirken seçenekleri ve her seçeneğin sonuçlarını netleştir.
  3. İnsanlara kendi aralarında istişare etme ve rızalarını dikkatle teyit etme fırsatı tanı.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

Her gün kendi dilinde bir hadis

Uygulama sana her gün açıklamalı bir hadis sunar; telefonunda widget olarak da kullanabilirsin. Ücretsizdir.