Sahih al-Bukhari, 2967. hadis
Jabir ibn Abdullah rivayet etti. Kendi çevirimiz ve açıklamamızla birlikte Arapça metin.
Jabir ibn Abdullah tarafından rivayet edildi
Sahih al-Bukhari bir bütün olarak sahih kabul edilir.
Rivayet
حَدَّثَنَا إِسْحَاقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ، أَخْبَرَنَا جَرِيرٌ، عَنِ الْمُغِيرَةِ، عَنِ الشَّعْبِيِّ، عَنْ جَابِرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ ـ رضى الله عنهما ـ قَالَ غَزَوْتُ مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ فَتَلاَحَقَ بِي النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم وَأَنَا عَلَى نَاضِحٍ لَنَا قَدْ أَعْيَا فَلاَ يَكَادُ يَسِيرُ فَقَالَ لِي " مَا لِبَعِيرِكَ ". قَالَ قُلْتُ عَيِيَ. قَالَ فَتَخَلَّفَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَزَجَرَهُ وَدَعَا لَهُ، فَمَا زَالَ بَيْنَ يَدَىِ الإِبِلِ قُدَّامَهَا يَسِيرُ. فَقَالَ لِي " كَيْفَ تَرَى بَعِيرَكَ ". قَالَ قُلْتُ بِخَيْرٍ قَدْ أَصَابَتْهُ بَرَكَتُكَ. قَالَ " أَفَتَبِيعُنِيهِ ". قَالَ فَاسْتَحْيَيْتُ، وَلَمْ يَكُنْ لَنَا نَاضِحٌ غَيْرَهُ، قَالَ فَقُلْتُ نَعَمْ. قَالَ " فَبِعْنِيهِ ". فَبِعْتُهُ إِيَّاهُ عَلَى أَنَّ لِي فَقَارَ ظَهْرِهِ حَتَّى أَبْلُغَ الْمَدِينَةَ. قَالَ فَقُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنِّي عَرُوسٌ، فَاسْتَأْذَنْتُهُ فَأَذِنَ لِي، فَتَقَدَّمْتُ النَّاسَ إِلَى الْمَدِينَةِ حَتَّى أَتَيْتُ الْمَدِينَةَ، فَلَقِيَنِي خَالِي فَسَأَلَنِي عَنِ الْبَعِيرِ، فَأَخْبَرْتُهُ بِمَا صَنَعْتُ فِيهِ فَلاَمَنِي، قَالَ وَقَدْ كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ لِي حِينَ اسْتَأْذَنْتُهُ " هَلْ تَزَوَّجْتَ بِكْرًا أَمْ ثَيِّبًا ". فَقُلْتُ تَزَوَّجْتُ ثَيِّبًا. فَقَالَ " هَلاَّ تَزَوَّجْتَ بِكْرًا تُلاَعِبُهَا وَتُلاَعِبُكَ ". قُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ تُوُفِّيَ وَالِدِي ـ أَوِ اسْتُشْهِدَ ـ وَلِي أَخَوَاتٌ صِغَارٌ، فَكَرِهْتُ أَنْ أَتَزَوَّجَ مِثْلَهُنَّ، فَلاَ تُؤَدِّبُهُنَّ، وَلاَ تَقُومُ عَلَيْهِنَّ، فَتَزَوَّجْتُ ثَيِّبًا لِتَقُومَ عَلَيْهِنَّ وَتُؤَدِّبَهُنَّ. قَالَ فَلَمَّا قَدِمَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم الْمَدِينَةَ غَدَوْتُ عَلَيْهِ بِالْبَعِيرِ، فَأَعْطَانِي ثَمَنَهُ، وَرَدَّهُ عَلَىَّ. قَالَ الْمُغِيرَةُ هَذَا فِي قَضَائِنَا حَسَنٌ لاَ نَرَى بِهِ بَأْسًا.
Câbir b. Abdullah (Allah her ikisinden de razı olsun) şöyle anlatmıştır: Resûlullah ﷺ ile birlikte bir gazveye katıldım. Yolda iken, sulama işlerinde kullandığımız ve yorgunluktan neredeyse yürüyemeyecek hâle gelmiş bir devenin üzerindeydim. Peygamber ﷺ bana yetişti ve:
"Devene ne oldu?" diye sordu. Ben de: "Yoruldu," dedim. Bunun üzerine Resûlullah ﷺ devenin arkasına geçti, onu azarladı ve ona dua etti. Deve artık diğer develerin önünde gitmeye başladı ve onları geçti. Sonra bana: "Deveni nasıl buluyorsun?" diye sordu. Ben: "İyi durumda, sizin bereketiniz ona erişti," dedim. O: "Onu bana satar mısın?" buyurdu. Başka bir sulama devemiz olmadığı halde, teklifini reddetmekten utandım ve: "Evet," dedim. O da: "Öyleyse onu bana sat," buyurdu. Medine'ye varıncaya kadar sırtına binmem şartıyla onu kendisine sattım. Sonra: "Ey Allah'ın Resûlü! Ben yeni evliyim," dedim ve izin istedim; bana izin verdi. Böylece insanlardan önce Medine'ye doğru yola çıktım. Medine'ye vardığımda dayım beni karşıladı ve deve hakkında sordu. Ona yaptığımı anlattım, o da beni kınadı. Resûlullah ﷺ'den izin isterken bana: "Bakire bir kadınla mı yoksa dul bir kadınla mı evlendin?" diye sormuştu. Ben: "Dul bir kadınla evlendim," dedim. O: "Seninle oynayıp eğlenebileceğin bakire bir kızla evlenemez miydin?" buyurdu. Ben de: "Ey Allah'ın Resûlü! Babam vefat etti –veya şehit oldu– ve benim küçük kız kardeşlerim var. Onlar gibi genç bir kızla evlenmeyi uygun görmedim; çünkü o ne onları terbiye eder ne de hizmetlerini görürdü. Bu yüzden, onlara bakıp terbiye etmesi için dul bir kadınla evlendim," dedim. Resûlullah ﷺ Medine'ye vardığında, sabahleyin deveyi alıp yanına gittim. Bana devenin bedelini ödedi ve ayrıca deveyi de bana geri verdi.
Çeviri ve açıklama, Arapçadan Khutba World tarafından yapılmıştır.
Peygamber ﷺ, Cabir’in devesini bereketlendirdi ve onu satın aldıktan sonra kendisine geri verdi.
Su taşımak veya kuyudan su çekmek için kullanılan deve.
Önceden evlilik yapmış kadın; bu rivayette Cabir, küçük kız kardeşlerine bakabileceği için onu tercih etmiştir.
Âlimler bu rivayetten, Peygamber ﷺ’in sahabelerinin hâlini gözettiği, ailevi durumlarıyla ilgilendiği ve onlara cömert davrandığı sonucunu çıkarırlar. Olay, Cabir’in deveyi Medine’ye kadar kullanmaya devam etmesi şartı gibi açık bir koşula bağlı satış yapılabileceğini de gösterir. Cabir’in daha önce evlenmiş bir kadını seçmesi, küçük kız kardeşlerine karşı sorumluluğundan kaynaklanıyordu; Peygamber ﷺ’in bakire bir kadın hakkındaki sözü ise herkese yönelik genel bir yükümlülük değil, kişisel bir tavsiyeydi. İslam hukuk mezhepleri, işlemlerde karşılıklı rızanın ve açık şartların önemini kabul eder.
- Önemli seçimlerde yalnızca kendi isteklerini değil, aile üyelerinin ihtiyaç duyduğu ilgiyi de göz önünde bulundur.
- Satış koşullarını önceden açıkça belirle; örneğin satılan hayvanın belli bir yere varıncaya kadar kullanılmasını kararlaştır.
- Özellikle sorumlulukları veya maddi sıkıntıları olduğunu bildiğin kişilere özenli ve cömert davran.
Bu rivayet, Cabir ve devesi hakkındaki aynı anlatımla yakından bağlantılıdır ve olaya ilişkin bağlamı tamamlar.
Sahih al-Bukhari · #2966 (Sahih)Sahih al-Buhari’deki bu rivayet de sefer sırasında Cabir’in başından geçen olaylarla bağlantılıdır.
Sahih al-Bukhari · #2968 (Sahih)Bu rivayet de Peygamber ﷺ ile yapılan bir sefer sırasında gerçekleşen olağanüstü bir işareti anlatır.
Her gün kendi dilinde bir hadis
Uygulama sana her gün açıklamalı bir hadis sunar; telefonunda widget olarak da kullanabilirsin. Ücretsizdir.