Cizye ve Müvâdaa · Sahih al-Bukhari

Sahih al-Bukhari, 3157. hadis

Kendi çevirimiz ve açıklamamızla birlikte Arapça metin.

Sahih (güvenilir)Kitap: Cizye ve Müvâdaa
صحيح البخاري

Rivayet

Arapça metin

حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ، حَدَّثَنَا سُفْيَانُ، قَالَ سَمِعْتُ عَمْرًا، قَالَ كُنْتُ جَالِسًا مَعَ جَابِرِ بْنِ زَيْدٍ وَعَمْرِو بْنِ أَوْسٍ، فَحَدَّثَهُمَا بَجَالَةُ، سَنَةَ سَبْعِينَ ـ عَامَ حَجَّ مُصْعَبُ بْنُ الزُّبَيْرِ بِأَهْلِ الْبَصْرَةِ ـ عِنْدَ دَرَجِ زَمْزَمَ قَالَ كُنْتُ كَاتِبًا لِجَزْءِ بْنِ مُعَاوِيَةَ عَمِّ الأَحْنَفِ، فَأَتَانَا كِتَابُ عُمَرَ بْنِ الْخَطَّابِ قَبْلَ مَوْتِهِ بِسَنَةٍ فَرِّقُوا بَيْنَ كُلِّ ذِي مَحْرَمٍ مِنَ الْمَجُوسِ‏.‏ وَلَمْ يَكُنْ عُمَرُ أَخَذَ الْجِزْيَةَ مِنَ الْمَجُوسِ‏.‏ حَتَّى شَهِدَ عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ عَوْفٍ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم أَخَذَهَا مِنْ مَجُوسِ هَجَرٍ‏.‏

Çeviri

Ali b. Abdullah bize rivayet etti, Süfyan bize rivayet etti ve dedi ki: Amr'ı işittim, şöyle dedi: Câbir b. Zeyd ve Amr b. Evs ile birlikte oturuyordum. Hicri yetmiş yılında — Mus'ab b. ez-Zübeyr'in Basralı hacıları yönettiği yıl— Zemzem kuyusunun basamaklarında iken Becâle onlara şunu anlattı: Ben, Ahnef'in amcası Cüz' b. Muaviye'nin kâtibiydim. Ömer b. el-Hattab'ın vefatından bir yıl önce bize bir mektup geldi ve şöyle denildi: Mecusiler arasında mahrem derecesinde yakın akraba olanların evliliklerini ayırın. Abdurrahman b. Avf, Allah Resûlü ﷺ'ün Hecer mecusilerinden cizye aldığına şahitlik edinceye kadar Ömer, mecusilerden cizye almamıştı.

Çeviri ve açıklama, Arapçadan Khutba World tarafından yapılmıştır.

Temel mesaj

Ömer, Peygamber ﷺ tarafından doğrulanmasının ardından Mecûsîlerden cizye aldı.

Arka plan ve bağlam

Becâle, Cüz' bin Muâviye'nin kâtibi olarak çalıştığını anlatmıştır. Ömer'in vefatından bir yıl önce, Mecûsîler arasında yakın mahrem akrabalar arasındaki evliliklerin sona erdirilmesini emreden bir mektubu Ömer'den geldi. Abdurrahman bin Avf, Peygamber ﷺ'in uygulamasını bildirene kadar Ömer onlardan cizye almamıştı.

Kavramlar ve açıklamalar
Cizye

Klasik İslam hukuk düzeninde belirli gayrimüslim tebaadan alınan vergi.

Mecûsîler

Zerdüştlük mensupları; burada Hecer'deki dinî topluluk kastedilmektedir.

Mahrem

İslam kurallarına göre evlenilmesi haram olan yakın akraba.

Âlimlerin çıkarımları

Klasik âlimler, Peygamber ﷺ'in Hecer Mecûsîlerinden cizye almış olmasından hareketle Mecûsîlerden de cizye alınabileceği sonucuna varmıştır. Ömer'in başlangıçta ihtiyatlı davranması ve Abdurrahman bin Avf'ın şehadetinden sonra karar vermesi, idari ve hukuki kararlarda sünnetten delil almanın önemini gösterir. Yasak akraba evlilikleriyle ilgili talimat, bu evlilikleri sona erdirmeye yönelik bir tedbir olarak anlaşılır; fakihler bunun gayrimüslimlere ve onların cemaat hukukuna ilişkin kurallar çerçevesinde nasıl uygulanacağını tartışır.

Günümüz için dersler
  1. İdari ve hukuki kararları sünnet hakkında güvenilir bilgiye dayandırın ve uzmanlara danışın.
  2. Vergi ve hukuk meselelerini dikkatle ele alın; kararın dayanağını açıkça kayda geçirin.
  3. Dinî topluluklarla ilgili sorularda varsayımlara dayanmayın; ilgili kaynakları ve hukuk kurallarını araştırın.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

Her gün kendi dilinde bir hadis

Uygulama sana her gün açıklamalı bir hadis sunar; telefonunda widget olarak da kullanabilirsin. Ücretsizdir.