Sahih al-Bukhari, 3156. hadis
Kendi çevirimiz ve açıklamamızla birlikte Arapça metin.
Rivayet
حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ، حَدَّثَنَا سُفْيَانُ، قَالَ سَمِعْتُ عَمْرًا، قَالَ كُنْتُ جَالِسًا مَعَ جَابِرِ بْنِ زَيْدٍ وَعَمْرِو بْنِ أَوْسٍ، فَحَدَّثَهُمَا بَجَالَةُ، سَنَةَ سَبْعِينَ ـ عَامَ حَجَّ مُصْعَبُ بْنُ الزُّبَيْرِ بِأَهْلِ الْبَصْرَةِ ـ عِنْدَ دَرَجِ زَمْزَمَ قَالَ كُنْتُ كَاتِبًا لِجَزْءِ بْنِ مُعَاوِيَةَ عَمِّ الأَحْنَفِ، فَأَتَانَا كِتَابُ عُمَرَ بْنِ الْخَطَّابِ قَبْلَ مَوْتِهِ بِسَنَةٍ فَرِّقُوا بَيْنَ كُلِّ ذِي مَحْرَمٍ مِنَ الْمَجُوسِ. وَلَمْ يَكُنْ عُمَرُ أَخَذَ الْجِزْيَةَ مِنَ الْمَجُوسِ. حَتَّى شَهِدَ عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ عَوْفٍ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم أَخَذَهَا مِنْ مَجُوسِ هَجَرٍ.
Bize Ali b. Abdullah anlattı, bize Süfyan anlattı; o dedi ki: Amr'ı şöyle derken işittim: Câbir b. Zeyd ve Amr b. Evs ile birlikte oturuyordum. Onlara Becâle, yetmiş yılında –Mus‘ab b. Zübeyr’in Basralılarla hac emiri olduğu sene– Zemzem merdivenlerinde şunları nakletti:
"Ben, Ahnef’in amcası Cüz b. Muaviye’nin kâtibiydim. Ömer b. Hattab’ın vefatından bir yıl önce bize bir mektubu geldi ve şöyle okundu: 'Mecûsîler arasında mahrem akraba ile yapılan her nikâhı ayırın.' Ömer, Abdurrahman b. Avf, Resûlullah ﷺ’ın Hecer Mecûsîlerinden cizye aldığını şehadet edinceye kadar Mecûsîlerden cizye almamıştı."
Çeviri ve açıklama, Arapçadan Khutba World tarafından yapılmıştır.
Ömer, peygamberî uygulamayı emsal alarak Mecûsîlerden cizye alınmasını kabul etti.
Klasik İslam hukuk düzeninde belirli şartlarla gayrimüslim tebaadan alınan vergi.
Burada Hecer’deki bir topluluk olarak anılan Zerdüştîlik mensupları.
İslam hükümlerine göre evlenilmesi yasak olan yakın akraba.
Klasik âlimler buradan, cizyenin yalnızca Yahudilere ve Hristiyanlara uygulanmadığı sonucunu çıkarırlar: Peygamber’in ﷺ Hecer Mecûsîleriyle ilgili uygulaması buna delil teşkil eder. Ömer, bu peygamberî uygulamaya dair güvenilir bir tanıklığa dayanarak hareket etti. Yakın akrabalar arasındaki evliliklerle ilgili mektup da İslam yönetiminin Mecûsîler arasındaki bu tür evlilikleri geçerli saymadığını gösterir. Fıkıh mezhepleri cizyenin kesin kapsamını ve şartlarını daha ayrıntılı biçimde ele alır; bu rivayet tek başına bütün kuralları açıklamaz.
- İdari kararları peygamberî uygulamaya dair güvenilir bilgiye dayandırın ve tanıklıkları dikkatle değerlendirin.
- Genel bir dinî kural ile fakihlerin uygulama sırasında ele aldığı özel durum ve şartları birbirinden ayırın.
- Cizye veya evliliğin geçerliliği hakkındaki hukuki soruları yetkin âlimlere danışın; kendi başınıza hüküm vermeyin.
Her gün kendi dilinde bir hadis
Uygulama sana her gün açıklamalı bir hadis sunar; telefonunda widget olarak da kullanabilirsin. Ücretsizdir.