Cizye ve Müvâdaa · Sahih al-Bukhari

Sahih al-Bukhari, 3158. hadis

Amr ibn Awf al-Ansari rivayet etti. Kendi çevirimiz ve açıklamamızla birlikte Arapça metin.

Sahih (güvenilir)Kitap: Cizye ve Müvâdaa
صحيح البخاري
Kim rivayet etti?

al‑Bukhari'den Al‑Miswar ibn Makhrama'e uzanan rivayet zinciri

Sahih (güvenilir)
  1. 1Abu al‑Yamanal‑Bukhari'e aktardıأَبُو الْيَمَانِ
  2. 2Shu'aybشُعَيْبٌ
  3. 3Az‑Zuhriالزُّهْرِيِّ
  4. 4Urwa ibn az‑Zubayrعُرْوَةُ بْنُ الزُّبَيْرِ
  5. 5Al‑Miswar ibn Makhramaالْمِسْوَرِ بْنِ مَخْرَمَةَ

Sıralama, bu rivayetin Arapça metninde geçtiği şekildedir. İsimler Arapçadan Latin alfabesine aktarılmıştır. Sahih al-Bukhari bir bütün olarak sahih kabul edilir.

Rivayet

Arapça metin

حَدَّثَنَا أَبُو الْيَمَانِ، أَخْبَرَنَا شُعَيْبٌ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، قَالَ حَدَّثَنِي عُرْوَةُ بْنُ الزُّبَيْرِ، عَنِ الْمِسْوَرِ بْنِ مَخْرَمَةَ، أَنَّهُ أَخْبَرَهُ أَنَّ عَمْرَو بْنَ عَوْفٍ الأَنْصَارِيَّ وَهْوَ حَلِيفٌ لِبَنِي عَامِرِ بْنِ لُؤَىٍّ وَكَانَ شَهِدَ بَدْرًا أَخْبَرَهُ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم بَعَثَ أَبَا عُبَيْدَةَ بْنَ الْجَرَّاحِ إِلَى الْبَحْرَيْنِ يَأْتِي بِجِزْيَتِهَا، وَكَانَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم هُوَ صَالَحَ أَهْلَ الْبَحْرَيْنِ وَأَمَّرَ عَلَيْهِمُ الْعَلاَءَ بْنَ الْحَضْرَمِيِّ، فَقَدِمَ أَبُو عُبَيْدَةَ بِمَالٍ مِنَ الْبَحْرَيْنِ، فَسَمِعَتِ الأَنْصَارُ بِقُدُومِ أَبِي عُبَيْدَةَ فَوَافَتْ صَلاَةَ الصُّبْحِ مَعَ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم، فَلَمَّا صَلَّى بِهِمِ الْفَجْرَ انْصَرَفَ، فَتَعَرَّضُوا لَهُ، فَتَبَسَّمَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم حِينَ رَآهُمْ وَقَالَ ‏"‏ أَظُنُّكُمْ قَدْ سَمِعْتُمْ أَنَّ أَبَا عُبَيْدَةَ قَدْ جَاءَ بِشَىْءٍ ‏"‏‏.‏ قَالُوا أَجَلْ يَا رَسُولَ اللَّهِ‏.‏ قَالَ ‏"‏ فَأَبْشِرُوا وَأَمِّلُوا مَا يَسُرُّكُمْ، فَوَاللَّهِ لاَ الْفَقْرَ أَخْشَى عَلَيْكُمْ، وَلَكِنْ أَخْشَى عَلَيْكُمْ أَنْ تُبْسَطَ عَلَيْكُمُ الدُّنْيَا كَمَا بُسِطَتْ عَلَى مَنْ كَانَ قَبْلَكُمْ، فَتَنَافَسُوهَا كَمَا تَنَافَسُوهَا وَتُهْلِكَكُمْ كَمَا أَهْلَكَتْهُمْ ‏"‏‏.‏

Çeviri

Ebû’l-Yemân bize rivayet etti; Şuayb, Zührî’den haber verdi. Zührî dedi ki:

“Urve b. Zübeyr bana anlattı, o da Misver b. Mahreme’den nakletti; Misver ona şunu bildirdi: Bedir’e katılmış olan ve Benî Âmir b. Lüeyy’in müttefiki bulunan Amr b. Avf el-Ensârî kendisine şöyle haber vermiştir: Resûlullah ﷺ, Ebû Ubeyde b. Cerrâh’ı Bahreyn’e cizyesini getirmesi için gönderdi. Resûlullah ﷺ daha önce Bahreyn halkıyla sulh yapmış ve başlarına Alâ b. Hadremî’yi vali tayin etmişti. Ebû Ubeyde Bahreyn’den mal ile gelince Ensâr onun gelişini duydu ve sabah namazında Nebî ﷺ ile birlikte hazır bulundular. Resûlullah ﷺ onlara fecr namazını kıldırdıktan sonra selam verip ayrıldığında Ensâr kendisine yöneldi. Onları görünce Resûlullah ﷺ tebessüm etti ve buyurdu ki: ‘Sanırım Ebû Ubeyde’nin bir şey getirdiğini duymuşsunuz.’ Dediler ki: ‘Evet, ey Allah’ın Resûlü!’ Buyurdu ki: ‘Müjdeleyin ve sizi sevindirecek şeyi umun! Vallahi sizin için fakirlikten korkmuyorum; ancak sizden öncekilere dünya nasıl genişçe açıldıysa size de öyle açılmasından, onların dünyada yarıştığı gibi sizin de yarışmanızdan ve onların helak olduğu gibi sizin de helak olmanızdan endişe ediyorum.’

Çeviri ve açıklama, Arapçadan Khutba World tarafından yapılmıştır.

Temel mesaj

Peygamber ﷺ, bolluk ve mal mülk konusunda rekabet etmenin yıkıcı olabileceği konusunda uyarır.

Arka plan ve bağlam

Ebu Ubeyde Bahreyn’den parayla geldiğinde Ensar bunu duydu ve sabah namazından sonra Peygamber ﷺ’in yanına geldi. Peygamber ﷺ onları malın imtihanı ve mal konusunda rekabet etme hususunda uyardı.

Kavramlar ve açıklamalar
cizye

O dönemdeki anlaşma uyarınca bazı gayrimüslim toplulukların ödediği vergi.

zühd

Malın kalbe hükmetmediği ve ahirete öncelik verilen bir tutum.

Âlimlerin çıkarımları

İbn Hacer el-Askalânî gibi klasik şârihler, malın özünde kınanmadığını vurgular: Uyarı, mala aşırı bağlılık, insanlar arasındaki rekabet ve itaatin ihmal edilmesi hakkındadır. Malın bir imtihan olduğuna dair ifadeler şükretmeye, adil biçimde kullanmaya ve ölçülü davranmaya teşvik eder. Dört Sünni fıkıh mezhebi bu teşvikten helal mal edinmenin yasak olduğu sonucunu çıkarmaz; ancak dinî yükümlülükleri ve hakları ihmal ederek mal peşinde koşmanın kınanmayı hak ettiğini kabul eder.

Günümüz için dersler
  1. Ek gelir elde ettiğinde onu adil ve yararlı biçimde nasıl harcayacağını düşün.
  2. Malını sürekli başkalarınınkiyle kıyaslama; sahip oldukların için şükretmeyi öğren.
  3. İşin veya gelirin arttığında namazı, aile sorumluluklarını ve sadakayı ihmal etme.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

Her gün kendi dilinde bir hadis

Uygulama sana her gün açıklamalı bir hadis sunar; telefonunda widget olarak da kullanabilirsin. Ücretsizdir.