Peygamberler · Sahih al-Bukhari

Sahih al-Bukhari, 3400. hadis

Abdullah ibn Abbas rivayet etti. Kendi çevirimiz ve açıklamamızla birlikte Arapça metin.

Sahih (güvenilir)Kitap: Peygamberler
صحيح البخاري
Kim rivayet etti?

Abdullah ibn Abbas tarafından rivayet edildi

Sahih (güvenilir)

Sahih al-Bukhari bir bütün olarak sahih kabul edilir.

Rivayet

Arapça metin

حَدَّثَنَا عَمْرُو بْنُ مُحَمَّدٍ، حَدَّثَنَا يَعْقُوبُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ، قَالَ حَدَّثَنِي أَبِي، عَنْ صَالِحٍ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، أَنَّ عُبَيْدَ اللَّهِ بْنَ عَبْدِ اللَّهِ، أَخْبَرَهُ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ، أَنَّهُ تَمَارَى هُوَ وَالْحُرُّ بْنُ قَيْسٍ الْفَزَارِيُّ فِي صَاحِبِ مُوسَى، قَالَ ابْنُ عَبَّاسٍ هُوَ خَضِرٌ، فَمَرَّ بِهِمَا أُبَىُّ بْنُ كَعْبٍ، فَدَعَاهُ ابْنُ عَبَّاسٍ، فَقَالَ إِنِّي تَمَارَيْتُ أَنَا وَصَاحِبِي، هَذَا فِي صَاحِبِ مُوسَى الَّذِي سَأَلَ السَّبِيلَ إِلَى لُقِيِّهِ، هَلْ سَمِعْتَ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَذْكُرُ شَأْنَهُ قَالَ نَعَمْ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَقُولُ ‏ "‏ بَيْنَمَا مُوسَى فِي مَلإٍ مِنْ بَنِي إِسْرَائِيلَ جَاءَهُ رَجُلٌ، فَقَالَ هَلْ تَعْلَمُ أَحَدًا أَعْلَمَ مِنْكَ قَالَ لاَ‏.‏ فَأَوْحَى اللَّهُ إِلَى مُوسَى بَلَى عَبْدُنَا خَضِرٌ‏.‏ فَسَأَلَ مُوسَى السَّبِيلَ إِلَيْهِ، فَجُعِلَ لَهُ الْحُوتُ آيَةً، وَقِيلَ لَهُ إِذَا فَقَدْتَ الْحُوتَ فَارْجِعْ، فَإِنَّكَ سَتَلْقَاهُ‏.‏ فَكَانَ يَتْبَعُ الْحُوتَ فِي الْبَحْرِ، فَقَالَ لِمُوسَى فَتَاهُ أَرَأَيْتَ إِذْ أَوَيْنَا إِلَى الصَّخْرَةِ، فَإِنِّي نَسِيتُ الْحُوتَ، وَمَا أَنْسَانِيهِ إِلاَّ الشَّيْطَانُ أَنْ أَذْكُرَهُ‏.‏ فَقَالَ مُوسَى ذَلِكَ مَا كُنَّا نَبْغِ‏.‏ فَارْتَدَّا عَلَى آثَارِهِمَا قَصَصًا فَوَجَدَا خَضِرًا، فَكَانَ مِنْ شَأْنِهِمَا الَّذِي قَصَّ اللَّهُ فِي كِتَابِهِ ‏"‏‏.‏

Çeviri

Amr b. Muhammed bize rivayet etti, Yakub b. İbrahim bize rivayet etti ve dedi ki: Babam bana Salih'ten, o da İbn Şihab'dan rivayet etti. Ubeydullah b. Abdullah, İbn Abbas'tan haber verdi ki; İbn Abbas ile Hurr b. Kays el-Fezârî, Musa'nın arkadaşı hakkında tartışmışlardı. İbn Abbas onun Hızır olduğunu söyledi. O sırada yanlarından Ubeyy b. Ka'b geçti. İbn Abbas onu çağırdı ve dedi ki: 'Ben ve şu arkadaşım, Musa'nın kendisine ulaşmak için yol sorduğu arkadaşı hakkında anlaşamadık. Sen Resûlullah ﷺ'ın ondan bahsettiğini duydun mu?' Ubeyy cevap verdi: 'Evet, Resûlullah ﷺ'ın şöyle buyurduğunu işittim:

"Musa, İsrailoğullarından bir topluluğun içindeyken yanına bir adam geldi ve 'Senden daha âlim birini biliyor musun?' diye sordu. Musa 'Hayır' dedi. Bunun üzerine Allah, Musa'ya vahyetti: 'Evet, kulumuz Hızır (senden daha âlimdir).' Musa ona ulaşmanın yolunu sordu. Balık onun için bir alâmet kılındı ve kendisine: 'Balığı kaybettiğin yere dön, çünkü onu orada bulacaksın' denildi. Musa denizde balığın izini sürdü. Genç yardımcısı Musa'ya dedi ki: 'Kayanın yanında dinlendiğimiz zamanı hatırladın mı? Ben balığı unuttum; onu sana söylemeyi bana ancak şeytan unutturdu.' Musa: 'İşte aradığımız buydu!' dedi. Böylece ayak izlerini takip ederek geri döndüler ve Hızır'ı buldular. Bundan sonra başlarına gelenler ise Allah'ın Kitabında anlattığı gibidir."'

Çeviri ve açıklama, Arapçadan Khutba World tarafından yapılmıştır.

Temel mesaj

Musa, bilginin tek bir insanın sahip olduğundan daha geniş olduğunu öğrendi.

Arka plan ve bağlam

İbn Abbas ile El-Hurr ibn Kays, Musa’nın yol arkadaşı hakkında görüş ayrılığına düştü. İbn Abbas’ın isteği üzerine Übey ibn Ka'b, Peygamber ﷺ’in Hızır’dan söz ettiğini doğruladı.

Kavramlar ve açıklamalar
Hızır

Allah’ın özel bir bilgi verdiği ve Musa’nın karşılaştığı bir kulu.

İşaret olarak balık

Balık, Musa’ya Hızır’la karşılaşacağı yeri gösterdi.

Genç yol arkadaşı

Musa’yla yolculuk eden arkadaşı; Kur’an’da adı belirtilmez.

Âlimlerin çıkarımları

İbn Hacer’in de aralarında bulunduğu klasik âlimler, buradan Allah’ın bilgisinin kapsam ve tür bakımından farklılık gösterdiği ve hiç kimsenin kendisini her şeyi bilen biri saymaması gerektiği sonucunu çıkarırlar. Rivayet, ilim karşısında tevazuyu över: Musa, Hızır’dan öğrenmek için onun yanına gider. Âlimler ayrıca Hızır’a Allah tarafından özel bir bilgi verildiğini de ele alırlar; bu, onun Allah’ın hidayetinden bağımsız olduğu anlamına gelmez ve vahyedilmiş şeriatı terk etmesine izin vermez.

Günümüz için dersler
  1. Öğrenirken bilginin sınırlı olduğunu kabul et ve açıklama için ehil kişilere danış.
  2. Bir görüş ayrılığı yaşadığında güvenilir kaynaklara başvur ve bilgi sahibi kişileri dikkatle dinle.
  3. Çok şey biliyor olsan bile öğrenme isteğini koru ve bilgiye tevazuyla yaklaş.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

Her gün kendi dilinde bir hadis

Uygulama sana her gün açıklamalı bir hadis sunar; telefonunda widget olarak da kullanabilirsin. Ücretsizdir.